Αυγά. Συμβολίζουν την νέα ζωή που κρύβεται μέσα τους. Τα κόκκινα συμβολίζουν το αίμα του Χριστού, τα πράσινα την φύση και τα πολύχρωμα το γούστο του καθενός. Το έθιμο κρατάει από Παγανιστικές τελετές και με τα χρόνια έχει αλλάξει κι έχει μετουσιωθεί –και προσαρμοστεί – στις ανάγκες των ημερών.
Βαφτιστήρι. Ένα ή και περισσότερα. Κάποια από αγάπη, κάποια από ανάγκη, κάποια από υποχρέωση. Περιμένουν με αγωνία και προσμονή. Ο νονός και η νονά είναι το σημείο αναφοράς του Πάσχα και ακόμα κι αν κάποιοι δεν τα βλέπουν όλο τον χρόνο, το Πάσχα είναι η εποχή τους.
Γαρύφαλλο. Το βασικό λουλούδι με το οποίο στολίζονται οι επιτάφιοι. Ολόκληρο χρόνο γίνεται ο σχεδιασμός σε πολλές ενορίες για το χρώμα και τον τρόπο στολισμού. Είναι τιμή και ευλογία να συμμετέχει κανείς σε αυτή την διαδικασία.
Δάκρυ. Η περίοδος που όλοι νιώθουμε να μας αγγίζει «κάτι» από αυτή την κατάνυξη που σκεπάζει την Μεγάλη εβδομάδα. Το Πάσχα είναι η εποχή που «σκαλίζουμε» το μέσα μας λίγο πιο πολύ, μας λείπουν όσοι έφυγαν και με τα δάκρυα του Χριστού, ενώνουμε και τα δικά μας.
Επιτάφιος. Στην πόλη μου, οι επιτάφιοι όλων των ενοριών συναντιούνται στην πλατεία. Συμβολικά, οι πιστοί ακολουθούν την νεκρώσιμο ακολουθία και όλη η πόλη συγκεντρώνεται και ψάλλουν όλους τους ύμνους. Δεν είμαι σίγουρη για την κατάνυξη της ενέργειας αυτή, ωστόσο είναι έθιμο πια και σηματοδοτεί την αντίστροφη μέτρηση για την Ανάσταση.
Ζωή. Αυτή που χάθηκε και με την Ανάσταση γυρίζει πάλι. Το θαύμα της ζωής και οι τρεις μέρες που μπορούμε να το σκεφτούμε. Τι έχουμε, τι χάνουμε, τι θέλουμε κι αν τελικά ζούμε. Η ανάσταση φέρνει πίσω την ζωή και μια ακόμα ευκαιρία σε όλους να δούμε την αλήθεια μας.
Ήλιος. Αυτός της Άνοιξης. Πάσχα! Ήλιος και χαμόγελα! Χαρά! Φίλοι, οικογένεια! Το Πάσχα είναι φωτεινό. Όπως ο ήλιος κι αυτό θέλουμε, να φύγει η σκοτεινιά και να γυρίσει ο ήλιος στην ζωή μας.
Θυσία. Η μεγαλύτερη απ’ όλες. Η σταύρωση, η Ανάσταση, οι συμβολισμοί που περιέχονται αποτελούν πάντα μια αφορμή για ενδοσκόπηση.
Ιησούς. Ήρθε, είδε και απήλθε. Έκανε θαύματα, προδόθηκε, σταυρώθηκε, αναστήθηκε. Κάθε ένας τον νιώθει κομμάτι του τις μέρες αυτές. Ζει το δράμα του –ή και όχι-. Πάντως σε κάθε περίπτωση είναι η περίοδος που όλα γύρω του γυρίζουν.
Καμπάνες. Θλιμμένα καιχαρμόσυνα χτυπήματα. Πάντα προσπαθώ να δω τον μηχανισμό. Πώς, ποιος; Στην ουσία του μάλλον δεν με νοιάζει το ερώτημα. Ίσως είναι μια προσπάθεια να συγκεντρωθώ σε κάτι και να κοιτάξω ψηλά. Να λύσω ένα «μυστήριο» που η λύση του υπάρχει αλλά πάντα με βάζει σε σκέψεις
Λαγοί. Μεγάλοι και μικροί. Σοκολατένιοι, μπισκοτένιοι αλλά και από σφολιάτα. Μέσα σε αυγά, έξω από τα αυγά. Στην φωλιά τους, με την οικογένειά τους, χωρίς την οικογένειά τους. Τους τρως, τους στολίζεις, τους κρεμάς, τους χρησιμοποιείς γενικά με όποιον τρόπο μπορείς. Για την ιστορία, το «έθιμο» του λαγού μας έρχεται από τας Ευρώπας όπου παρουσιάζεται με μαγικές ικανότητες και φέρνει τα αυγά στα παιδιά. Είναι ταξιδευτής και μαντατοφόρος και φέρνει το ευτυχές μήνυμα της βλάστησης και της Άνοιξης που έρχεται (ήρθε ή θα έρθει κάποτε)
Μύρο. Μοσχοβολιά! Άνοιξη! Το σώμα του Χριστού και η Ανάστασή του.
