Υπενθυμίζεται πως σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, σχεδόν όλων των πολιτικών αναλυτών, η εκλογική συμπεριφορά των νέων ενώπιον της κάλπης αναμένεται να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την τελική έκβαση της εκλογικής μάχης.

Σημειώνεται πως ανέκαθεν η εν λόγω ηλικιακή ομάδα αποτελούσε πεδίο διερεύνησης για δημοσκόπους και αναλυτές ιδιαίτερα σε προεκλογικές περιόδους, καθώς αποτελούσε ένα πολύ μεγάλο κομμάτι -πιθανότατα τον βασικό κορμό- της λεγόμενης «αδιευκρίνιστης ψήφου».

Γιατί είναι κρίσιμη η ψήφος των νέων (και) σε αυτές τις εκλογές. Η εν λόγω κατάσταση φαίνεται να έχει ακόμη πιο ρευστή τις τελευταίες εβδομάδες με φόντο την τραγωδία των Τεμπών. Μάλιστα, η μεταβολή αυτή -όπως διαφαίνεται από τις μετρήσεις που έχουν διεξαχθεί το τελευταίο διάστημα- δείχνει να έχει δύο βασικές πτυχές:  –Η πρώτη αφορά την ακόμη μεγαλύτερη μετακίνηση ατόμων των ηλικιακών ομάδων 18-24 και 25-34 προς την δεξαμενή των αναποφάσιστων​–Η δεύτερη έχει να κάνει με την σαφή απόρριψη της κυβέρνησης και των πολιτικών της από την μεγάλη πλειοψηφία των νέων

Με άλλα λόγια, η ΝΔ πολύ δύσκολα θα καταφέρει να απευθυνθεί στο συγκεκριμένο εκλογικό κοινό. Δεν πρέπει να ξεχνάμε άλλωστε πως οι νέοι είχαν πρωταγωνιστήσει στις μαζικές κινητοποιήσεις μετά το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα, οι οποίες είχαν μάλιστα έντονο αντικυβερνητικό «χρώμα». Υπό αυτό το πρίσμα, η διαφαινόμενη αδυναμία δεκάδων χιλιάδων νέων, οι οποίοι θα βρεθούν στα νησιά για εργασία -ελέω τουριστικής περιόδου, η οποία θα έχει ήδη ξεκινήσει από το Πάσχα- να προσέλθουν στις κάλπες αλλάζει σε ένα βαθμό τους «όρους του παιχνιδιού». Οι δυνατότητες για ψήφο ως ετεροδημότες και τα βασικά «εμπόδια».

Αναφορικά με τις δυνατότητες που υπάρχουν προκειμένου οι εν λόγω νέοι να καταφέρουν να ψηφίσουν στον τόπο εργασίας τους ως ετεροδημότες, στελέχη με εμπειρία αναφορικά με τις εκλογικές διαδικασίες σημειώνουν πως -εφόσον έχουν εικόνα για το πού θα βρίσκονται- οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να κινηθούν αρκετά γρήγορα.

Το πρώτο βήμα αφορά την υποβολή της σχετικής αίτησης στην ηλεκτρονική εφαρμογή του υπουργείου Εσωτερικών. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη χρήση της ηλεκτρονικής εφαρμογής και την υποβολή ηλεκτρονικής αίτησης αποτελεί η κατοχή προσωπικού Αριθμού Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) από τον εκλογέα και των αντίστοιχων κωδικών που διαθέτει στην εφαρμογή «ΤaxisNet» της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) Εάν κάποιος δεν μπορεί να πραγματοποιήσει την αίτηση ηλεκτρονικά μπορεί να απευθυνθεί είτε σε οποιοδήποτε ΚΕΠ είτε στον δήμο που διαμένει.

Η αίτηση -όπως προαναφέρθηκε- πρέπει να γίνει σχετικά άμεσα προκειμένου να συμπεριληφθεί στην επόμενη αναθεώρηση των εκλογικών καταλόγων κάθε δήμου. Με δεδομένο πως η τελευταία αναθεώρηση έγινε στις 28 Φεβρουαρίου, η επόμενη υπολογίζεται πως θα έχει ολοκληρωθεί περί τα τέλη Απριλίου με αρχές Μαϊου. Οι εκλογικοί κατάλογοι που θα προκύψουν από αυτή την αναθεώρηση θα είναι πιθανότατα εκείνοι που θα ισχύσουν και στις κάλπες της 21ης Μαϊου. Υπάρχει όμως και ένα ακόμη εμπόδιο το οποίο θα πρέπει να ξεπεράσουν οι ενδιαφερόμενοι και το οποίο αφορά των ελάχιστο αριθμό των 40 ατόμων από την ίδια περιφέρεια, τα οποία θα πρέπει να εγγραφούν ως ετεροδημότες σε έναν δήμο προκειμένου να συγκροτήσει αυτός κατάλογο ετεροδημοτών από την συγκεκριμένη εκλογική περιφέρεια. Για να το θέσουμε πιο απλά, προκειμένου να δημιουργηθεί για παράδειγμα κατάλογος ετεροδημοτών από την Μαγνησία στην Σαντορίνη, θα πρέπει να βρεθούν 40 άτομα από την συγκεκριμένη περιφέρεια που να έχουν καταθέσει σχετική αίτηση στον δήμο Σαντορίνης.

Via tvxs

Η συμμετοχή του πολίτη στα κοινά φαίνεται επιτακτική! Είναι γεγονός ότι έχουν αλλάξει πολλά σήμερα. Βιώνουμε μια δύσκολη περίοδο μέσα σε μια άλλη πραγματικότητα, το ενδιαφέρον των πολιτών και ειδικά των νέων προσώπων με τα κοινά περνάει ένα είδος κρίσης.

Η ενασχόληση με την αυτοδιοίκηση πρέπει να έχει την έννοια του συνόλου και όχι των συμφερόντων.

Οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν ότι ο άνθρωπος είναι πολίτης δηλαδή συμμετέχων στη λήψη αποφάσεων που αφορούσαν τη πόλη του. Αλλιώς χαρακτηριζόταν ιδιώτης δηλαδή αδρανής.

Και σε αυτή την αδράνεια συνήθως εκκολάπτονται πρόσωπα και ομάδες μειοψηφικές που ευελπιστούν στην κυριαρχία τους και στην εξουσία με αμφιβόλου χαρακτηριστικά και ιδεώδη. Σε μια κοινωνία που αργοπεθαίνει ζητάς να εκπροσωπηθείς από τους καλύτερους. Κι αν δεν υπάρχουν στην επικαιρότητα τους ΑΝΑΖΗΤΑΣ! 

Αναζητάς πρόσωπα άφθαρτα, ενεργητικά, με λόγο και όραμα. Πρόσωπα που θα κρατήσουν τις μοίρες μας με αποφάσεις που θα επηρεάσουν την οικονομική υπόσταση της αυτοδιοίκησης αλλά και της κοινωνίας.

