Φωτογραφίες: Γιώργος Σιαμπανόπουλος

Και έρχεται εκείνη η στιγμή που πρέπει να αντικρίσεις κατάματα τον Καρκίνο. Τι επιλογές έχεις τότε; Mάλλον δυο. Είτε να συνεχίσεις να τον κοιτάς, ακίνητη μπροστά του, είτε να σηκωθείς και να παλέψεις μαζί του.

Την Αναστασία Μάραντου την γνώριζα χρόνια, άνθρωπος εγκάρδιος, ανοιχτός και γενναιόδωρος σε συναισθήματα, πράξεις και λόγια. Ξάφνου μια μέρα σε ανύποπτο χρόνο και σε κοινή παρέα την είδα να πλησιάζει με πολύ κοντό κούρεμα.

– Ωραία μαλλιά της λέω, τώρα μοιάζεις κανονικά με μοντέλο

-Όχι ακριβώς, μου απαντά.Έκανα χημειοθεραπείες  και έχουν πέσει τα μαλλιά μου.

Πάγωσα. Όχι για τα μαλλιά της, αλλά για αυτό το μοίρασμα της, την ανοιχτωσιά της, την τόση μεγάλη δύναμη ψυχής που κουβαλούσε μέσα της.

-Δεν αναρωτήθηκα στιγμή τι θα κάνω μαζί του, μου είπε. Τον κυνήγησα και τον κυνηγάω. Μπορεί να κόπιασα, να φοβήθηκα, να λύγισα, να πόνεσα όμως μου έμαθε πράγματα που θεωρούσα  δεδομένα. Να γιορτάζω την ζωή, να ευγνωμονώ, να ονειρεύομαι.

Η Αναστασία βγήκε νικήτρια κόντρα σε μια διάγνωση που πρώτα βάζει στόχο την ψυχή και μας μιλά για τον καρκίνο, τον συμβολισμό του γυναικείου στήθους, την μαστεκτομή, τις αλλαγές στην ζωή της, τις στιγμές αδυναμίας και δύναμης.

Ημερομηνίες σταθμοί

18 Ιουλίου 2019: Ήμουν στο ιατρείο της χειρουργού μου και μου ανακοίνωσε πως είμαι θετική στο τρίτο στάδιο

23 Ιουλίου 2019: Ξεκίνησα τις χημειοθεραπείες

20 Φλεβάρη 2020: Χειρουργήθηκα (μαστεκτομή)

Το στήθος και το σώμα σαν σύμβολο

Το στήθος συμβολίζει την θηλυκότητα, την σεξουαλικότητα, την μητρότητα και την ομορφιά. Οι γυναίκες έχουν ανασφάλειες  λόγω των προτύπων και των στερεοτύπων της κοινωνίας ώστε να μοιάζουν πάντα τέλειες αφού η ίδια η κοινωνία με κάποιον τρόπο σου επιβάλλει το πρότυπο της αψεγάδιαστης γυναίκας.

Πόσες πτυχές της ζωής σου επηρεάστηκαν;

Πολλοί. Η προσωπική μου και επαγγελματική ζωή. Μειώθηκε δραματικά η αυτοπεποίθηση μου, άρχισα να αναθεωρώ τις σχέσεις μου, το πώς και γιατί με πλησίαζαν πια οι άνθρωποι. Σκεφτόμουν αν είναι από λύπη, από συμπόνια, από ενδιαφέρον, από κουτσομπολιό; Με κυρίευε μια ανασφάλεια για τις προθέσεις των ανθρώπων αλλά και μεγάλη μοναξιά. Ήταν η πρώτη φορά στη ζωή μου που ένιωσα απόλυτα μόνη μου, έπρεπε να δώσω την δική μου μάχη.

Πως βίωσες το σώμα σου;

Πολλές αλλαγές. Έχασα κιλά, άρχισα να βλέπω το δέρμα μου να γερνάει, μαύριζαν τα νύχια μου, έπεσαν τα μαλλιά μου. Ήταν βάρβαρο να βλέπω την μορφή μου και το σώμα μου να αλλάζει με αυτόν τον τρόπο αλλά πάντα σκεφτόμουν ότι όλα συνέβαιναν για το καλό μου. Ένας ήταν ο στόχος. Να γίνω καλά.

Περούκα, ντροπή και αισθητική

Οι γονείς μου θέλησαν να αγοράσουμε περούκα αλλά εξαρχής εγώ ήμουν αντίθετη. Καταλήξαμε να την πάρουμε θεωρώντας πως δεν θα άντεχα την εικόνα μου μελλοντικά χωρίς μαλλιά. Όταν την φόρεσα  όμως για πρώτη φορά, ένιωθα σαν να έχω ένα εντελών ξένο σώμα στο κεφάλι μου, δεν ήμουν εγώ. Σκεφτόμουν πως δεν υπήρχε λόγος να την φορέσω, να «μασκαρευτώ» ώστε να είμαι κοινωνικά αποδεκτή.  Υπάρχει άντρας που νοσεί από καρκίνο, πρέπει να φορέσει περούκα; Όχι. Γιατί λοιπόν εγώ επειδή είμαι γυναίκα να πρέπει να την φορέσω; Το μόνο λογικό επιχείρημα ως προς την περούκα είναι πώς κάνει μια γυναίκα να αισθάνεται καλύτερα με τον εαυτό της, τότε ναι, να επιλέξει να την φορέσει. Ακόμη σημαντικότερο είναι για τις νέες μανούλες που δεν θέλουν να ανησυχήσουν τα παιδιά τους.

Δεν θα ξεχάσω

Την πρώτη μέρα που βγήκα φαλακρή στην Κοζάνη, πήγα στο κέντρο για δουλειές ενώ μιλούσα με την αδερφή μου στο τηλέφωνο ώστε να ξεχνιέμαι. Πριν βγω από το σπίτι μου η αλήθεια είναι πως στάθηκα αρκετή ώρα στην εξώπορτα. Αφού έκανα τα πρώτα βήματα όμως το ξέχασα εντελώς. Ήμουν εγώ και ένιωθα περήφανη για τον εαυτό μου.

