Ανανεώσιµη ενέργεια για την αντιµετώπιση της φτώχειας
Έλενα Ζαρδέλη
Μηχ. Μηχανικός
MSc Βιώσιμα ενεργειακά συστήματα
Χωρίς αμφιβολία η ενέργεια είναι απαραίτητη στο σύγχρονο πολιτισμό. Μια απλή συσκότιση για μία ώρα είναι αρκετή για να αντιληφθούμε το πόσο εξαρτημένοι είμαστε από αυτή. Η Ηλεκτρική Ενέργεια είναι παρούσα σχεδόν σε όλες τις ανθρώπινες δραστηριότητες και ο έλεγχος της τροφοδοσίας της έχει ανεβάσει τα πρότυπα ζωής σε υψηλά επίπεδα. Βέβαια, η πρόσβαση σε αυτή παραμένει ζητούμενο για ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Γης, ειδικά στον Τρίτο Κόσμο. Σήμερα, 1,3 δισεκατοµµύρια άνθρωποι—περίπου 20% του παγκόσμιου πληθυσμού— δεν έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρική ενέργεια. Αυτό το νούµερο µεγαλώνει συνεχώς, καθώς η αύξηση του πληθυσµού είναι ταχύτερη από τις συνδέσεις µε το δίκτυο, όπως και µε την παροχή ενέργειας εκτός δικτύου. Κάθε µέρα, εκατοντάδες εκατοµµύρια άνθρωποι υποφέρουν από σηµαντικές ελλείψεις ενέργειας για την κάλυψη βασικών αναγκών και υπηρεσιών, όπως είναι η πρόσβαση σε πόσιµο νερό, το µαγείρεµα, η θέρµανση, ο φωτισµός, η επικοινωνία, η παραγωγή τροφής και το ηλεκτρικό ρεύµα για υγειονοµικές µονάδες και σχολεία.
Ας ταξιδέψουμε λοιπόν στην Μαύρη Ήπειρο όπου οι περισσότερες χώρες που ανήκουν σε αυτή έχουν εθνικό ποσοστό ηλεκτοδότισης μικρότερο του 50%.
Ένα από τα σηµαντικότερα προβλήµατα που αντιµετωπίζει η ανθρωπότητα είναι η απουσία πρόσβασης σε καθαρή και αξιόπιστη ενέργεια που είναι απαραίτητη για τις βασικές μας ανάγκες.
Αυτό µπορεί και πρέπει να αλλάξει…
Η πολυτεχνική σχολή του Βρετανικού Πανεπιστημίου του Σαουθάμπτον (University of Southampton – Faculty of Engineering and the Environment) διεξάγει ένα υπόδειγμα διεθνούς έργου για τη βιώσιμη παροχή ηλεκτρικού ρεύματος σε αγροτικές κοινότητες στην Υποσαχάρια Αφρική.
Ο στόχος του έργου είναι να αξιοποιήσει τον πλούτο της φύσης, με στόχο την άμεση και μακροχρόνια ενεργειακή κάλυψη των κοινοτήτων που απέχουν δεκάδες χιλιόμετρα από το ηλεκτρικό δίκτυο, μέσω της εκμετάλλευσης πάρκων φωτοβολταϊκών συστημάτων.
Πρόκειται για το πρόγραμμα “Ενέργεια για την ανάπτυξη” (Energy for Development) στα πλαίσια του οποίου έχουν ήδη υλοποιηθεί 6 έργα αξιοποίησης της ηλιακής ενέργειας (φωτοβολταϊκοί σταθμοί (PV) παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας – mini-grids) , συνολικής εγκατεστηµένης ισχύος 68,4 kW. Περιοχές που έχουν ευνοηθεί από αυτή την πρωτοβουλία είναι η Κένυα και το Καμερούν.
Το έργο συντονίζεται και είναι υπό την ηγεσία της ερευνητικής ομάδας που ειδικεύεται στο πεδίο της Βιώσιμης Ενέργειας (Sustainable Energy Research Group (SERG)) στο Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον και κοστολογείται 2,6 εκατομμύρια λίρες Αγγλίας.
Η έρευνα περιλαμβάνει κοινωνική, τεχνική, οικονομική και πολιτιστική γνώση, συνδιασμός ο οποίος προωθεί την αειφόρο ανάπτυξη σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ρεύμα, κατάρτιση, εκπαίδευση και θέσεις εργασίας…
Για να δούμε λοιπόν ποιές είναι οι απαραίτητες προϋπόθέσεις για την υλοποίηση ενός τέτοιου τεχνικού, μα πάνω από όλα κοινωνικού έργου.
Άνθρωποι: Ενεργός συμμετοχή και συνεργασία των τοπικών κοινοτήτων για τον προσδιορισμό των αναγκών, των φιλοδοξιών και των στόχων τους. Aξιολόγηση του κοινωνικού, οικονομικού και πολιτιστικού πλαισίου της κοινότητας για την εύρεση του καταλληλότερου συστήματος και τεχνολογίας.
Σύστημα: Επιλογή τεχνολογικών συστημάτων με βάση τους διαθέσιμους πόρους, τις ανάγκες και τις επιθυμίες της κοινότητας τα οποία περιλαμβάνουν: Φωτοβολταϊκά πάνελς (PV), αναστροφείς (inverters) – που σκοπό έχουν να μετατρέψουν την έξοδο συνεχούς τάσης της Φ/Β συστοιχίας σε εναλλασσόμενη τάση, συσσωρευτές για την αποθήκευση της παραγόμενης ενέργειας όπως και συστήματα συλλογής βρόχινου νερού.
Διαδικασία: Η εγκατάσταση των ενεργειακών συστημάτων πρέπει να συνοδεύεται από την ανάπτυξη των επιχειρηματικών διαδικασιών για να καταστεί δυνατή η βιώσιμη αξιοποίηση του έργου, η πρόσβαση σε κοινωνικές παροχές και η δημιουργία κοινοτικού πλούτου.
Σχολεία, κέντρα υγείας, ναοί, νοικοκυριά και πάνω από 80 επιχειρήσεις έχουν 24ωρη πρόσβαση σε καθαρή και αξιόπιστη ενέργεια. Τα εργοστάσια δημιούργησαν εκατοντάδες θέσεις εργασίας στους τομείς της συντήρησης, κατασκευής και υποστήριξης. Η διαθεσιμότητα της ενέργειας επέτρεψε σε ανθρώπους να ανοίξουν μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες θα δημιουργήσουν περαιτέρω ευκαιρίες για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων. Το έργο προσφέρει επίσης στις κοινότητες ένα αίσθημα ιδιοκτησίας και θα υπάρξουν μακροπρόθεσμα οφέλη όσον αφορά την κατάρτιση και την απασχόληση.
Δράσεις σαν και αυτή συμβάλλουν στο να βελτιωθούν οι ζωές των φτωχότερων λαών, να µειωθεί η πιθανότητα της κλιµατικής καταστροφής και να κινηθούµε προς ένα δικαιότερο και πιο βιώσιµο κόσµο.
Φωτογραφίες: Professor Patrick James