Συζητήσεις επί συζητήσεων στα γνωστά πηγαδάκια για το ποιος θα βγει μπροστά! Τις περισσότερες φορές σε κάθε προσπάθεια συσπείρωσης νέων ομάδων ακολουθεί συχνά η σύγχυση και η διάλυση καθώς ο εγωκεντρισμός κατασπαράζει τον στόχο!

Ο Αμερικανός συγγραφέας Γουόρεν Μπένις αναφέρει: «Η ηγεσία είναι η ικανότητα να μεταφράζεται το όραμα σε πραγματικότητα».

Oι επιτυχημένοι ηγέτες χαρακτηρίζονται συχνά από υψηλή κοινωνική νοημοσύνη, ικανότητα να αγκαλιάζουν την αλλαγή, αυτογνωσία και αυτοεκτίμηση και πάνω απ ‘όλα, ικανότητα εστίασης σε πράγματα που αξίζουν πραγματικά την προσοχή τους.

Οι άνθρωποι χρειάζονται την αλλαγή για να μη γίνεται η ζωή τους μονότονη, αφού μέσω της αλλαγής εξελίσσεται ο πολιτισμός μας και προχωράμε μπροστά. Πρόσωπα που αξιολογούνται από τους πολίτες επικρατώντας το συναίσθημα της απογοήτευσης αποσύρονται και δίνουν χώρο στο καινούργιο!

Αν θέλουμε να πετύχουμε τους στόχους μας σαν κοινωνία για μια αξιοπρεπή ζωή, θα πρέπει να έχουμε στρατηγικές για αλλαγή. Χωρίς την αλλαγή δεν μπορεί να επέλθει ανάπτυξη, ούτε βελτίωση και πρόοδος.

Όσο λοιπόν οι υγιείς και νέες δυνάμεις του τόπου δεν αποφασίζουν την ενασχόλησή τους με την αυτοδιοίκηση και μένουν σε αντιπαραθέσεις μέσω των κοινωνικών δικτύων και μόνο, δίνουν το βήμα και την ευκαιρία σε φθαρμένα πρόσωπα να οραματίζονται τις τύχες μας, χωρίς προσόντα, καλύπτοντας έτσι κενά ψηφοδέλτια!  

Τα χρονικά περιθώρια στενεύουν και τα μέχρι τώρα ονόματα που ακούγονται στα πέριξ των σοκακιών της πόλης ενισχύουν την άποψη πως αυτός ο τόπος αργοσβήνει..

Τι περιμένεις;

«Η χθεσινή διεξαγωγή των διαδικασιών του ΣΥΡΙΖΑ Π.Σ. αποτέλεσε μια μεγαλειώδη επιστροφή της πολιτικής στον τόπο μας. Πάνω από 110.000 συμπολίτες μας γράφτηκαν μέσα σε λίγες ώρες στα μητρώα του κόμματος για να επιβεβαιώσουν την στήριξη της κοινωνίας στον Αλέξη Τσίπρα αποδεικνύοντας στην πράξη ότι η ενασχόληση με τα κοινά αποτελεί ζητούμενο για τη μεγάλη πλειοψηφία.

Θέλω να ευχαριστήσω τους πολίτες της Π.Ε. Κοζάνης για τη μαζική συμμετοχή στην εκλογική διαδικασία, καθώς γράφτηκαν στην περιοχή μας πάνω από 1.000 νέα μέλη δίνοντας ιδιαίτερη δυναμική -αλλά και αυξημένες απαιτήσεις- στην Νομαρχιακή Επιτροπή.

Επίσης, θέλω να συγχαρώ τους εκλεγμένους στην Κεντρική Επιτροπή, αλλά και όλες και όλους που συμμετείχαν ενώ, τέλος, να ευχαριστήσω τους εθελοντές που διοργάνωσαν και διεκπεραίωσαν την εκλογική διαδικασία, καθώς έφεραν σε πέρας τα καθήκοντά τους με πλήρη επιτυχία.

Η χθεσινή ημέρα αποτελεί ορόσημο για τις πολιτικές εξελίξεις. Η πάνδημη συμμετοχή, ενάντια σε όλες τις προβλέψεις αλλά και την σιγή ασυρμάτου από τα κεντρικά ΜΜΕ, αποδεικνύει ότι η κοινωνία οργίζεται με την ανίκανη και φαύλη κυβέρνηση και αναζητά πολιτική διέξοδο στον ΣΥΡΙΖΑ Π.Σ..

Να είναι όλες και όλοι σίγουροι ότι οι ανάγκες και οι προσδοκίες των πολιτών θα είναι το πρώτο μέλημα για τον ΣΥΡΙΖΑ Π.Σ. που για μία ακόμη φορά θα αναλάβει την ευθύνη της ανάταξης της κοινωνίας και θα δώσει ένα στίγμα ότι το αύριο μπορεί να φέρει την ελπίδα, την ισότητα και την προοπτική για την χώρα μας.»

Γράφει η Μάρθα Ο. Μαυρίδου

Οι εκλογές είναι μια διαδικασία που καθένας την βιώνει με διαφορετικό τρόπο. Αλλιώς είναι να είσαι υποψήφιος, αλλιώς εφορευτική επιτροπή, αλλιώς ψηφοφόρος κι αλλιώς δικηγόρος. Κάθε ένας  έχει κάτι να μας πει. Μια δική του ιστορία. Την σεζόν Άνοιξη- Καλοκαίρι 2019 κληθήκαμε να ψηφίσουμε 4 (!) φορές και θα κληθούμε σύντομα για μία επόμενη. Καλό σκορ. Λίγο ή πολύ, όλοι έχουμε μια ΑΒ στο μυαλό μας.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ.  Αυτά που κρίνουν το μέλλον. Όλοι τα περιμένουν. Όσοι ψήφισαν κι όσοι δεν ψήφισαν. H λέξη επαναλαμβάνεται χωρίς φειδώ αρκετούς μήνες πριν και πολλές μέρες , και χρόνια μη σου πω, μετά. «Κάτσε να δούμε τα αποτελέσματα πρώτα.», «Θα έρθετε το βράδυ να δούμε τα αποτελέσματα με μπύρες και σουβλάκια;», «Μαζί μας για να σχολιάσουμε τα αποτελέσματα των εκλογών…» κ.α. Είναι από τις λέξεις που τις ακούς τόσες πολλές φορές που σου φαίνεται αστεία στο τέλος. Μερικές φορές όμως δεν είναι και τόσο… τουλάχιστον για το μέλλον σου.