Η αρρώστια και ο πόνος

Οι πρώτες στιγμές

Από την στιγμή της ανακοίνωσης, δεν θυμάμαι τίποτα. Έκλαιγα και έβλεπα τον μπαμπά μου να με κοιτάει σαστισμένος. Όταν στην οικογένεια σου είσαι η πρώτη που νοσεί και δεν έχεις βιώματα άλλου καρκινοπαθή, τρέμεις γιατί διανύεις ένα εντελώς άγνωστο μονοπάτι.  Στην συνέχεια με μετέφεραν στο ιατρείο της ογκολόγου μου, Ευθαλείας Λάλα, στο Θεαγένειο η οποία ήταν και αυτή που με καθησύχασε. Αφού επέστρεψα στο σπίτι μου στην Κοζάνη, οι γονείς μου αποφάσισαν να βγούμε για φαγητό μαζί με τους φίλους μου. Ήταν σαν να καλωσορίζαμε τον καρκίνο στην ζωή μας.

Τις πρώτες μέρες της ανακοίνωσης, εκτός του συμβιβασμού που έπρεπε να κάνω με τα νέα δεδομένα της ζωής μου, έπρεπε να αποφασίσω εάν θα καταψύξω τα ωάρια μου ώστε να μπορώ στο μέλλον να τεκνοποιήσω. Ο χρόνος έτρεχε, η γιατρός μου, μου έλεγε να βιαστώ να το κάνω ώστε να ξεκινήσω τις θεραπείες.  Αποφάσισα να μην το κάνω, γιατί είναι μια πολύ κοστοβόρα διαδικασία. Σκέφτηκα πως ακόμη και αν δεν καταφέρω να κάνω ποτέ παιδί, υπάρχουν πολλά παιδιά που έχουν ανάγκη από αγάπη και ένα σπίτι οπότε θα μπορούσα να υιοθετήσω.

Οι λέξεις που πονούν

Θάνατος

Καρκίνος

Μαστεκτομή

Μετάσταση

Ποια είναι τα συναισθήματα που βιώνει ένας άνθρωπος που πάσχει και τι χρειάζεται περισσότερο για να αντιμετωπίσει όσο γίνεται καλύτερα το πρόβλημά του;

Χρειάζεται θετική ενέργεια. Να καταλάβει ο ίδιος και οι γύρω του ότι δεν χρειάζεται να είναι όλοι μαυρισμένοι. Πρέπει να χαμογελούν, να είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν αυτό το εμπόδιο.

Οι πιο δύσκολες στιγμές

Στο νοσοκομείο έκανα φίλους. Οι ασθενείς που συναναστρέφεσαι γίνονται άνθρωποι της καρδίας σου και οικογένεια σου. Δυστυχώς συνάντησα πολλούς νέους ανθρώπους στο Θεαγένειο που δίναμε από κοινού  και ο καθένας την δική του μάχη. Ο ένας έδινε κουράγιο στον άλλο και χωρίς πολλές κουβέντες. Εδώ έρχονται τα δύσκολα. Όταν ένας καινούργιος σου φίλος, δεν ανταποκρίνεται στην θεραπεία ή ακόμη χειρότερα φεύγει από την ζωή, είναι βάρβαρο. Στην αρχή θλίβεσαι γιατί φεύγουν οι άνθρωποι σου ταλαιπωρημένοι και στην συνέχεια σκέφτεσαι ότι μπορεί να είσαι εσύ ο επόμενος. Αυτό είναι σκληρό μάθημα, όπου καταλαβαίνεις πως πρέπει να τα δώσεις όλα και σίγουρα να συνεχίσεις να χαμογελάς και να απολαμβάνεις τις στιγμές με τους δικούς σου ανθρώπους.

Δεν θα ξεχάσω

Τα λόγια της ογκολόγου μου, για την οποία νιώθω πολύ τυχερή που μπήκε στην ζωή μου και βρίσκομαι στα χέρια της. Μου είπε πως περνάω κάτι δύσκολο και πως για εκείνη ήταν το ίδιο δύσκολο να ανακοινώνει σε μια κοπέλα 29 χρονών πως νοσεί από καρκίνο του μαστού. Εκεί καταλαβαίνεις ότι παρόλο που έχεις απέναντι σου έναν επιστήμονα, που βλέπει πολλά περιστατικά καθημερινά, είναι πάνω από όλα άνθρωπος. Την ευχαριστώ για όλα.

Η επικοινωνία με άλλους

Εσύ και οι άλλοι

Οι πρώτες μου σκέψεις αφορούσαν την οικογένεια μου. Σκέφτηκα την ταλαιπωρία στην οποία θα μπαίναμε, τα έξοδα, την στεναχώρια που θα τους προκαλούσα. Ο μπαμπάς μου ήταν θλιμμένος αλλά προσπαθούσε να κρατήσει τις ισορροπίες όπως αντίστοιχα και η αδερφή μου.  Η μαμά μου, η οποία είναι και ο πιο δυνατός άνθρωπος που ξέρω, ήταν εκείνη που μας κράτησε όλους όρθιους. Ώστοσο η πίεση, την οποία δεν εξωτερίκευσε την οδήγησε στο να εμφανίσει ένα αυτοάνοσο, την ψωρίαση. Οι φίλοι μου ήταν δίπλα μου από την πρώτη στιγμή, με στήριξαν με όλη τους την δύναμη κάτι το οποίο με δικαίωσε για την επιλογή που είχα κάνει, να έχω αυτούς τους ανθρώπους στην ζωή μου.

Τοξικές σχέσεις και χωρισμός

Το ταξίδι αυτό δεν θα μπορούσε να μην έχει απώλειες. Είχα την τύχη να έχω ανθρώπους  δίπλα μου, που με στήριξαν με όλο τους το είναι. Ωστόσο στην προσωπική μου ζωή δεν είχα την ίδια τύχη. Ίσως ο καρκίνος ήταν και μια ευκαιρία να καταλάβω τις λανθασμένες συναισθηματικές μου επιλογές.  Αυτό όμως είναι και το δίπολο που συμβαίνει. Είτε ο άνθρωπος σου θα σε στηρίξει ή θα εξαφανιστεί από την ζωή σου. Συνομιλώντας με ασθενείς και νοσοκόμες αντιλήφθηκα πως είναι μεγαλύτερο το ποσοστό των γυναικών που μένουν και κρατούν μια σχέση παρά τις δυσκολίες. Βέβαια ο καθένας μας έχει τις δικές του αντοχές, την δική του ηθική και τα δικά του όρια.