Νηστεία. Το Πάσχα νηστεύουν κι αυτοί που δεν νηστεύουν. Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει λίγο της μόδας και οι νηστήσιμες λιχουδιές –μιας και έχουμε και την ομάδα των χορτοφάγων σε ανάπτυξη- έχουν γίνει πιο ελκυστικές από τις μη νηστήσιμες. Άσε που η μαγειρίτσα γίνεται ακόμα πιο νόστιμη μετά από την νηστεία.
Ξύδι. Βασικό συστατικό για να πετύχει η βαφή των αυγών –λέει η μαμά μου-.
Οβελίας. Το έθιμο, προέρχεται από το Εβραϊκό Πάσχα. Τα αρνιά θυσιάζονταν και η θυσία είναι η συμβολική πράξη που έπραξε ο Θεός για τον άνθρωπο. Το αν εμείς το συνδυάζουμε με πατατούλες και τζατζίκι είναι άλλη ιστορία (νόστιμη είναι η αλήθεια)
Προδοσία. Βαριά πράξη. Ο λόγος της εκκλησίας διδάσκει πως πονάει και ο προδότης όχι μόνο αυτός που προδίδει. Κάνοντας μια αναγωγή στο σήμερα κι ο καθένας στην ζωή του, ας αναλογιστούμε αν έχουμε προδοθεί, αν έχουμε προδώσει, αν έχουμε συγχωρέσει κι αν έχουμε ζητήσει συγγνώμη. Χρειάζεται να ξεπεράσεις πολλά «εγώ» για να δεις την προδοσία καθαρά.
Ροή. Ιορδάνης σημαίνει εκροή. Ο ποταμός που βαφτίστηκε ο Ιησούς και τελικά κατέληξε να σταυρωθεί για να σώσει την ανθρωπότητα. Μια αέναη ροή πνευματικότητας που κυριαρχεί το Πάσχα σε πιστούς και μη.
Σταυρός. Το σύμβολο της πίστης την περίοδο αυτή έχει την τιμητική του. Την Μεγάλη Πέμπτη όσοι βρεθούν στην εκκλησία βλέπουν το θείο δράμα να διαδραματίζεται μπροστά τους και τον Χριστό να σταυρώνεται.
Τσουρέκια. Αυτή η μυρωδιά κατά την διάρκεια της Μεγάλης εβδομάδας από φούρνους και σπίτια, είναι για μένα η μυρωδιά του Πάσχα. Αφράτα και νόστιμα, περιμένουν στολισμένα στο τραπέζι μέχρι την στιγμή που θα ξεκινήσουμε να τρώμε-και δεν θα σταματήσουμε ποτέ-.
Ύμνοι. Όσοι ψάλλονται την Μεγάλη Πέμπτη το βράδυ κι ενώ στολίζουν τον Επιτάφιο, είναι πραγματικά αριστουργήματα. Μουσικής και λόγου. Συγκινούν, αγγίζουν τις καρδιές ενεργοποιούν συναισθήματα.
Φως. Το Άγιον. Πολύς λόγος έγινε το τελευταίο διάστημα. Όλοι μας, έχουμε ανάγκη να πιστέψουμε σε κάτι. Σε ο,τιδήποτε. Σημασία έχει το μέσα μας τι έχει να πει για όλα αυτά και όχι η επιστήμη. Άλλωστε η πίστη δεν χρήζει επιστημονικής εξήγησης.
Χωριό. Από τις καλύτερες παιδικές μου αναμνήσεις. Χωριό, ξαδέρφια, θειοι και θείες με γέλια παιχνίδι και φυσικά φαγητό. Πολύ.. και μετά καφέδες και πάλι φαγητό.
Ψάρι. Κι αν νομίζετε πως κανείς δεν τρώει ψάρι το Πάσχα κάνετε λάθος. Κυριακή του Πάσχα, είχαν καλέσει τον μπαμπά μου –ο οποίος είναι ΩΡΛ – εκτάκτως,να αφαιρέσει ένα αγκάθι (ψαριού) από έναν λαιμό. Αυτό!
Ωραίο που είναι το Πάσχα!