ΒΩΜΟΛΟΧΙΕΣ. Ή αλλιώς βρισιές. ( και τα δύο από Β –ευτυχώς). Πολλές! Ακούγονται από παντού και απευθύνονται επίσης παντού. Συνήθως σε πηγαδάκια και πίσω από κλειστές πόρτες. Α.. και όταν ανάψουν τα αίματα –αυτό συμβαίνει συνήθως ένα βράδυ πριν τις εκλογές-, ξέρετε τώρα… Σαββατόβραδο, αλκοόλ, κούραση, άγχος… πολύ θέλει  άνθρωπος;

ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ. Συνήθως ο/η σύζυγος, ο/η ξάδερφος-η, ο γιος ή η κόρη του δικηγόρου. Αν δεν έχεις μια τέτοια σχέση με δικηγόρο, καλύτερα να την ξεχάσεις αυτήν την θέση. Ο γραμματέας σβήνει τα ονόματα όσων προσέρχονται, γράφει τα ψηφοδέλτια στο πρακτικό –και κάτι άλλα πράγματα. Γενικά έχει αρκετή δουλειά και περισσότερο γράψιμο. Αλλά έχει και αμοιβή.

ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΙΣ. Βρίσκονται παντού. Στην τηλεόραση, στις εφημερίδες, στο διαδίκτυο στο ραδιόφωνο, ακόμα και τηλεφωνικά στο σπίτι σου –συνήθως κατά τις 4 το μεσημέρι, πάνω που σε έχει πιάσει ο γλυκός ό ύπνος-. Οι εταιρείες που τις αναλαμβάνουν πολλαπλασιάζονται και μετράνε. Συνέχεια μετράνε και συσχετίζουν τα αποτελέσματα. (να τα πάλι τα αποτελέσματα). Οι δημοσκοπήσεις, δημιουργούν κλίμα, γίνονται αντικείμενο συζήτησης, ανεβάζουν και κατεβάζουν κυβερνήσεις –ή τουλάχιστον, θα ήθελαν!

ΕΦΟΡΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. Πηγαίνεις πρώτος και φεύγεις τελευταίος –από τους μη αμειβόμενους-. Δίνεις τα ψηφοδέλτια, βοηθάς δικηγόρο και γραμματέα αν χρειαστεί. Πίνεις κερασμένους καφέδες και τρως κερασμένα σαντουΙτς από τους υποψήφιους που έχουν περάσει να δουν πως «κυλάει η εκλογική διαδικασία». Αν είσαι τυχερός περνάς καλά γιατί λίγο πολύ δικηγόρος, γραμματέας, εφορευτική, εκλογικοί αντιπρόσωποι, είστε όλοι στην ίδια κατάσταση… σχεδόν.

ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ. Ψήφισαν οι υποψήφιοι; Που; Τι ώρα; Τι φορούσαν και η φοβερή ερώτηση: Τι ψηφίσατε; (έναν πρωτοξάδερφο του περιπτερά μου, να τον στηρίξουμε τον άνθρωπο). Όλα αυτά σε ζωντανές συνδέσεις, συνεχόμενες, με όλη την Ελλάδα. Κάποιες συνδέσεις γίνονται και με παραλίες και καφέ. Για να δούμε και όσους δεν ψήφισαν, ήταν εφορευτική, αλλά δεν πήγαν γιατί είναι μάγκες.

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ. Όταν ανακοινωθεί, όλοι έχουν κάτι να κάνουν. Κάποιοι έχουν γενέθλια, κάποιοι βαφτίζουν, κάποιοι παντρεύονται. Όπου οι τελευταίοι, φοράνε νυφικό και γαμπριάτικο και πηγαίνουν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα. Συνήθως το λένε και στα κανάλια και γίνονται viral. Γενικά η ημερομηνία των εκλογών αποτελεί σημείο αναφοράς για όσα θα γίνουν πριν και για αυτά που θα συμβούν μετά. Κυρίως για τα τελευταία.

ΘΑ. Θα ενισχύσουμε… Θα πριμοδοτήσουμε… Θα καταργήσουμε… Θα μειώσουμε… Θα δώσουμε… Θα σώσουμε… Θα βοηθήσουμε… Θα ανοίξουμε… «Θα σας εξαφανίσομεν».  

ΙΟΥΛΙΟΣ. Τιμής ένεκεν! Λόγω της ..διαδικασίας! Λόγω του ότι ο Ιούλης αγαπάει της εκλογές και οι εκλογές τον Ιούλη. Και στην τελική, γιατί δεν έβρισκα τίποτε καλύτερο να βάλω.

ΚΟΜΜΑΤΑ. Στις επικείμενες εκλογές θα κληθούμε να επιλέξουμε ανάμεσα σε 20 κόμματα και 4 συνασπισμούς κομμάτων. Δεν τα λες και λίγα. Υπάρχει περιθώριο να διαλέξουμε το σωστό. Το νου σας.

ΛΑΪΚΙΣΜΟΣ. Αποτελεί «επιφανειακή μίμηση λαϊκών προτύπων». Είναι αυτό που κάθε πολιτικός αποφεύγει κι όμως αυτό τον κυνηγάει.

ΜΑΥΡΟ. Πάντα –και για πάντα- στην μόδα. Ωστόσο, δεν είναι το αγαπημένο χρώμα των εκλογών.  Από το 1844 και για 80 περίπου χρόνια, κατά την διάρκεια των εκλογών υπήρχαν τόσες κάλπες όσοι και οι υποψήφιοι, οι οποίες εσωτερικά ήταν χωρισμένες σε δύο μέρη, το ένα άσπρο το ένα μαύρο. Όταν κάποιος ήθελε να καταψηφίσει κάποιον έριχνε το σφαιρίδιο –με το οποίο ψήφιζαν και από εκεί προκύπτει και η φράση καλό βόλι- στο μαύρο μέρος. Σήμερα το πολύ πολύ να ρίχναμε το σφαιρίδιο σε κανένακεφάλι.

ΝΟΘΕΙΑ. Μπορεί να συμβεί σήμερα; Πόσο οι νόμοι και η παρουσία δικαστικών λειτουργών εξασφαλίζει την νομιμότητα τους;  Το 1961 οι εκλογές χαρακτηρίστηκαν εκλογές «βίας και νοθείας». Από τότε δεν έχει ξανά υπάρξει το φαινόμενο; Ή απλώς έχουμε χαλαρώσει λιγάκι;

ΞΗΜΕΡΩΜΑΤΑ. Όσοι εμπλέκονται με τις εκλογές γνωρίζουν πολύ καλά αυτή την ώρα της ημέρας. Τότε γυρίζουν από τις βραδινές συναντήσεις, τότε γίνονται οι καλύτερες συναντήσεις, τότε υπάρχουν οριστικά αποτελέσματα την νύχτα των εκλογών.

ΟΝΕΙΡΟΚΡΙΤΗΣ. Αν δεις στον ύπνο σου εκλογές, όλα στην ζωή σου θα πάνε καλά. Επαγγελματικά και συναισθηματικά. Πως θα εξελιχθούν τα πράγματα για την χωρά; Ε… τ’ ανάποδο.

ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΟΣ-Η-Ο. Αγαπημένο επίθετο των ημερών. Κολλάει παντού. Αγώνας, εκστρατεία, φιέστα, ομιλία, συνάντηση, υπόσχεση, περίοδος, διαφημιστικό, ψέμα, ρουσφέτι κ.ο.κ.