Δεν θα ξεχάσω

Τις αγκαλιές που κάναμε με τους δικούς μου ανθρώπους πρό κορωνοϊού.

Η μαστεκτομή

Είναι θέμα ταμπού;

Φυσικά. Περπατάς στο δρόμο ή πέφτεις σε κάποιον γνωστό και κοιτάει το στήθος σου, να δει τι υπάρχει και αν υπάρχει.

Η σχέση σου με τον καθρέφτη

Ο καθρέφτης γίνεται αρχικά εχθρός σου γιατί πρέπει να αντικρύσεις την αλήθεια. Καθώς όμως περνάει ο καιρός αρχίζεις να δένεσαι με την κατάσταση που περνάς  και νιώθεις μια περηφάνια για τις πληγές σου, τα «παράσημα» που κερδίζεις στην μάχη που δίνεις.

Δεν θα ξεχάσω

Τα λόγια της χειρουργού μου πριν την επέμβαση «Εμείς θα σε κάνουμε καλά κορίτσι μου»

Η θεραπεία

Πως ήταν η εμπειρία σου στο θεαγένειο και η επαφή με άλλους ασθενείς;

Η πρώτη μέρα ήταν δύσκολή γιατί βλέπεις χωρίς φίλτρα την κατάσταση που θα βιώσεις. Στην αρχή φοβάσαι αλλά στην πορεία γίνεται κομμάτι της καθημερινότητάς σου και η διαδικασία της θεραπείας και οι άνθρωποι που συναναστρέφεσαι. Έχω μόνο όμορφα πράγματα να πω για το προσωπικό που πραγματικά δίνει όλη του την ψυχή για να είσαι καλά ψυχολογικά. Σου φέρονται σαν να είσαι οικογένεια τους. Οι ασθενείς  γίνονται κομμάτι της ψυχής σου και δένεσαι ουσιαστικά μαζί τους.

Η αλληλοϋποστήριξη κατά τη θεραπεία

Με τους ασθενείς δεν χρειάζεται να πεις πολλά. Με δυο απλές κουβέντες καταλαβαίνει ο ένας τον άλλο.

Ποια είναι τα κόστη; Χρειάζεται ένας ασθενής να πουλήσει το σπίτι του για να γίνει καλά;

Φυσικά και εξαρτάται από το νοσοκομείο που θα επιλέξεις. Προσωπικά δεν μου κόστισε τίποτα γιατί επέλεξα το Θεαγένειο, που παρόλο που είναι ένα δημόσιο νοσοκομείο έχει πάρα πολύ καλούς επιστήμονες στο δυναμικό του.

Δεν θα ξεχάσω

Την πρώτη μέρα της χημειοθεραπείας που ενώ ήμουν έτοιμη να βάλω τα κλάματα μου έδωσε κουράγιο η κοπέλα στο διπλανό κρεβάτι, σχεδόν συνομήλική μου, η οποία μου είπε « Δεν υπάρχει κάτι να φοβάσαι, απλά είναι βαρετά γιατί παίρνει πολύ ώρα.»

Η νέα Αναστασία- Η νέα εικόνα

Πως συμφιλιώθηκες με την νέα σου εικόνα;

Δεν είχα να συμφιλιωθώ με μια νέα Αναστασία. Ήμουν και είμαι αυτή που είμαι.

H κοινωνία σε αποδέχεται όπως είσαι;

Όχι. Αν σκεφτείς την διαδικασία στην οποία πρέπει να μπει μια γυναίκα η οποία νοσεί, καταλαβαίνεις ότι η κοινωνία από μόνη της σε δείχνει με το δάχτυλο. Πρέπει να βάλεις περούκα , να βάλεις ψεύτικο στήθος, να διατηρήσεις το βάρος σου, το δέρμα σου, τα νύχια σου. Αντί μια γυναίκα να έχει στο μυαλό της το να γίνει καλά, πρέπει να σκέφτεται πράγματα άσχετα.

Πως είναι η ζωή μετά τον καρκίνο;

Όσο οξύμωρο και αν ακουστεί, είναι όμορφη. Ανακάλυψα μια εσωτερική δύναμη που δεν ήξερα πως υπήρχε. Έμαθα να διεκδικώ και να μη κάνω εκπτώσεις για τον εαυτό μου. Επιβεβαιώθηκα στο ότι έχω πολύ καλούς φίλους και μια πολύ δυνατή οικογένεια. Αγαπάω τον εαυτό μου όπως είναι και τον φροντίζω ώστε να με φροντίσει και εκείνος

Δεν θα ξεχάσω

Τον καρκίνο που με βοήθησε να γνωρίσω την Αναστασία.

Μέσα σε όλο αυτό που έχεις να αντιμετωπίσεις, αντιμετωπίζεις παράλληλα  ανθρώπους και ερωτήματα που η μοναδική χρησιμότητα που έχουν είναι να αισθανθούν στιγμιαία καλά με τον «υγιή» τους μικρόκοσμο. Kάποιες από αυτές που θυμάμαι είναι οι εξής:

Τώρα θα πεθάνεις;

Εχεις καρκίνο και γελάς;

Kολλάει ο καρκίνος;

Θα σου αφήσει κουσούρι;

Όσο κοινότυπη και αν ακουστώ , η πρόληψη σώζει ζωές.

Θέλω να ευχηθώ καλή δύναμη σε όσες δίνουν τον αγώνα τους.  Σαν συμβουλή σας λέω να μην φοβάστε και να μην  ντρέπεστε να μιλήσετε για το πρόβλημά σας. Το να κρύβεσαι μόνο κακό θα σου κάνει, εξωτερικεύοντας το, το ξορκίζεις και δίνεις δύναμη και σε άλλους ανθρώπους.

Μήπως το πρώτο πράγμα που κάνετε μόλις ξυπνήσετε και το τελευταίο πριν κοιμηθείτε είναι να κοιτάξετε το κινητό σας; Παίρνετε συχνά το τηλέφωνό σας στα χέρια, απλώς για να το τσεκάρετε, και πριν το καταλάβετε έχει περάσει μισή ώρα; Λέτε κι εσείς ότι θέλετε να ξοδεύετε λιγότερο χρόνο στο κινητό σας – αλλά δεν έχετε ιδέα πώς να το πετύχετε; Αν ναι, τότε αυτό το βιβλίο είναι γραμμένο για εσάς.

