Την ημέρα έναρξης του 61^ου Φεστιβάλ, θα συναντιόμασταν όλοι μαζί στο Ολύμπιον. Όμως οι συνθήκες με την πανδημία άλλαξαν τα σχέδιά. Γι’ αυτό οι συντελεστές αποφασίσαν να δώσουν ζωή στην αίθουσα και να προβάλουν την ταινία έναρξης, κεκλεισμένων των θυρών, χωρίς θεατές, σε μια συμβολική κίνηση, μια συγκινητική στιγμή.

Έτσι την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, στις 19.00, την ώρα που κάθε θεατής θα έψαχνε να βρει τη θέση του στην αίθουσα, τα φώτα του Ολύμπιον άναψαν ξανά, η μηχανή προβολής μπήκε σε λειτουργία και το  61ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ξεκίνησε τη συμβολική προβολή του. “Θέλαμε να δείξουμε την αγάπη και την αφοσίωσή μας στην κινηματογραφική αίθουσα που περνάει δύσκολες στιγμές. Για όλους εμάς που δεν ήμασταν εκεί, στη μεγάλη οθόνη άρχισε να παίζει η ταινία έναρξης της 61ης διοργάνωσης, Το Ταξίδι της Φάλαινας.” 

Η ταινία, σε σκηνοθεσία Φίλιπ Γιούργιεφ, η οποία ήταν διαθέσιμη online την Πέμπτη μέσω της online πλατφόρμας του Φεστιβάλ, είναι μια ανθρώπινη ιστορία για τα όνειρα μιας άλλης ζωής. Στον Βερίγγειο Πορθμό, σε ένα χωριό φαλαινοθήρων, ο 15χρονος Λέσκα ερωτεύεται ένα κορίτσι από το Ντιτρόιτ. Όταν βρίσκει την «αγαπημένη» του να συνομιλεί με κάποιον άλλο, θολωμένος από τη ζήλεια, ο Λέσκα ξεκινά μια αδιανόητη οδύσσεια. Στο συμβολικό σημείο όπου σμίγουν παρελθόν και μέλλον, αυτή η τρυφερή ιστορία ενηλικίωσης απηχεί την ταραχή της νιότης και τον παλμό της πρώτης αγάπης.

Πριν την ταινία έναρξης προηγήθηκε ένα πρωτότυπο βίντεο, με σύνθημα «Σινεμά με κάθε τρόπο – Φεστιβάλ με κάθε τρόπο».

Στο βίντεο έναρξης απευθύνουν χαιρετισμούς η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, Λίνα Μενδώνη, ο Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, Απόστολος Τζιτζικώστας και ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνος Ζέρβας ενώ ευχές δίνουν οι άνθρωποι του Φεστιβάλ, που μπορεί να μην τους βλέπετε καθημερινά λόγω της κατάστασης, αλλά είναι δίπλα σας και φροντίζουν για κάθε στιγμή της online διοργάνωσης.

Δείτε τους χαιρετισμούς και τις ευχές για το 61^ο Φεστιβάλ στο βίντεο που ακολουθεί:

https://www.youtube.com/watch?v=sIUsQdqtwCI&feature=youtu.be

Επίσης στην έναρξη του Φεστιβάλ προβλήθηκε ένα ακόμα βίντεο, στο οποίο χαιρετισμό απηύθυνε και ο Δημήτρης Φραγκάκης, γενικός γραμματέας του ΕΟΤ. Δείτε το βίντεο:

https://www.youtube.com/watch?v=cY1q9ZhcRj8&feature=youtu.be

Φωτογραφία εξωφύλλου Άρης Ράμμος

Η Άνια Μπρέιεν, η πρωτοπόρος του φεμινιστικού κινηματογράφου

Η αναρχική του τσέχικου σινεμά Βέρα Χιτίλοβα

• Μετά την αύξηση της βαθμίδας κινδύνου στη Θεσσαλονίκη στο επίπεδο 3 την Τετάρτη 21/10, το Φεστιβάλ εφάρμοσε αμέσως όλα προβλεπόμενα μέτρα στις προβολές που γίνονται ήδη στις αίθουσες Ολύμπιον και Παύλος Ζάννας. Η πληρότητα των αιθουσών είναι στο 30% και ανάμεσα σε κάθε θεατή μεσολαβούν δύο κενές θέσεις, ενώ τηρούνται όλα τα υπόλοιπα μέτρα ασφαλείας.