ΡΕΥΜΑ. Όχι ηλεκτρικό φυσικά. Το «ρεύμα» φαίνεται, κινείται, έχει κατεύθυνση και ροή. Λίγο πολύ ξέρεις τι θα γίνει. Μερικές φορές όμως ο άνεμος αλλάζει. Κι αυτό γυρίζει.

ΣΧΟΛΕΙΟ. Ο ναός των εκλογών. Πάντα θυμόμαστε τα παιδικά μας χρόνια όταν πάμε να ψηφίσουμε. Τα σχολεία ζωντανεύουν και οι μαθητές το γλεντάνε που θα χάσουνε σχολείο δύο μέρες.

ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ. Ποτέ δεν είναι αρκετός για έναν άνθρωπο που θέλει να αλλάξει τον τόπο του, την περιφέρειά του, την χώρα του. Έχει πολλά να πει κι ο τηλεοπτικός χρόνος δεν είναι ποτέ αρκετός. Κι ο παρουσιαστής πάντα δίνει περισσότερο στον υποψήφιο του άλλου κόμματος κι επιτέλους κύριε δημοσιογράφε μου, φροντίστε σε περίοδο εκλογών να αυξηθεί το 24ωρο!

ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ. Είναι πολλοί. Είναι παντού και ποτέ δεν ξέρεις από πού θα σου έρθουν. Συνοδεύονται από συνεργάτες και χαιρετούν αδιακρίτως – σε ξέρουν δεν σε ξέρουν-. Είναι φιλικοί και δεν δαγκώνουν –τουλάχιστον μέχρι να καταλάβουν πως δεν τους ψήφισες.

ΦΥΛΛΑΔΙΑ. Μαζί με τις κάρτες, τα βρίσκεις παντού. Στον δρόμο, στο σπίτι, στα μαγαζιά, στα καφέ, μέσα στην τσάντα σου. Ο υποψήφιος προπορεύεται οι διανομείς ακολουθούν. Ο υποψήφιος χαμογελάει, οι διανομείς λένε: ορίστε κι ένα ενημερωτικό βιογραφικό. Κάποια είναι αριστουργήματα αισθητικής, κάποια άλλα το ακριβώς αντίθετο. Γενικά πάντως… διαβάστε τα. Μπορείτε να καταλάβετε πολλά για τον υποψήφιο.

ΧΑΜΟΓΕΛΑ. Το καλό των εκλογών. Για μένα είναι και κριτήριο –μαζί με κάποια άλλα- για το αν θα ψηφίσω κάποιον ή όχι. Το χαμόγελο και τα μάτια την ώρα που ο άλλος σου χαμογελά δείχνουν την αλήθεια του, τον εγωισμό του, την ανάγκη για εξουσία ή για προσφορά. Όταν σας χαμογελάνε, κοιτάξτε τους στα μάτια.

ΨΗΦΟΣ. Για μία ψήφο γίνονται όλα. Κι όχι άδικα. Η ψήφος είναι η δύναμη του καθενός μας να επιλέξει, να διαμαρτυρηθεί, να δώσει ευκαιρία. Η ψήφος είναι η συμμετοχή μας στην κοινωνία και ο τρόπος να φωνάξουμε. Ψηφίζουμε.

ΏΡΑ. Ώρα να αποφασίσεις. Να επιλέξεις. Να ψηφίσεις. Να δώσεις ευκαιρία. Είναι η ώρα που παίρνεις το μέλλον στα χέρια σου. Είναι η δική σου ‘ΩΡΑ

Σημείωση: Το κείμενο είναι ΑΠΟΛΥΤΩΣ χιουμοριστικό και η συγγραφέας φέρει την αποκλειστική ευθύνη.

Ο Νίκος Μαραντζίδης είναι Καθηγητής στο τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Επισκέπτης Καθηγητής στη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Καρόλου (Πράγα) και στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Κεράλα (Ινδία).

Στη συζήτηση που ακολουθεί μιλά κυρίως με την  «δημοσκοπική» του ιδιότητα στο Together για τη συνέπεια της κοινής γνώμης, την καχυποψία απέναντί στις δημοσκοπήσεις, τον Έλληνα ψηφοφόρο, την πρόθεση ψήφου.

Οι Έλληνες καταναλώνουν δημοσκοπήσεις; Έχουν συνέπεια στην κοινή γνώμη;

Το αν και κατά πόσο επηρεάζει η δημοσιοποίηση των δημοσκοπήσεων την κοινή γνώμη είναι ένα συζητήσιμο ζήτημα. Η γενική αίσθηση είναι πως επηρεάζουν αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο και όχι προς την ίδια κατεύθυνση. Ας πούμε, άλλοι όταν βλέπουν ένα κόμμα να προηγείται έχουν την τάση να το ακολουθούν, άλλοι όμως  τρομάζουν και κινητοποιούνται εναντίον του. Όμως ας σκεφτούμε καλύτερα. Ένας κόσμος χωρίς δημοσκοπήσεις προσβάσιμες στο κοινό θα ήταν ένας καλύτερος κόσμος; Ένας κόσμος στον οποίο μόνο τα επιτελεία των κομμάτων και κάποιοι πλούσιοι θα γνώριζαν (αφού αυτοί θα συνέχιζαν να χρηματοδοτούν την πραγματοποίηση ερευνών) αλλά ο πολίτης όχι, θα ήταν ένας δημοκρατικότερος κόσμος;  Η απάντηση είναι προφανώς αρνητική. Υπό μια ευρύτερη οπτική γωνία, κάθε πληροφορία μπορεί να επηρεάζει και να έχει συνέπεια στο ευρύ κοινό, όμως η ελεύθερη διάχυση της πληροφορίας δεν είναι θεμελιώδες στοιχείο της φιλελεύθερης δημοκρατίας;

Ο υστερικός εθνικισμός, η προώθηση των κλειστών συνόρων και το πισωγύρισμα σε πολιτικές του ψυχρού πολέμου, η αδιαφορία για το περιβάλλον και οι θεωρίες συνωμοσίας γίνονται κτήμα ενός σημαντικού κομματιού της κεντροδεξιάς.

H έρευνα έχει πολιτικές στοχεύσεις; Yπάρχει καχυποψία και τίθενται τόσα ερωτήματα για την αξιοπιστία της;

Αναμφίβολα έχει σημασία  ο τρόπος που τίθενται τα ερωτήματα. Μια έρευνα που σέβεται τον εαυτό της και δεν έχει κατασκευαστεί με προφανείς πολιτικές στοχεύσεις προσέχει τον τρόπο που διατυπώνονται τα ερωτήματα. Επιπλέον, προσέχει την ερμηνεία των απαντήσεων. Κατά τη γνώμη μου, εδώ βρίσκεται και ένα από τα μεγάλα προβλήματα: Ο τρόπος που συχνά τα ΜΜΕ αλλά και οι πολίτες «διαβάζουν» τις δημοσκοπήσεις. Θέλω πω, πως το μεγαλύτερο πρόβλημα βρίσκεται στη χρήση, συχνά εργαλοιοποίηση των ερευνών από τα ΜΜΕ και τα κόμματα. Οι δημοσκόποι επαναλαμβάνουν βαρετά πως οι δημοσκοπήσεις είναι φωτογραφία της στιγμής δεν προβλέπουν το μέλλον, όμως κάθε φορά αυτό το απλό ξεχνιέται όταν παρουσιάζεται μια έρευνα.