Η βραβευμένη δημοσιογράφος Catherine Price παρουσιάζει έναν απλό, πρακτικό τρόπο προκειμένου να χωρίσετε με το κινητό σας – και στη συνέχεια να τα ξαναβρείτε μαζί του. Ο στόχος: μία μακροχρόνια σχέση που θα σας κάνει να νιώθετε καλά. Θα ανακαλύψετε πώς τα κινητά και οι εφαρμογές τους είναι σχεδιασμένα ώστε να μας εθίζουν και θα μάθετε ότι ο χρόνος που περνάμε χρησιμοποιώντας τα βλάπτει την ικανότητά μας να συγκεντρωνόμαστε, να σκεφτόμαστε σε βάθος και να δημιουργούμε καινούργιες αναμνήσεις. Κάνοντας τις απαραίτητες αλλαγές στις ρυθμίσεις του κινητού σας, θα αλλάξετε και τον τρόπο σκέψης σας, ανακτώντας τον έλεγχο της ζωής σας.

Ένα απαραίτητο βιβλίο για κάθε χρήστη κινητού τηλεφώνου.

– «Η Price είναι η Marie Kondo του μυαλού μας. Για πρώτη φορά εδώ και πολύ καιρό, αρχίζω να νιώθω ξανά σαν άνθρωπος». – The New York Times
–«Ένας αναλυτικός οδηγός βήμα βήμα, για να αφιερώνετε λιγότερο χρόνο στο κινητό σας και περισσότερο στα πράγματα που αγαπάτε». – Booklist
–«Η Price αναλύει τον τρόπο με τον οποίο το κινητό επιδρά στην προσωπική και επαγγελματική ζωή μας και δίνει πρακτικές συμβουλές ώστε να αποκτήσουμε μια πιο υγιή σχέση με την τεχνολογία – δίχως να γίνουμε τεχνοφοβικοί». – Refinery29
–«Το πιο σημαντικό βιβλίο που διάβασα εδώ και χρόνια. Θα αλλάξει τη ζωή σας». – The Pool
–«Ένας ανεκτίμητος οδηγός που θα σας βοηθήσει να χρησιμοποιείτε το κινητό σας σαν εργαλείο – και όχι σαν πειρασμό». – Pandora Sykes

Δείτε την ομιλία της Catherine Price που διοργάνωσε το Fortune Magazine εδώ
Θέλεις να συμμετάσχεις σε ένα 3ήμερο mini detox πρόγραμμα από το κινητό σου; Η Catherine Price σού δείχνει τον τρόπο εδώ
Διαβάστε απόσπασμα από το βιβλίο στον ακόλουθο σύνδεσμο εδώ

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Key Books

Λίγα Λόγια για τη Συγγραφέα

Η Catherine Price είναι συγγραφέας και επιστημονική αρθρογράφος. Έχει συνεργαστεί με τους New York Times, το Popular Science, το O: The Oprah Magazine, τους Los Angeles Times, το Slate κ.ά. Έχει γράψει, μεταξύ άλλων, τα βιβλία Vitamania: How Vitamins Revolutionized the Way We Think About Food και 101 Places Not to See Before You Die. Έχει αποφοιτήσει από το Yale και το Berkeley. Έχει λάβει υπoτροφίες από το Middlebury, το Société de Chimie Industrielle και το ΜΙΤ, και της έχει απονεμηθεί το βραβείο Gobind Behari Lal για την επιστημονική αρθρογραφία της. Περισσότερα για την ίδια και τη δουλειά της στο catherine-price.com.

Με τα χρόνια άλλαξες, είναι η αλήθεια. Όχι εξωτερικά, για άλλη αλλαγή μιλάω, εσωτερική κι επώδυνη. Ναι, σε ωρίμασε ο πόνος, η προδοσία, τα λάθη, οι αναχωρήσεις χωρίς επιστροφή, τα όμορφα λόγια που δε βρέθηκε μία πράξη να τα συνοδέψει. Έβαλες πολλές φορές νερό στο κρασί σου μέχρι που δεν πινόταν πια κι έτσι έσπασες το ποτήρι. Ωρίμασες γιατί δεν είχες άλλη επιλογή, μπήκες –ή σε ρίξανε– στα βαθιά και κολύμπησες.

Λες πιο συχνά «Όχι» και πολύ πιο σπάνια «Ναι». Οι καταφάσεις σου είναι μετρημένες και πρώτα σκέφτεσαι να μη χαλάσεις χατίρι στον εαυτό σου και μετά στους άλλους. Σε άφησες κάτω στην τραμπάλα πολλές φορές, καιρός να σηκωθείς.

Με τα χρόνια και τις ήττες σου –από ανθρώπους που δεν ήξεραν τι ήθελαν και το έψαχναν στη ζωή σου– αποφάσισες πως οι παρουσίες δε σου είναι τόσο απαραίτητες τελικά -ιδιαίτερα αυτές οι περιστασιακές. Κλείνεις την πόρτα σου ευκολότερα και την ανοίγεις πλέον με μεγάλη προσοχή και καχυποψία.

Αντίστοιχα έπαψες πια να κρύβεσαι πίσω από πόρτες μισόκλειστες και συναισθηματικές χαραμάδες. Όταν κάτι τελειώνει, φεύγεις μακριά. Η εμπειρία σου σού απέδειξε πως σπάνια –ως ποτέ– αποδίδουν οι δεύτερες ευκαιρίες και πως οι μισοτελειωμένες ιστορίες, σε τελειώνουν όσο περιμένεις να τις ξαναρχίσεις.

Συνειδητοποίησες πια πως δε θες στη ζωή σου όποιον δε σε χρειάζεται στη δική του και πως τα αισθήματα έχουν νόημα μονάχα όταν είναι αμοιβαία. Έχασες πολύ χρόνο περιμένοντας, προσπαθώντας να καταλάβεις τι θέλουν, ακόμα κι αν θέλουν. Έγινες αποκούμπι για ανθρώπους που σε άδειασαν στην πρώτη δυσκολία.