Ταυτόχρονα, το Φεστιβάλ αναπροσάρμοσε αναλόγως και τα σενάρια διεξαγωγής της 61^ης διοργάνωσης.

Δύο κορυφαίες φωνές του ευρωπαϊκού σινεμά συστήνει το 61^ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Τη Νορβηγίδα Άνια Μπρέιεν, φίλη του Θόδωρου Αγγελόπουλου, αγαπημένη δημιουργό του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν και πρωτοπόρο του φεμινιστικού σινεμά στη Σκανδιναβία και την Τσέχα Βέρα Χιτίλοβα (1929-2014), ανατρεπτική δημιουργό, μέλος του «τσέχικου νέου κύματος». Ανακαλύπτουμε φέτος το έργο τους και στις αίθουσες, αλλά και διαδικτυακά στην ιστοσελίδα του Φεστιβάλ.

Άνια Μπρέιεν

Φίλη με τον Θόδωρο Αγγελόπουλο από τα φοιτητικά τους χρόνια, η Άνια Μπρέιεν υπήρξε από τις σπουδαιότερες φωνές του φεμινιστικού σινεμά στις σκανδιναβικές χώρες. Διάσημη στη χώρα της, αλλά λιγότερο γνωστή στην Ελλάδα, η Μπρέιεν έχει τιμηθεί από διεθνή φεστιβάλ και χώρους τέχνης σε ολόκληρο τον κόσμο, έχει εμπνεύσει νεότερους δημιουργούς και έχει αναγνωριστεί από κορυφαίους σκηνοθέτες, όπως ο Ίνγκμαρ Μπέργκμαν.

Το σινεμά της έχει συχνά συγκριθεί με εκείνο της Σαντάλ Άκερμαν, αλλά και του Μπέργκμαν και οι ταινίες της ασχολούνται με ζητήματα φύλου, ταυτότητας, έρωτα και μοναξιάς. Ο κριτικός κινηματογράφου Πίτερ Κόουι έγραψε, μάλιστα, ότι η Μπρέιεν υπήρξε σκηνοθέτιδα του κινηματογραφικού κινήματος «Δόγμα 95», 20 χρόνια πριν αυτό κάνει την εμφάνισή του.

Φέτος, η Μπρέιεν γιορτάζει 80 χρόνια ζωής και το Φεστιβάλ τιμά το έργο της, προβάλλοντας επτά ταινίες μυθοπλασίας και ένα ντοκιμαντέρ. Ο Βιασμός (1971) είναι το σκηνοθετικό της ντεμπούτο, το οποίο εγκαινίασε το νορβηγικό νέο κύμα. Πρόκειται για μια απαιτητική φορμαλιστικά ταινία που ασκεί κριτική στο νορβηγικό δικαστικό σύστημα. Η ταινία προβλήθηκε στο Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών στις Κάννες, προκαλώντας αίσθηση. Επίσης, θα προβληθεί η τριλογία της Μπρέιεν Σύζυγοι / Wives (1975, 1985 και 1996), μια φεμινιστική απάντηση στο Husbands (1970) του Τζον Κασσαβέτη. Στην πρώτη ταινία της τριλογίας, τρεις γυναίκες αφήνουν τη δουλειά τους, τους συζύγους τους και τα παιδιά τους για να ζήσουν μια διασκεδαστική περιπέτεια μιας εβδομάδας. Δέκα χρόνια αργότερα, η σκηνοθέτις γύρισε με το ίδιο καστ το Σύζυγοι – Δέκα Χρόνια Μετά και σχεδόν 20 χρόνια μετά το επόμενο μέρος της τριλογίας, Σύζυγοι ΙΙΙ.

Η ταινία Παιχνίδια έρωτα και μοναξιάς (1977), διασκευή ενός μυθιστορήματος του Γιάλμαρ Σέντεμπεργκ που εκδόθηκε το 1912 αποτελεί μια ιστορία χαμένων ευκαιριών και ανεκπλήρωτου έρωτα. Σε αυτή ένας δημοσιογράφος ερωτεύεται μία νεαρή κοπέλα, αλλά δεν αποφασίζει να την παντρευτεί. Η επόμενη ταινία της, ο Πλησιέστερος συγγενής (1979) θεωρείται από τις κορυφαίες στιγμές της καριέρας της. Η ταινία αποτελεί μια σατιρική ματιά σε μια οικογενειακή διαμάχη για μία κληρονομιά. Προβλήθηκε στο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ των Καννών, με τον Μπέργκμαν να δηλώνει ότι έπρεπε η Μπρέιεν να είχε κερδίσει τον Χρυσό Φοίνικα. Με την ταινία Το κυνήγι της μάγισσας (1981), η Μπρέιεν ασκεί και πάλι κριτική στην πατριαρχική κοινωνία, μέσα από την ιστορία μιας γυναίκας που κατηγορείται για μαγεία στη Νορβηγία του 1630. Στο Φεστιβάλ θα προβληθεί και το ντοκιμαντέρ της Γεζίντι (2009), στο οποίο η σκηνοθέτις παρακολουθεί τις διώξεις που υφίσταται η κουρδική θρησκευτική μειονότητα.