Από την εμπειρία στις κοινωνικές έρευνες,  τι θα λέγατε για τον έλληνα ψηφοφόρο;

Δύσκολη ερώτηση και αδύνατον να απαντηθεί με έναν τρόπο. Ο Έλληνας ψηφοφόρος δεν έχει ένα χαρακτηριστικό. Στην πραγματικότητα κάθε ψηφοφόρος είναι μοναδικός. Το εκλογικό αποτέλεσμα είναι το άθροισμα των επιλογών αυτών των εκατομμυρίων μοναδικών περιπτώσεων. Βεβαίως οι μηχανισμοί επιλογής κομμάτων και υποψηφίων  συναντιούνται και στις άλλες χώρες: η οικονομική προσδοκία,  η ανασφάλεια, οι οικογενειακές αξίες, βασικά συναισθήματα όπως ελπίδα, οργή και φόβος αποτελούν παράγοντες που συμβάλουν στις επιλογές όλων των ψηφοφόρων του κόσμου άρα και των Ελλήνων.

Το μεγάλο πρόβλημα είναι η υπερβολική σημασία που δίνουμε ως κοινωνία τις εκλογές; Πρέπει να τις  αποδραματοποιήσουμε;

Ακριβώς! Κατά τη γνώμη μου δίνουμε υπερβολικά μεγάλη σημασία στις εκλογές. Συζητάμε πολύ για εκλογές και κόμματα και σχετικά λίγο ή καθόλου για την ουσία των πραγμάτων τις δημόσιες πολιτικές. Αντί για αυτό βλέπουμε συνέχεια το ίδιο έργο: «να φύγουν αυτοί και μετά τα άλλα θα τα βρούμε». Και έπειτα έρχεται η απογοήτευση και στη συνέχεια πάλι τα ίδια. Πόσες φορές στη Μεταπολίτευση δεν ακούσαμε τη φράση «οι επόμενες εκλογές  είναι οι κρισιμότερες»; Πόσες φορές, στη συνέχεια, γελάσαμε ή θυμώσαμε με την απόσταση ανάμεσα στις προεκλογικές υποσχέσεις και  τη μετεκλογική πραγματικότητα; Και τελικά τι έμεινε; Ένταση και  πόλωση που  μας οδήγησε κοντά στον εκτροχιασμό˙ προσκρούσαμε, μάλιστα, κάποιες φορές στα θεσμικά προστατευτικά κιγκλιδώματα της δημοκρατίας μας, που ευτυχώς -ας είναι καλά και η Ευρώπη- άντεξαν.

Δεν μου αρέσει και ως πολίτης να αισθάνομαι μία μέρα στα τέσσερα χρόνια κυρίαρχος και το υπόλοιπο διάστημα έρμαιο ή «δούλος» των αποφάσεων άλλων. Αν έχει νόημα η δημοκρατία και η πολιτική, νομίζω, είναι για να επιλύσουμε προβλήματα και όχι να ανακυκλώνουμε τις ελίτ και τους κύκλους τους στην εξουσία.

Κατά τη γνώμη μου δίνουμε υπερβολικά μεγάλη σημασία στις εκλογές. Συζητάμε πολύ για εκλογές και κόμματα και σχετικά λίγο ή καθόλου για την ουσία των πραγμάτων τις δημόσιες πολιτικές.

 

Υπερτερεί το θυμικό στοιχείο ή ο ορθολογισμός στη διαμόρφωση της πρόθεσης ψήφου;

Τα συναισθήματα, τα συμφέροντα (με άλλα λόγια οι ανάγκες), οι μνήμες, η διαπαιδαγώγηση και οι αξίες αποτελούν στοιχεία που διαμορφώνουν κάθε ψηφοφόρο. Μερικά από αυτά έχουν μακράς διάρκειας λειτουργία (πχ οι αξίες και η οικογενειακή πολιτική παράδοση, αυτά που σου έλεγαν οι γονείς σου για το τάδε κόμμα ή τον δείνα πολιτικό) ενώ άλλα συχνά αποτελούν στοιχεία της συγκυρίας (πχ η αντίδραση για ένα νομοσχέδιο ή ο θυμός για μια οικονομική καταστροφή). Πως θα επηρεάσουν στο τέλος την εκλογική επιλογή είναι άγνωστο. Ξέρουμε πως ο θυμός είναι ένα ισχυρό συναίσθημα, αλλά από την άλλη και οι οικογενειακές μνήμες παίζουν τον ρόλο τους.

Πιστεύεται πως θα αλλάξει ή αλλάζει ένα κομμάτι της κεντροδεξιάς σε όλο τον δυτικό χώρο;

Φοβάμαι πως ένα τμήμα του συντηρητικού χώρου στο δυτικό κόσμο, είτε από ανασφάλεια είτε από άλλους παράγοντες αυτονομείται και κινείται προς ακραίες και πιο ριζοσπαστικές πολιτικές. Ο υστερικός εθνικισμός, η προώθηση των κλειστών συνόρων και το πισωγύρισμα σε πολιτικές του ψυχρού πολέμου, η αδιαφορία για το περιβάλλον και οι θεωρίες συνωμοσίας γίνονται κτήμα ενός σημαντικού κομματιού της κεντροδεξιάς. Αν αυτή η τάση συνεχιστεί είναι προφανές πως θα βρεθούμε σε εξαιρετικά πολωμένες καταστάσεις. Από τη μια θα είναι αυτοί που θέλουν να μας γυρίσουν έναν αιώνα πίσω και πολύ φοβάμαι, στις πιο σκοτεινές στιγμές αυτού του αιώνα, και από την άλλη οι υπόλοιποι που θα σκεφτούμε πως το μέλλον της ανθρωπότητας δεν μπορεί να είναι το μαύρο παρελθόν της.