Συμφιλιώθηκες με τη μοναξιά κι είναι πολλές πια οι φορές που την επιλέγεις. Την προτιμάς από ψεύτικους φίλους και χλιαρούς ερωτάκους, από ανούσιες φωνές κι άχαρα αγγίγματα. Ένα ποτήρι κρασί, μουσική που γουστάρεις κι ένα καλό βιβλίο αρκούν για να χαμογελάσει η ψυχή σου.

Εμπιστεύεσαι δύσκολα πια∙ για όλες εκείνες τις φορές που καθυστέρησες το βήμα σου ή έκανες πίσω για να μετριάσεις τη διαφορά, μα σε προσπέρασαν με την πρώτη ευκαιρία κι ούτε έριξαν ξανά το βλέμμα τους προς το μέρος σου. Ακόμα βέβαια κάνεις πίσω, είπαμε άλλαξες, δεν έγινες δα κι άλλος άνθρωπος. Όμως προτιμάς πια τουλάχιστον οι πιθανότητες να ‘ναι με το μέρος σου.

Δεν πέφτεις με τα μούτρα ούτε τα δίνεις όλα, κρατάς κάτι και για σένα. Εξάλλου αυτό που θα κουβαλάς πάντα είναι ο εαυτός σου, ε, ήταν καιρός να αρχίσεις να τον προσέχεις. Ανέχεσαι λιγότερα και σταμάτησες να σε πουλάς φτηνά. Αυτοσεβασμός κι αξιοπρέπεια κι ας το βαφτίζουν οι άλλοι εγωισμό. Αν δε σ’ αγαπήσεις εσύ, είναι ανώφελο να περιμένεις κάποιον άλλον να το κάνει, το έμαθες.

Παίρνεις τηλέφωνα και χτυπάς κουδούνια, όμως στη δεύτερη άρνηση κι αμφιβολία, τα παρατάς. Δεν έχει νόημα να κερδίσεις την προσοχή κάποιου με το ζόρι ούτε θες μικροποσότητες συναισθήματος από οίκτο. Ό,τι δε σου χαρίζεται απλόχερα, δεν πρόκειται να το ζητιανέψεις -όχι πια.

Έμαθες πως η ποσότητα δεν προσφέρει τίποτα, μάλλον σε κουράζει κι έτσι αναζητάς την ποιότητα. Στους ανθρώπους, στις σχέσεις, στις κουβέντες σου, ακόμα και στο φαγητό σου. Επιλέγεις πια κι αντιλαμβάνεσαι πόσο σημαντικό είναι να μη στριμώχνεσαι στα κουτάκια άλλων, να μη γίνεσαι χαμαιλέοντας για να προσαρμόζεσαι στις καταστάσεις, αλλά να ορίζεις εσύ το περιβάλλον σου.

Έπαψες να ενθουσιάζεσαι με το παραμικρό και προσπαθείς ακόμα να βάλεις χαλινάρι στον αυθορμητισμό σου. Κρατάς χαμηλά τις προσδοκίες σου για να αποφύγεις κάπως την απογοήτευση.

Ξέρεις πια πως ο χρόνος σου είναι δώρο πολύτιμο χωρίς κάρτα αλλαγής, γι’ αυτό τον φυλάς και τον χαρίζεις μόνο εκεί που αξίζει. Άδειασες τις σκέψεις σου από περαστικούς και σταμάτησες να κάνεις υπομονή. Ποτέ δεν τη συμπαθούσες, δεν μπορείς να περιμένεις. Ό,τι θες, το θες τώρα, το διεκδικείς κι αν δεν το πετύχεις, πείθεις τον εαυτό σου πως δεν το ήθελες και τόσο. Σου επιτρέπεις να πονέσεις μόνο για δυο μέρες, μετά σου χρωστάς να χαμογελάσεις.

Κλαις πολύ και γελάς ακόμα περισσότερο. Πλέον τα όριά σου τα σχεδιάζεις εσύ και την ευτυχία σου τη χρωματίζεις όπως θέλεις.

Δεν περιμένεις κανέναν, προχωράς κι όσοι θέλουν, θα σε προλάβουν.

Μία ξεχωριστή γωνιά της Κοζάνης, με στυλ και άψογη εξυπηρέτηση.

Ο εσωτερικός του χώρος θα σου τραβήξει σίγουρα την προσοχή. Μία ιδιαίτερη διακόσμηση, χρώματα και αέρας εξωτικός.

Το ρομαντικό περιβάλλον έξω θα σε μαγέψει και θα σου προσφέρει μία ευχάριστη έξοδο, εκεί που κάτω από το δέντρο, με τον απαλό φωτισμό θα απολαύσεις μοναδικά κοκτέιλ και το ποτό της αρεσκείας σου.

Το κοκτέιλ στην Κοζάνη έχει όνομα ,  Funky Monkey.

θα το βρείτε στην Αλιάκμωνος 1.

Τ: 24610 41293

FB: @Funky monkey

IG: @funkymonkey.cocktailbar

Σκηνοθεσία: Βίβιαν Λαδά, Γιώργος Κοτενιδης, Αγνή Γκουτζιαμάνη

Σενάριο: Αγνή Γκουτζιαμάνη, Γιώργος Κοτενίδης, Αντώνης Τσικέλας, Ερμιόνη Βλαχίδου, Χρύσα Κλεισιάρη

Κάμερα: Βίβιαν Λαδά, Γιώργος Κοτενίδης

Ηθοποιοί:

Κωνσταντίνα Αλεξανδρίδου

Ευάγγελος Παύλος Αλατζάκης

Maryam Tavakkolian Ahmad Jamal

Πολίνα Σιδερίδου

Εύα Βάλλιου

Νίκος Καραθάνος

Zhegir Tayip

Σταυρούλα Αμανατίδου

Αικατερίνη Τσαούση

Ευφροσύνη Νεκταρία

Χατζηγεωργιάδου Λυδία

Μαρτσούλη

Μοντάζ: Μιλένα Περδικάρη

Ομάδα παραγωγής: Μαρία Σοφία Κωσταρέλη, Άννα Μάνιου, Κατερίνα Γκούντρα, Μαρία Στεφανίδου, Μάρκος Χιόνος, Ελμίνα Κωσταρέλη, Δέσποινα Ντόκου, Χριστίνα Μπατσή

Το project χρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης(European Solidarity Corps) μέσω του Ιδρύματος Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης.

Η ταινία γυρίστηκε εξ ολοκλήρου στη Σιάτιστα Κοζάνης.