Βέρα Χιτίλοβα

Η Βέρα Χιτίλοβα υπήρξε αντισυμβατική και ατρόμητη, μια «αναρχική» του τσέχικου σινεμά. Η σκηνοθέτις, η οποία έφυγε από τη ζωή το 2014, συνεργάστηκε με τον Γίρι Μένζελ και υπήρξε μία από τις σημαντικότερες εκπροσώπους του «τσεχικού νέου κύματος».

Η πρώτη της μεγάλου μήκους ταινία Κάτι διαφορετικό (1963) αποκάλυψε ένα μεγάλο κινηματογραφικό ταλέντο. Συνδυάζοντας ντοκιμαντέρ και μυθοπλασία, η ταινία αφηγείται δύο διαφορετικές ιστορίες: στη μία η πραγματική πρωταθλήτρια Εύα προετοιμάζεται για γυμναστικούς αγώνες υπό το άγρυπνο βλέμμα ενός άνδρα προπονητή. Στη δεύτερη, η νοικοκυρά Βέρα αισθάνεται την πλήξη της καθημερινότητάς της, την ώρα που ο σύζυγός της περιμένει από εκείνη να λύσει όλα τα προβλήματα. Οι Μαργαρίτες (1966) είναι η πιο γνωστή ταινία της Χιτίλοβα. Παρακολουθεί δύο νεαρά κορίτσια που αποφασίζουν ότι αφού ο κόσμος είναι κακός, τότε θα είναι και οι ίδιες κακές και σπέρνουν τον πανικό σε ολόκληρη την Πράγα. Η ταινία, απαγορευμένη από το κομμουνιστικό καθεστώς της Τσεχίας, θεωρείται ένας κινηματογραφικός ύμνος στην ανεξαρτησία. Δύο χρόνια μετά την Άνοιξη της Πράγας, ο Απαγορευμένος Καρπός (1970) αποτελεί μια πειραματική, γεμάτη χρώμα, ανάγνωση της βιβλικής ιστορίας του Αδάμ και της Εύας. Το παιχνίδι των μήλων (1977) είναι μια κωμωδία για τη μάχη των δύο φύλων, γυρισμένη μέσα από τη φεμινιστική και επαναστατική ματιά της Χιτίλοβα, ενώ η ταινία Από δω κι από κει (1988) είναι από τις πρώτες που μίλησαν ανοιχτά για το Aids.

Συνταρακτικές, απρόβλεπτες ταινίες έρχονται στο 61ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (5 έως 15 Νοεμβρίου, 2020). Αυτή τη στιγμή χτίζουμε ένα υβριδικό μοντέλο για προβολές και δράσεις σε αίθουσες, στο διαδίκτυο και στο δημόσιο χώρο. Σε κάθε περίπτωση, οι φετινές ταινίες θα αλλάξουν τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο και την ίδια τη ζωή μας. Κλείσαμε ήδη και μοιραζόμαστε μαζί σας, πέντε αυτές:

Shorta των Άντερς Όλχολμ και Φρέντερικ Λους Βιντ (Δανία)

Μια καταιγιστική ταινία δράσης που ανεβάζει την αδρεναλίνη. Ένας νεαρός μετανάστης πεθαίνει υπό άγνωστες συνθήκες μέσα σε ένα αστυνομικό τμήμα. Οι ομοεθνείς του ξεσηκώνονται σε ένα υποβαθμισμένο γκέτο στη Δανία. Δυο αστυνομικοί στέλνονται για να ηρεμήσουν τα πνεύματα, όμως η κατάσταση βγαίνει εκτός ελέγχου. Οι μετανάστες πυρπολούν το αυτοκίνητό τους και οι αστυνομικοί παγιδεύονται στο γκέτο. Ένας νεαρός μετανάστης έρχεται να τους βοηθήσει, όμως ο ένας από τους δυο αστυνομικούς αποδεικνύεται ρατσιστής και βίαιος. Ασταμάτητα αγωνιώδες, απόλυτα επίκαιρο και ηλεκτρισμένο το Shorta (αστυνομία στα αραβικά) των Αντερς Ολχολμ και Φρέντερικ Λούς Βιντ δεν υποκύπτει σε κανένα κλισέ και δεν φοβάται να κοιτάξει κατάματα ακανθώδη ζητήματα όπως το μεταναστευτικό και η αστυνομική βία. Η ταινία γυρίστηκε πριν τη δολοφονία του Φλόιντ και μοιάζει απίστευτα προφητική. 