Έχετε μια ικανότητα να αναλύετε χαρακτήρες. Πιστεύετε  πως τους νέους τους  χαρακτηρίζει ένα ισχυρό αίσθημα πολιτικού κυνισμού;

Στους νέους, που είναι περισσότερο ευαίσθητοι, και από κοινωνική θέση πιο ρομαντικοί (και «αφελείς»), έχουν αναπτυχθεί ισχυρά αισθήματα απαξίωσης της πολιτικής και των πολιτικών κομμάτων. Το «δεν βαριέσαι όλοι ίδιοι είναι», ή το «ότι και να κάνουμε στο τέλος αποφασίζουν άλλοι» έχει διεισδύσει ούτως ή άλλως σε ένα τμήμα της κοινωνίας μας και στους νέους είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Αυτή είναι μια αρνητική κατάσταση. Βέβαια, υπάρχουν και θετικά σημάδια: η αύξηση της συμμετοχής στις ευρωεκλογές σε όλη την Ευρώπη ή η αυξημένη ευαισθησία που δείχνουν οι νέοι στα ζητήματα της περιβαλλοντικής κρίσης. Οι νέοι σήμερα είναι καλύτερα πληροφορημένοι για τον πλανήτη από ότι ήταν οι νέοι της γενιάς μου. Έχουν περισσότερες δεξιότητες, μιλούν περισσότερες ξένες γλώσσες από ότι εμείς και καταλαβαίνουν τις τεχνολογικές εξελίξεις βαθύτερα από ότι η γενιά μου. Με λίγα λόγια, οι νέοι βλέπουν τον κόσμο από «παντού» και όχι «από ένα σημείο». Αυτό με κάνει να αισιοδοξώ.

Πως εκτιμάτε την ετυμηγορία της κάλπης; Ποια είναι η πρόβλεψή σας για τις εθνικές εκλογές;

Δεν γνωρίζω κάτι παραπάνω από αυτό που γνωρίζει όλος ο κόσμος. Υπήρξε πρόσφατα ένα εκλογικό αποτέλεσμα. Η ΝΔ κέρδισε με σχεδόν διψήφια διαφορά το ΣΥΡΙΖΑ. Στόχος της είναι αφενός να το επαναλάβει και  αφετέρου να κερδίσει την αυτοδυναμία διευρύνοντας περαιτέρω την απόσταση που την χωρίζει από το ΣΥΡΙΖΑ. Από την πλευρά του ο ΣΥΡΙΖΑ θα επιχειρήσει να κλείσει την ψαλίδα και να κάνει την έκπληξη. Εκτιμώ πως το να ανατρέψει τα προγνωστικά και να έρθει πρώτος είναι εξαιρετικά δύσκολο, για να μην πω αδύνατον. Όλα τα υπόλοιπα μοιάζουν ανοιχτά. Για τα μικρότερα κόμματα και ιδιαίτερα το ΚΙΝΑΛ ο στόχος είναι να μην πιεστούν από την πόλωση και ίσως να μπορέσουν να κερδίσουν κάτι. Κατά τη γνώμη μου το ερώτημα των εκλογών μοιάζει να είναι: δικομματισμός ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ ή σύστημα του κυρίαρχου κόμματος (εν προκειμένου ΝΔ).

Πόσο διαπαιδαγωγημένη είναι η κοινωνία στο να ακούει τους άλλους;

Σε μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2013 από το World Values Survey με θέμα τη σημασία που δίνουν οι γονείς στη μετάδοση στα παιδιά τους της αξίας του σεβασμού και της ανεκτικότητας,  η Ελλάδα κατατάχθηκε τελευταία ανάμεσα σε 69 χώρες. Με άλλα λόγια, η ελληνική οικογένεια δεν θεωρεί σημαντικό να κοινωνικοποιεί τους νέους με βάση τις παραπάνω αξίες. Με βάση το παραπάνω, η ελληνική κοινωνία δυσκολεύεται να ακούσει και ιδιαίτερα να ακούσει το διαφορετικό. Δείτε την ποιότητα του δημόσιου διαλόγου και θα το αντιληφθείτε γρήγορα: φωνές και ύβρεις, προσβολές κάθε είδους. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επικρατεί μια ανθρωποφαγία που συχνά σοκάρει. Βλέπεις σοβαρούς ανθρώπους να «παραφέρονται» και μένεις άφωνος. Στο κοινοβούλιο η κατάσταση είναι οικτρή. Μπορεί να σας φαίνεται παλιομοδίτικο (ίσως να φταίει ότι μεγαλώνω κιόλας) αλλά συγκινούμαι όταν ακούω αγορεύσεις παλιών κοινοβουλευτικών που είχαν μια ποιότητα λόγου και έντονα στοιχεία αυτοσυγκράτησης ακόμη και στις πιο δραματικές στιγμές της χώρας.

Μήπως όμως οι πολίτες μεταξύ τους συζητούν καλύτερα;  Η υπεραφθονία λεκτικής βίας με εκπλήσσει αρνητικά, με σοκάρει. Μερικές φορές  αναρωτιέμαι πόση πολλή ηδονή μπορεί να προσφέρει σε κάποιους η τάση να ξεφτιλίζουν και να υποβιβάζουν τον συνομιλητή τους και αυτόν που απλώς διαφωνεί μαζί τους. Κι ύστερα απορούμε για την ανάπτυξη της Χρυσής Αυγής ή άλλων μορφών ακρότητας και εξτρεμισμού. Στην πραγματικότητα, η λεκτική βία και η ισοπέδωση της διαφορετικής άποψης δεν είναι παρά ο προθάλαμος της σωματικής βίας και του αυταρχισμού. Όταν αποκαλείς τον άλλον δοσίλογο ή προδότη, με την πρώτη διαφωνία, γιατί απορείς στη συνέχεια αν κάποιοι θερμοκέφαλοι πηγαίνουν ακόμη πιο πέρα;

Σοφία Σταματοπούλου

Προσομοίωση Δημοτικού Συμβουλίου Καστοριάς

Θέση στην προσομοίωση: Δήμαρχος του Δημοτικού Συμβουλίου Κοζάνης

Η παγκόσμια οικονομική κρίση; Ή ίσως η κρίση δικαίου και ηθικών αξιών που επικρατεί στις σημερινές κοινωνίες; Οι λόγοι για την απολιτικοποίηση των νέων έχουν γραφτεί και ξαναγραφτεί πολλές φορές. Αυτό το άρθρο δεν πρόκειται να αναλύσει τα αίτια για αυτή την κατάσταση. Θα γίνει ενδεχομένως σε περίπτωση αποχής του νεανικού κοινού από τις επικείμενες κάλπες του Μαΐου. Οι δημοσκοπήσεις που παρουσιάζονται ενόψει εκλογών δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικές. Εκεί έγκειται και το πρόβλημα. Ότι η βαρύτητα δίνεται στα ποσοστά και όχι στην αποστροφή των νέων από τα κοινά.

Μπορεί σε εθνικό επίπεδο να μην γίνονται σοβαρές ενέργειες για να αλλάξει αυτή η θλιβερή στάση α-πολιτικής, παρόλα αυτά σε τοπικό επίπεδο οι πρωτοβουλίες είναι πάρα πολλές και συμβάλλουν στην εξοικείωση με τις αποφάσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης. Η δική μου συμμετοχή στην Προσομοίωση Δημοτικού Συμβουλίου στην Καστοριά ξεκίνησε με μια πολύ όμορφη συνεργασία της Ομάδας Επικοινωνίας του τμήματος Ψηφιακών Μέσων και Επικοινωνίας, της ερευνητικής ομάδας στην οποία δραστηριοποιούμαι, με τον Όμιλο Ενεργών Νέων Φλώρινας (ΟΕΝΕΦ) και το Europe Direct Δυτικής Μακεδονίας.