Ευγενικές χορηγίες:

Δημήτρης Μπατσής (Το εργαστήρι γούνας της οικογένειας Μπατσή) Bacci

Βασιλική Λαδά (Το αρχοντικό της οικογένειας Λαδά του 1768)

Αναστάσιος Γκουτζιαμάνης (Το γραφείο του)

Βρείτε τις άλλες δράσεις της ομάδας μας για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο instagram “Humansfirstgr” και στο κανάλι μας στο YouTube “Humans First”.

Λίγα λόγια για εμάς

Το Humans First είναι ένα σχέδιο αλληλεγγύης με πυξίδα την προώθηση κοινωνικών μηνυμάτων για την σύγχρονη προσφυγιά μέσω της δημιουργικότητας των νέων. Η έκφραση των καλλιτεχνικών κλίσεων με την συνδρομή στη δημιουργία μιας ταινίας μικρού μήκους και η συναναστροφή με νέα άτομα που θέλουν να συμβάλλουν στην καταπολέμηση ρατσιστικών αντιλήψεων και προκαταλήψεων που μαστίζουν την σύγχρονη κοινωνία αποτελούν μόνο μερικές από τις ευκαιρίες που θα έχουν όσοι θα δηλώσουν συμμετοχή στο σχέδιο “Humans First” και θα γίνουν μέλη της ομάδας μας.

Η ιδέα ξεκίνησε όταν δυο μέλη της ομάδας συμμετείχαν σε δίκτυο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την καταπολέμηση του ρατσισμού και του βίαιου εξτρεμισμού (RAN young Academy 2019) και δημιούργησαν ένα βίντεο που στόχος του ήταν να προωθήσει τον σεβασμό στο” διαφορετικό” και την αλληλεγγύη. Στην συνέχεια τέσσερις ακόμη νέοι με όρεξη να εκφράσουν τα ενδιαφέροντα τους για το μέλλον της τοπικής κοινωνίας και για την προώθηση ιδανικών όπως η ισότητα, η αποδοχή και η ενότητα συσπειρώθηκαν γύρω από την ιδέα για την δημιουργία μιας ταινίας μικρούς μήκους αλλά και για την προώθηση της σε άλλους νέους οι οποίοι έχουν και εκείνοι τους ίδιους προβληματισμούς, ενστερνίζονται τις ιδέες αυτές και θέλουν να βάλουν το “λιθαράκι” τους στη δημιουργία ενός κόσμου απαλλαγμένου από ξενοφοβία και ρατσισμό.

Αγαπημένο μου ημερολόγιο ένα χρόνο μετά αποφάσισα να επισκεφθώ τις αρωματισμένες σου σελίδες, αυτές που έχουν κρατήσει λίγη από τη μυρωδιά των νεανικών μου χρόνων, τότε που τα προβλήματά μας ήταν οι σχολικές υποχρεώσεις και οι μαθητικοί έρωτες.

Μου έχει λείψει αυτό το άρωμα, το ομολογώ, σήμερα που ο κόσμος αναδύει μία μυρωδιά μίσους, αδιαφορίας, ζήλιας και εγωκεντρισμού. Πέρασαν τόσοι μήνες από τότε που σου έγραψα κι ακόμη στερούμαστε όλα όσα αγαπάμε και μας προσφέρουν ευχαρίστηση. Τις βόλτες μας, ανέμελα και ξέγνοιαστα, τον καφέ μας στο αγαπημένο μας στέκι, το φαγητό σε ένα ταβερνάκι με καλή παρέα, μία θεατρική παράσταση, μία συναυλία, το λατρεμένο μας σινεμά, τα πάρτυ και τις κοινωνικές εκδηλώσεις, που αγχωνόμασταν τι θα φορέσουμε και ποιον θα συναντήσουμε, τη δουλειά μας υπό φυσιολογικές συνθήκες  και το κυριότερο, τους ανθρώπους μας.

Νιώθω κουρασμένη ψυχικά με όλη αυτή την κατάσταση και ξέρω ότι δεν είμαι η μοναδική. Βαρέθηκα τα εξοδόχαρτα, τα μηνύματα , τους ελέγχους, την καχυποψία, τη γκρίνια. Αχ αυτή η γκρίνια, σαν σαράκι τρώει τα σωθικά μας και καταστρέφει καθετί υγιές σε οποιαδήποτε μορφή σχέσης.

Κι αυτήν η ησυχία, τόσο τρομακτική, ειδικά τη νύχτα. Μου έλειψε ο θόρυβος, η δυνατή μουσική, τα γέλια των ανθρώπων, ακόμη κι αυτή η ενοχλητική μουρμούρα του πλήθους. Τη σκέπασαν οι μάσκες. Θέλω να αγγίξω τους ανθρώπους μου στα χέρια χωρίς να τρίβομαι με αντισηπτικό σαν μολυσμένη, να νιώσω την αναπνοή  αυτών που αγαπώ, να αισθανθώ το χάδι χωρίς ενοχές, να ζήσω . Ναι, αυτό θέλω, να ζήσω. Όπως μου αρέσει, όπως εγώ έχω επιλέξει κι όπως επιθυμεί ο καθένας για τον εαυτό του.

Παρασύρθηκα πάλι, και έβγαλα το παράπονό μου . Το κρατούσα μέσα μου πολύ καιρό. Ποιος να σε ακούσει; Όλοι χαμένοι μέσα σε αυτήν την παραζάλη που ζούμε.

Βλέπω τα παιδιά μου να ταλαιπωρούνται ώρες μπροστά στον υπολογιστή, τα καλά μου ρούχα και τις γόβες μου στην ντουλάπα να αναστενάζουν από τη μοναξιά και τη ρίζα στα μαλλιά μου να εκπέμπει sos. Από την άλλη είδα ανθρώπους να χάνονται, άλλοι να νοσούν κι άλλοι να καταστρέφονται και νιώθω ευγνώμων που είμαι καλά κι ας περνάω κι εγώ τα ζόρια μου όπως όλοι.

Θα ήθελα πολύ να γράψω πάλι αυτά τα πνευματώδες στιχάκια που γέμιζαν τις χρωματιστές σελίδες σου, αλλά δεν είναι ο καιρός πια. Μεγάλωσα. Το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να τα θυμάμαι και το πρόσωπό μου να λάμπει από χαρά. Δεν σου κρύβω ότι κάποιες φορές τα ξεφυλλίζω. Να ξυπνήσω το παιδί που κρύβω μέσα μου και το φυλάω σαν θησαυρό.

