Οι «Μωμόγεροι ή Μωμογέρεα» είναι ένα παραδοσιακό δρώμενο των Ποντίων που διατηρείται μέχρι τις ημέρες μας και εκτυλίσσεται κατά το διάστημα του Δωδεκαημέρου (από τα Χριστούγεννα μέχρι τα Θεοφάνεια) με σεβασμό και προσήλωση στον πυρήνα του πατρογονικού αυτού εθίμου.
Οι «Μωμόγεροι» ή «Κοτσαμάνια» είναι ένας αυτοσχέδιος θίασος με σατυρικές διαθέσεις οι οποίοι περιδιαβαίνουν τις γειτονιές του χωριού με την συνοδεία ποντιακών οργάνων, καυτηριάζοντας με περιπαικτική διάθεση τα κακώς κείμενα, πρόσωπα αλλά και καταστάσεις που συμβαίνουν σε κάθε μικρή κοινωνία. Είναι ένα παραδοσιακό, δρώμενο, που στόχο έχει να σκορπίσει χαρά, και γέλιο, εξ’ άλλου και οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές του συνειδητά επιδιώκουν να προκαλέσουν ευθυμία, να διασκεδάσουν μαζί με τους θεατές, να κεραστούν στα σπίτια που επισκέπτονται και φυσικά να μαζέψουν δώρα και χρήματα.
Οι ρίζες του εθίμου θα πρέπει να αναζητηθούν στην αρχαιότητα και σε ιστορικό βάθος 28 αιώνων. Αποτελεί αφενός κράμα μαγικών, σατιρικών και γονιμικών στοιχείων της ελληνικής αρχαιότητας και αφετέρου αντιεξουσιαστικών σκιρτημάτων κατά του Οθωμανικού ζυγού. Η αυθεντική του αξία συνοψίζεται στο γεγονός πως αποτελεί την πιο σύνθετη μορφή λαϊκής έκφρασης που συνδέει το αρχαίο Ελληνικό με το ερασιτεχνικό θέατρο του Πόντου. Στην πρωταρχική του μορφή είναι παράλληλο με την επίσημη λατρευτική τελετή των Διονυσίων. Στο πέρασμα του χρόνου δέχτηκε αρκετές επιδράσεις από τις θεατρικές εκδηλώσεις του Βυζαντίου και από την μεσαιωνική θεατρική παράσταση.
Ο φωτογράφος Μιχάλης Παππάς επισκέπτεται τα χωριά της Δυτικής Μακεδονίας και συγκεκριμένα τον Τετράλοφο Κοζάνης σχεδόν κάθε χρόνο φωτογραφίζοντας το ευετηριακό αυτό έθιμο.
Το φωτογραφικό project του Μιχάλη, Mίτος: το νήμα της Ελλάδας, είναι στην πραγματικότητα μια εθνογραφική καταγραφή και αποτύπωση της καρδιάς της Ελλάδας με μια σύγχρονη ματιά που συνδέει την χώρα με τους ανθρώπους της.
«Το νήμα λαμβάνει συμβολικές διαστάσεις και επιδιώκει να αναδείξει τον λαϊκό πολιτισμό και τη λαϊκή τέχνη ιδωμένα σε ένα σύγχρονο πλαίσιο. Το φυσικό και πολιτισμικό περιβάλλον είναι το φόντο που συνυφαίνεται με τα «φορέματα και φορεσιές» ενώ πάντα πρωταγωνιστές είναι οι άνθρωποι.
Μέσα από την project Μίτος: To νήμα της Ελλάδας, αξιώνεται η ανάδειξη του κάλλους του ελληνικού λαϊκού πολιτισμού που αφορά τόσο στην απλότητα όσο και στη λαμπρότητα της μορφής της ενδυμασίας ως κεντρικού θέματος. Το περιεχόμενο έχει πολυσημία νοημάτων και σχετίζεται με το κοινωνικό, ιστορικό, οικονομικό και πολιτισμικό πλαίσιο που διαμόρφωσε αυτές τις μορφές, με δίκτυα σχέσεων, με αγώνες διεκδικήσεων και κατασκευής ταυτοτήτων.
Επιπλέον ο φυσικός χώρος και η αρχιτεκτονική είναι δεσπόζοντα στοιχεία στην εικόνα. Η ιδιαιτερότητα αυτού του φωτογραφικού έργου έγκειται στη σύγχρονη θεώρησή του, μέσα από τους ανθρώπους που έχουν φυλάξει τα καλά τους ρούχα ως κειμήλια και τα παραδίδουν στην επόμενη γενιά ενώ τα αξιοποιούν σε εθιμικές και εορταστικές περιστάσεις αυθόρμητα επικαιροποιώντας τους μηχανισμούς της παράδοσης ως διαδικασίας.» αναφέρει ο Μιχάλης Παππάς.