Ξεκινήσαμε την προετοιμασία για το Δημοτικό Συμβούλιο με τους εθελοντές, μερικοί από τους οποίους είχαν ήδη προηγούμενη εμπειρία συμμετοχής ή διοργάνωσης τέτοιων δράσεων. Προσωπικά, ήταν η πρώτη φορά που συμμετείχα σε τέτοια δράση και ήμουν ιδιαίτερα αγχωμένη. Στην πορεία κατάλαβα πως δεν υπήρχε λόγος αλλά επειδή ήθελα να είμαι καλά διαβασμένη ξεκίνησα να ψάχνω βίντεο από πραγματικά Δημοτικά Συμβούλια. Οι διαδικασίες ήταν κάθε άλλο παρά δημοκρατικές. Φωνές, υβριστικά σχόλια, απαράδεκτοι χαρακτηρισμοί και συμπεριφορές που δεν ταιριάζουν σε καμία περίπτωση σε διαδικασίες δημοκρατίας. Συνέχισα, ωστόσο, την προετοιμασία με περισσότερες ελπίδες για δημοκρατικότερη έκβαση της όλης διαδικασίας. Και έτσι κάπως φτάσαμε στην μέρα της προσομοίωσης.

Είχα επιλεγεί για τη θέση της Δημάρχου. Η διαδικασία με μικρή διαφορά την απόκλιση στην ώρα από ένα πραγματικό δημοτικό συμβούλιο ήταν ακριβώς η ίδια. Συνήθως, κερδίζει ο λαϊκισμός. Αυτή τη φορά κέρδισε ο διάλογος! Η προσομοίωση ήταν ιδιαίτερα δημιουργική και παραγωγική. Οι συμμετέχοντες, οι οποίοι προέρχονταν από διαφορετικά τμήματα σπουδών, ανταποκρίθηκαν με επιτυχία στα καθήκοντα τους υποστηρίζοντας με σθένος τις απόψεις της αντιπολίτευσης. Με την ομάδα μου, ως δημοτική αρχή, δυσκολευτήκαμε αρκετά με αποτέλεσμα να εξασκηθούμε σε πραγματικό χρόνο στη δομημένη επιχειρηματολογία. Μας δόθηκε η ευκαιρία να καλλιεργήσουμε την επικοινωνία και το δημόσιο λόγο.

Η διαδικασία της προσομοίωσης αν και απαιτητική μας έδωσε πολλά οφέλη. Όχι μόνο, όμως ως απλή διαδικασία εξοικείωσης με τις αποφάσεις που λαμβάνονται σε τοπικό αυτοδιοικητικό επίπεδο.  Εκτός από τα soft skills που αναπτύξαμε κερδίσαμε πολλά από τους εθελοντές της διοργάνωσης. Οι εθελοντές του Europe Direct και του ΟΕΝΕΦ ήταν συνεχώς δίπλα μας! Μας συμβούλεψαν με τον πιο εποικοδομητικό τρόπο και μας μετέδωσαν την άνεση που είχαν με  τον δημόσιο. Μας βοήθησαν να αποβάλλουμε το περιττό άγχος και να χαλαρώσουμε με αποτέλεσμα να απολαύσουμε στο έπακρο την διαδικασία. 

Αυτό που κράτησα ήταν ότι η προσομοίωση έκλεισε με χαμόγελα! Τα χαμόγελα αυτά προδίδουν την θετική διάθεση των νέων (συμπεριλαμβανομένων των εθελοντών)  για προσφορά, συνεργασία και διάλογο. Οι αξίες αυτές συνδέονται άμεσα με την πολιτική σαν τέχνη που βελτιώνει όχι απλά τον τρόπο ζωής μας αλλά και το ήθος μας. Μπορεί όλα αυτά να ακούγονται ιδεαλιστικά αλλά πραγματικά αξίζουν τον κόπο. Όχι μόνο όσον αφορά την πολιτική αλλά γενικότερα την προσφορά για το κοινό καλό!

Συμεών Κωνσταντίνου, μαθητής

Προσομοίωση Δημοτικού Συμβουλίου Αμυνταίου

Θέση στην προσομοίωση: Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Αμυνταίου

Το τελευταίο διάστημα των δύο  χρόνων συμμετέχω σαν ενεργός νέος στον Όμιλο Ενεργών Νέων Φλώρινας (Ο.Ε.ΝΕ.Φ). Στις 2 Μαρτίου είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω στην Προσομοίωση Δημοτικού Συμβουλίου με τον ρόλο του προέδρου του Δ.Σ που έλαβε χώρα στο δημαρχείο της πόλης του Αμυνταίου. Ήταν μια μέρα που θα μου μείνει αξέχαστη γιατί είχα  την ευκαιρία  να βιώσω  με πολλούς νέους την λειτουργία ενός Δημοτικού συμβουλίου με ότι συνεπάγεται. Η εμπειρία μου αυτή, γνωρίζοντας το πως αποφασίζει και το πως υλοποιεί ένα πρόγραμμα η τοπική αυτοδιοίκηση , συνέβαλλε καταλυτικά στο να πολιτικοποιηθώ και να βλέπω διαφορετικά τα γεγονότα και τα έργα γύρω μου. Επίσης , θα ήθελα να προσθέσω ότι πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις ωφέλιμες προς όλους καθώς μέσα από αυτές τις διαδικασίες αντιλήφθηκα ότι μέσα από τον διάλογο και τον αλληλοσεβασμό   παίρνουμε σωστότερες και λογικότερες αποφάσεις που αφορούν την κοινωνία και κατ’ επέκταση τους ίδιους μας τους εαυτούς .

Είναι αλήθεια ότι  στις μέρες μας αντιλαμβανόμαστε την μεγάλη αποχή των πολιτών, ιδιαίτερα των νέων από τα κοινωνικοπολιτικά γεγονότα. Οι νέοι απομονώνονται και δεν δείχνουν ενδιαφέρον για τα κοινωνικά θέματα που αντιμετωπίζει η κοινωνία μας.

Πρόκειται για ένα φαινόμενο που πρέπει να μας προβληματίσει όλους, που αποστασιοποιούμαστε από πολλά κοινωνικά γεγονότα αλλά κυρίως όμως τους αρμόδιους, καθώς και όσους ασχολούνται με τα εκπαιδευτικά θέματα. Οι πολιτικοί  και οι εκάστοτε τοπικοί άρχοντες αδιαφορούν για τα ουσιώδη και μείζονα προβλήματα που απασχολούν τη νεολαία  και όχι μόνο, έχουν ξεχάσει τους λόγους εκλογής τους και απορροφημένοι από τις προσωπικές τους φιλοδοξίες, δεν αντιλαμβάνονται ότι οι νέοι χρειάζονται έμπνευση και όραμα για να εξελιχθούν και να συνεισφέρουν  με το ενθουσιασμό και τον δυναμισμό  που τους διακρίνει.