Η νύχτα των βασιλιάδων / Night of the Κings του Φιλίπ Λακότ (Ακτή του Ελεφαντοστού, Γαλλία, Καναδάς)

Ξεχάστε οτιδήποτε ξέρατε για τις ταινίες φυλακής. Μολονότι είναι γυρισμένο μέσα σε μια από τις πιο επικίνδυνες φυλακές του κόσμου που βρίσκεται στο Αμπιτζάν της Ακτής Ελεφαντοστού, η ταινία είναι μία σύγχρονη εκδοχή του 1.001 Νύχτες. Όταν ένας νεαρός κρατούμενος φτάνει στη φυλακή και υποπτεύεται ότι θα τον σκοτώσουν αναγκάζεται να αφηγηθεί μια σειρά από συναρπαστικές, γοητευτικές, αστείες ιστορίες, τις οποίες οι υπόλοιποι κρατούμενοι τις παρακολουθούν άλλοτε έκπληκτοι και άλλοτε αυτοσχεδιάζοντας χορευτικά δρώμενα. Με αυτόν τον τρόπο προσπαθεί να περάσει τη νύχτα και να γλιτώσει τον θάνατο. Ταυτόχρονα, ο αρχηγός της συμμορίας της φυλακής, ο οποίος είναι άρρωστος, βρίσκεται στο δίλημμα αν θα θυσιαστεί για χάρη ενός νεότερου αρχηγού, ο οποίος αμφισβητεί την εξουσία του. Με έναν φρενήρη ρυθμό, ανατροπές που σου κόβουν την ανάσα και την μαγεία των παλιών παραμυθιών, η Νύχτα των Βασιλιάδων είναι μια μαγευτική ταινία που προβλήθηκε στους Ορίζοντες του Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας και στο Φεστιβάλ του Τορόντο, αποσπώντας εξαιρετικές κριτικές.

Η καρδιά μου δεν χτυπά ώσπου να της το ζητήσεις / My Heart Can’t Beat Unless you Tell it to του Τζόναθαν Κουάρτας (ΗΠΑ)

Τρία αδέρφια, στα 30 τους, δυο άντρες και μια γυναίκα, μένουν σε ένα σπίτι που δεν αφήνουν ποτέ να μπει το φως της μέρας. Ο ένας αδερφός πάσχει από μια παράξενη αρρώστια: Δεν αντέχει το φως του ήλιου και τρέφεται μόνο με ανθρώπινο αίμα. Για να παρατείνουν τη ζωή του, τα αδέρφια του βγαίνουν τις νύχτες στο δρόμο και σκοτώνουν ανθρώπους προσφέροντάς του τροφή. Ακόμα κι αν η υπόθεση θυμίζει ταινία για βαμπίρ, είναι στην πραγματικότητα ένα συγκλονιστικό δράμα για την αδερφική αγάπη και την απόγνωση. Στον απόηχο ταινιών που αγαπήσαμε όπως το Άσε το κακό να μπει και Μόνο οι εραστές μένουν ζωντανοί, το φιλμ καταφέρνει με συγκλονιστικό τρόπο να μιλήσει για τα αδιέξοδα της σύγχρονης αμερικανικής κοινωνίας. 

Προετοιμασίες για να είμαστε μαζί, άγνωστο για πόσο / Preparations to be Together for an Unknown Period of Time της Λίλι Χόρβατ (Ουγγαρία)