Εύχομαι την επόμενη φορά που θα σε επισκεφθώ να είμαι στο αγαπημένο μου στέκι, με την κούπα του καφέ δίπλα να μοσχοβολά ή σε κάποιο άγνωστο μέρος που θα ταξιδέψω για να γεμίσω με εικόνες και εμπειρίες.

Κλείνω με μια υπόσχεση, ΘΑ ΜΕ ΠΡΟΣΕΧΩ!

Η Άννα γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα , σπούδασε στο τμήμα φωτογραφίας και οπτικοακουστικών τεχνών στο ΤΕΙ Αθήνας και  Επικοινωνία στο Πανεπιστήμιο City του Λονδίνου.

Με ένα πολυσέλιδο φωτορεπορτάζ στην καρδιά των ορυχείων της ΔΕΗ στην Πτολεμαΐδα και με μία σημαντική συνεργασία με το CERN, η Άννα ξεχωρίζει για το ιδιαίτερο ταπεραμέντο της και τη δυναμική της .

Εργάστηκε  στο προσφυγικό από το 2015 στην Ελλάδα, την Σερβία και την Βοσνία αλλά και σε άλλα μέρη του κόσμου, όπως τη Μοζαμβίκη, το Νότιο Σουδάν και την  Υεμένη.

Δηλώνει τυχερή που έχει τη δυνατότητα να κάνει αυτό που αγαπάει και να ζει από αυτό.

Συνέντευξη: Τάνια Ώττα

«Μέσα από την δουλειά μου έχω αναθεωρήσει πολλά πράγματα, έχω μάθει να εκτιμώ και να είμαι ευγνώμων για αυτά που έχω».

Άννα ποια θεωρείς κορυφαία εμπειρία στη ζωή σου;

Η δεκαετία (και κάτι) που πέρασε από τότε που τελείωσα το σχολείο ήταν τόσο γεμάτη που πραγματικά έχω πολλές εμπειρίες που θεωρώ σημαντικές, για διαφορετικούς λόγους η κάθε μια. Αν με ρωτούσες 10 χρόνια πριν δεν θα περίμενα ότι θα συμβούν τόσα πολλά τα επόμενα χρόνια. Αλλά πάντα έβαζα τον πήχη πολύ ψηλά, πολλές φορές πιο ψηλά από ότι μπορούσα να φτάσω. Πολλοί από τους στόχους που θεωρούσα άπιαστους εκπληρώθηκαν, αλλά έχω ακόμα πολύ δρόμο μπροστά μου. Μερικές πολύ δυνατές εμπειρίες που μπορώ να σκεφτώ είναι αυτή στο CERN,  όταν έγινε η ανακοίνωση του Νόμπελ φυσικής στον Peter Higgs και τον François Englert και οι εργαζόμενοι ξέσπασαν σε χειροκροτήματα και φωνές. Μια άλλη ήταν πάλι στο CERN όταν γνώρισα τον Steven Hawking, τον Nick Cave και τον Morgan Freeman. Ήταν επίσης και όταν είχα λάβει το email που μου ανακοινώθηκε η πρώτη μου αποστολή με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα.

Είναι βέβαια και οι άνθρωποι που γνωρίζω στις αποστολές. Όπως η Suzan , μια γυναίκα από το Νότιο Σουδάν που γνώρισα σε ένα κέντρο αποκατάστασης για ανθρώπους που έχουν ακρωτηριαστεί. Παρά τις κινητικές δυσκολίες που είχε καθώς  έπασχε από πολιομυελίτιδα, παρά το γεγονός ότι η οικογένειά της και ο άντρας της την είχαν παραμερίσει λόγω της ασθένειας της, είχε αρχίσει να δουλεύει στο συγκεκριμένο κέντρο σαν καθαρίστρια. Με τον καιρό άρχισε να προσελκύει και άλλες γυναίκες που βρισκόταν σε δύσκολη θέση για να δουλέψουν μαζί της και έτσι έστησε την δικιά της κολεκτίβα, πρόσφερε ευκαιρίες σε γυναίκες και πολλές φορές συνείσφερε και στα έξοδα σπουδών των παιδιών αυτών των γυναικών. Νιώθω πολύ τυχερή που έχω την τιμή να γνωρίζω ανθρώπους σαν την Suzan.

Τι σημαίνει για σένα το απρόσμενο; Σου αρέσει να το ανακαλύπτεις;

Νομίζω ότι αν δεν μπορούσα να διαχειριστώ το κάθε τι απρόσμενο, δεν θα έκανα την δουλειά που κάνω. Πάντα ήμουν ένας άνθρωπος που ήθελα να ανακαλύπτω τι συμβαίνει στον κόσμο. Ακόμα και στην ίδια γειτονιά που μένουμε υπάρχουν «κόσμοι» πολύ διαφορετικοί από τον δικό μας και θέλω να τους ανακαλύψω.

Από την άλλη πλευρά, δεν θα είχα το θάρρος να προσεγγίσω άγνωστους, δεν θα έπιανα κουβέντα σε έναν άνθρωπο που δεν γνωρίζω εύκολα. Η φωτογραφία μου έδωσε αυτό το θάρρος που μου έλλειπε. Ήταν, ας το πω, η δικαιολογία μου για να προσεγγίσω τους ανθρώπους που αλλιώς δεν θα προσέγγιζα.

«Μια φωτογραφία μπορεί να σημαίνει χίλιες λέξεις αλλά χίλιες λέξεις δεν φτιάχνουν την πραγματικότητα».

Μία εικόνα χίλιες λέξεις ή υπάρχει κίνδυνος παρερμηνείας;  

Μια φωτογραφία μπορεί να σημαίνει χίλιες λέξεις αλλά χίλιες λέξεις δεν φτιάχνουν την πραγματικότητα. Η φωτογραφία δίνει την ψευδαίσθηση της αλήθειας αλλά πάντα πρέπει να θυμόμαστε ότι ο φωτογράφος επιλέγει μερικά κάδρα αυτής της πραγματικότητας. Κάτι που έχει φωτογραφηθεί έχει σίγουρα υπάρξει στην πραγματικότητα, ήταν μέρος αυτής σε έναν δεδομένο χρόνο , αλλά είναι ένα πολύ μικρό κομμάτι χρόνου και χώρου. Γι’ αυτό άλλωστε η φωτογραφία έχει χαρακτηριστεί η τέχνη της επιλογής και πάντα πρέπει να το έχουμε αυτό στο πίσω μέρος του μυαλού μας.

Ποιο είναι το δίλημμα του φωτογράφου; Υπάρχει δεοντολογία στην εικόνα;

Φυσικά υπάρχει δεοντολογία της εικόνας, πολλές φορές όμως είναι πολύ ρευστή και σ’ αυτό έχουν παίξει μεγάλο ρόλο τα social media. Για μένα ως φωτορεπόρτερ πολλές φορές το δίλημμα είναι κυρίως στο πως αποτυπώνω τους ανθρώπους που φωτογραφίζω με αξιοπρέπεια και συνάμα πως περνάω το μήνυμα που θέλω. Για παράδειγμα, με αυτόν τον κατακλυσμό εικόνων που δεχόμαστε πως θα κάνω τον θεατή να νοιαστεί για το παιδί στην Υεμένη που η ζωή του κρέμεται από μια λεπτή λόγω του υποσιτισμού χωρίς να δείξω αυτό το παιδί σε μια τόσο δύσκολη στιγμή του; Είναι προφανές ότι κανείς δε θέλει να δει την φωτογραφία του δημοσιευμένη στις εφημερίδες ενώ πεθαίνει. Δεν νομίζω ότι υπάρχει εύκολη απάντηση σε τέτοιου είδους διλήμματα, αλλά η σωστή επικοινωνία και ο σεβασμός με τους ανθρώπους που φωτογραφίζουμε είναι η προτεραιότητα για μένα.

Κάθε εικόνα κρύβει μία ιστορία. Πως επιλέγεις αυτό που θα αποτυπώσεις στον φακό σου ώστε να προσελκύσεις το κοινό να ανακαλύψει αυτήν την ιστορία;

Πολλές φορές η φωτογραφία δεν είναι τόσο δυνατή για να αποτυπώσει την ιστορία που κρύβεται πίσω από τον άνθρωπο.

Σε αυτές τις περιπτώσεις χρησιμοποιώ την φωτογραφία για να δώσω ένα πρόσωπο σε μια φαινομενικά απρόσωπη ιστορία. Οι θεατές ταυτίζονται πολύ πιο εύκολα με την ιστορία κάποιου όταν μπορούν να τον δουν.

Αυτό το κατάλαβα πολύ έντονα στην προσφυγική κρίση, όπου συναντούσα ανθρώπους όλων των ηλικιών και από διάφορες χώρες και οι ιστορίες που κρύβονταν πίσω από αυτούς τους ανθρώπους πολλές φορές ξεπερνούσαν κάθε φαντασία. Οι ιστορίες βασανισμού που έχω ακούσει από ανθρώπους από την Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό ή το Καμερούν για παράδειγμα, πραγματικά με σόκαραν. Μιλάμε για ανθρώπους που υποφέρουν από τρομερά ψυχιατρικά προβλήματα μετά από όλες αυτές τις εμπειρίες κι όμως πολύς κόσμος στην Ελλάδα δεν έχει την παραμικρή ιδέα για το τι γίνεται σε αυτές τις χώρες. Αυτοί οι άνθρωποι δεν είναι απλά ένα όνομα σε μια λίστα ή αριθμοί σε στατιστικά.

Το φωτορεπορτάζ έχει γίνει μέρος της ταυτότητας  σου;

Νομίζω η φωτογραφία είναι το δικό μου μέσο επικοινωνίας με τον υπόλοιπο κόσμο. Θεωρώ ότι αυτό που μου προσέφερε η φωτογραφία είναι ευκαιρίες να ανακαλύπτω ανθρώπους και καταστάσεις που σε άλλη περίπτωση δεν θα έχω την δυνατότητα.

Έχεις νιώσει ποτέ φόβο την ώρα που φωτογραφίζεις;

Η αλήθεια είναι ότι έχουν υπάρξει κάποιες ελάχιστες στιγμές που έχω νιώσει φόβο. Αλλά σε κάθε τέτοια στιγμή υπάρχει πάντα κάποιος που θα είναι εκεί για να με προστατεύσει. Δεν φωτογραφίζω ποτέ χωρίς να έχω κερδίσει την εμπιστοσύνη αυτών που φωτογραφίζω ή τουλάχιστον την συγκατάθεση όποτε συνήθως όλα πάνε καλά. Ειδικά στο προσφυγικό, οι φορές που με έχουν καλέσει να κάτσω για τσάι μετά την φωτογράφιση/ συνέντευξη είναι  περισσότερες από τα άσχημα σκηνικά.

Η συνεργασία σου με το CERN ήταν για σένα μία δύσκολη αποστολή; Τι αποκόμισες;

Η αλήθεια είναι ότι ήταν από τις πιο εύκολες και χαρούμενες «αποστολές»! Το μόνο δύσκολο ήταν οι φορές που καθόμουν να εξηγήσω στους φυσικούς, προγραμματιστές κλπ ποια είναι η δουλειά του γραφείου τύπου (που ανήκα κ εγώ) του CERN. Δεν φαντάζεστε πόσες φορές άκουσα «Τι κάνει ένας φωτογράφος στο CERN?». Η απάντηση μου είναι ότι χωρίς το γραφείο τύπου τίποτα από αυτά που συμβαίνουν στο CERN δεν θα έφτανε στα μάτια και τα αφτιά του κόσμου! Από το CERN αποκόμισα πολλά. Ήταν η πρώτη φορά που εργαζόμουν σε ένα τόσο διεθνές περιβάλλον, με ανθρώπους τόσο παθιασμένους με το έργο τους.

TogetherFreePress Τεύχος 48.

Τι θα συνέβαινε αν η λεκτική βία άφηνε τα ίδια σημάδια με την σωματική; Ο φωτογράφος Richard Johnson υπογραμμίζει πως ίσως έτσι να αποκτούσε μεγαλύτερη σοβαρότητα και προσπαθεί να το αποδείξει μέσα από το φωτογραφικό του project.

Πηγή: https://kidotfestival.com