Ταινία ανεξάντλητα ρομαντική κι απροσδόκητα μυστηριώδης. Μια κορυφαία νευροχειρουργός σε ένα μεγάλο νοσοκομείο της Αμερικής αποφασίζει ξαφνικά να εγκαταλείψει τη ζωή και την καριέρα της και να επιστρέψει στην πατρίδα της, την Ουγγαρία για να βρει τον άντρα που ερωτεύθηκε, έναν γιατρό που γνώρισε σε ένα συνέδριο. Το ραντεβού τους είναι σε μια από τις πιο διάσημες γέφυρες της Βουδαπέστης. Η υπόσχεση που είχαν δώσει, ήταν να περάσουν την υπόλοιπη ζωή τους μαζί. Μόνο που εκείνος όχι μόνο δεν εμφανίζεται στο ραντεβού, αλλά ορκίζεται ότι δεν την γνωρίζει καν. Τι συμβαίνει; Ποια είναι τα όρια της αφοσίωσης και της φαντασίας; Ένα αγωνιώδες παιχνίδι μεταξύ επιθυμίας και πραγματικότητας σε μια απρόβλεπτη ρομαντική κομεντί που κρατά τον θεατή σε εγρήγορση μέχρι το αναπάντεχο φινάλε. 

Φαντάσματα /Ghosts της Αζρα Ντενίζ Οκιάι (Τουρκία, Γαλλία, Κατάρ)

Ένα δυνατό πολιτικό σχόλιο για τη σύγχρονη τουρκική κοινωνία. Η αστυνομική αυθαιρεσία, ο μισογυνισμός, η ανοικοδόμηση που δεν έρχεται, οι γυναίκες που αντιστέκονται απέναντι σε ένα καθεστώς υποκρισίας που στηρίζεται στις προκαταλήψεις και ακυρώνει την έννοια της ελευθερίας, χτίζουν την ιστορία της Αζρά Ντενίζ Οκιάι. Η σκηνοθέτις ξεδιπλώνει τις αντιφάσεις και τη σύγκρουση ανάμεσα σε ένα πατριαρχικό καθεστώς και την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο, με υπέροχη καταιγιστική ενέργεια κι έναν δυναμικό νεανικό τρόπο, με κάμερα στο χέρι, παιχνίδια με τον αφηγηματικό χρόνο και εξαιρετικές ερμηνείες. Η ταινία κέρδισε το μεγάλο βραβείο της Εβδομάδας Κριτικής στο πρόσφατο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας. Τα Φαντάσματα είχαν πάρει ειδική μνεία της κριτικής επιτροπής του Φόρουμ Συμπαραγωγών Crossroads, καθώς και την υποτροφία του MFI για ανάπτυξη σεναρίου στο 57ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Το 61ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης στηρίζει το ελληνικό σινεμά και παρουσιάζει για πέμπτη χρονιά το Thessaloniki Locarno Industry Academy International, το οποίο φέτος λόγω συνθηκών απευθύνεται μόνο σε νέους επαγγελματίες που διαμένουν στην Ελλάδα. Οι αιτήσεις ξεκίνησαν, σάς περιμένουμε!

Η Ακαδημία, την οποία συμπαρουσιάζουν το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης μαζί με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Λοκάρνο, λειτουργεί ήδη επιτυχώς στην Ελβετία, το Μεξικό, τη Βραζιλία και τη Νέα Υόρκη και είναι ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα που έχει σκοπό να βοηθήσει τους νέους επαγγελματίες του κινηματογραφικού χώρου που ειδικεύονται στην προώθηση και διανομή ταινιών. Απευθύνεται, επίσης, σε επαγγελματίες των new media που επιθυμούν να επεκτείνουν την εμπειρία τους και το επαγγελματικό τους δίκτυο στα πεδία των διεθνών πωλήσεων, μάρκετινγκ, διανομής και προγραμματισμού ταινιών.

Το πρόγραμμα θα παρουσιαστεί από τις 10 έως τις 14 Νοεμβρίου στην Αγορά του 61ου ΦΚΘ και θα έχει στόχο να εκπαιδεύσει νέους επαγγελματίες που διαμένουν στην Ελλάδα, ανοίγοντας τις πύλες του και σε άλλες ειδικότητες. 

Οι νέοι εκπρόσωποι πωλήσεων (sales agents), διανομείς και new media επαγγελματίες, παραγωγοί, κριτικοί κινηματογράφου που θα παρακολουθήσουν το Industry Academy International στη Θεσσαλονίκη θα πάρουν μέρος σε ένα ξεχωριστό εργαστήρι, στο οποίο θα έχουν την ευκαιρία να αλληλεπιδράσουν, να μοιραστούν εμπειρίες και να συναντηθούν με βασικούς παίκτες της διεθνούς κινηματογραφικής σκηνής μέσω συζητήσεων, παρουσιάσεων case study και ομαδικής εργασίας.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καταθέτουν τις αιτήσεις τους έως τις 19 Αυγούστου 2020. 

Βρείτε την αίτηση εδώ.