Στεφανία Ζούρκα, φοιτήτρια Νομικής ΑΠΘ

Μια εκ των δύο υπευθύνων διοργάνωσης  της 1Ης Προσομοίωσης Δημοτικού Συμβουλίου Κοζάνης

Θέση στην προσομοίωση: Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Κοζάνης, Οργανωτική και Επιστημονική Επιτροπή.

Οι προσομοιώσεις των θεσμών της τοπικής αυτοδιοίκησης, παρ’ όλο που εκ πρώτης όψεως αποτελούν ένα «παιχνίδι» με κανόνες και όρους αληθοφανείς και βασισμένους σε μια πραγματικότητα μακρινή, προσφέρουν κάτι περισσότερο από μια απλή εμπειρία κινητοποίησης για τη συμμετοχή στα κοινά. Έχοντας εν γένει ένα διαμορφωμένο πλαίσιο συζήτησης και διαλόγου μέσα από θέσεις και γενικές κατευθυντήριες γραμμές, μέσω των προσομοιώσεων γίνεται αντιληπτή στην πράξη, και στην πιο ρεαλιστική μορφή της , η έννοια του διαλόγου για κρίσιμα ζητήματα τοπικού ενδιαφέροντος, η αξία της κινητοποίησης για ένα συλλογικό σκοπό, η ορθολογική αντιμετώπιση της υγιούς διαφωνίας, του λόγου και του αντιλόγου με επιχειρήματα, η υιοθέτηση μια ενεργής στάσης σε ζητήματα που ενώ φαντάζουν μακριά από ό,τι ενδιαφέρει τους νέους, είναι στην πράξη πιο κοντά από ποτέ στην καθημερινότητα τους. Η τοπική αυτοδιοίκηση έχει την ιδιαιτερότητα να άπτεται τοπικού ενδιαφέροντος ζητημάτων, τα οποία επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.  Αναπόφευκτα η λήψη αποφάσεων που αφορούν τέτοια ζητήματα εναπόκειται στην κρίση κυρίως των εκλεγμένων αντιπροσώπων των δημοτών και αυτή είναι η πεμπτουσία της δημοκρατίας στην τοπική αυτοδιοίκηση. Η συλλογικώς νοούμενη  λήψη αποφάσεων, θα πρέπει να γίνεται με γνώμονα τη βελτίωση των υφιστάμενων συνθηκών , με πρακτικό αντίκρισμα τις συνθήκες διαβίωσης  σε τοπικό επίπεδο. Ιδίως η εφαρμογή του συστήματος της απλής αναλογικής στην ανάδειξη των αιρετών συμβούλων, ενισχύει τη δημοκρατικότητα του θεσμού, από την οπτική της αναγκαίας συναινετικής λήψης αποφάσεων. Η αναλογική εκπροσώπηση σε επίπεδο δήμων και περιφέρειας, θα δώσει το έναυσμα και το πλαίσιο, που θα λειτουργήσει παιδευτικά προς τους εκλεγμένους συμβούλους, ώστε να συνθέσουν τις καλύτερες εκδοχές των προτάσεων τους για κάθε ζήτημα και να καταλήξουν σε κοινώς αποδεκτές αποφάσεις, μέσα από τη συναίνεση, την πειθώ και τη συνεργασία, κάτι που ενώ είναι αυτονόητο, έχει καταλήξει να αποτελεί εξαίρεση στην πλειονότητα των σωμάτων των δημοτικών συμβουλίων της επικράτειας.

Στο Δήμο Κοζάνης, η προσομοίωση έλαβε χώρα για πρώτη φορά, με το γεγονός της κάλυψης όλων των διαθέσιμων εδρών του δημοτικού συμβουλίου, να αποδεικνύει την αναγκαιότητα της ύπαρξης και διοργάνωσης μιας τέτοιας δράσης.  Τα οφέλη πολλαπλά. Συνοπτικά παραθέτω τα κυριότερα από αυτά.

Ως προς το κομμάτι της διοργάνωσης, συνειδητοποίησα πόσο σημαντική και ουσιαστική είναι η δυνατότητα επαφής και άμεσης επικοινωνίας με τους φορείς του Δήμου, όταν υπάρχουν ιδέες και όρεξη για την υλοποίηση τους. Οι ιδέες και η όρεξη όμως, ειδικά όταν ερχόμαστε στο στάδιο της υλοποίησης απαιτούν πέρα από σκληρή και ώριμη δουλειά, την κατάλληλη ανταπόκριση από τους αρμόδιους, κάτι που δεν είναι πάντα αυτονόητο, παρ’ όλο που αυτό είναι το λειτούργημα που οφείλουν να φέρουν εις πέρας.

Η επαφή με συνομηλίκους, με νέους ανθρώπους που έχουν μεν την ίδια αφετηρία ηλικιακά, διαφορετικό όμως τρόπο σκέψης κα αντίληψης κέντρισε το ενδιαφέρον μας ώστε όλοι να δώσουμε τον καλύτερο δυνατό εαυτό μας. Η προσομοίωση της συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου στη βάση της απλής αναλογικής, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, βοήθησε και ενίσχυσε το διάλογο για όλα τα θέματα προς συζήτηση που προέκυψαν, από τις εισηγήσεις, που οι δημοτικοί σύμβουλοι κλήθηκαν να ψηφίσουν. Η δυσκολία της μη εξασφάλισης της απόλυτης πλειοψηφίας, ίσως ενθάρρυνε συνεργασίες και προοπτικές ανταλλαγής απόψεων, με πρακτικό αντίκρυσμα στην τροποποίηση των εισηγήσεων και στην τελική διαμόρφωσης τους με τρόπο που να βρίσκει σύμφωνη τη μεγαλύτερη μερίδα των δημοτικών συμβούλων. Ας μην ξεχνάμε ότι όλοι αντιλαμβανόμαστε διαφορετικά το ίδιο ζήτημα, χωρίς να σημαίνει ότι κάποια αντίληψη είναι η σωστή, και κάποια άλλη η λανθασμένη.

Κατά τη γνώμη μου, η έντονη και πολύπλευρη συμμετοχή των νέων σε δράσεις όπως μια προσομοίωση δημοτικού συμβουλίου είναι η ζωντανή απόδειξη, ότι δεν επιθυμούν να τοποθετούνται  μακριά από τα κοινά δρώμενα. Βλέπουμε ολοένα και περισσότερους νέους να παίρνουν πρωτοβουλίες, έτσι ώστε να δημιουργήσουν οι ίδιοι τις συνθήκες που επιθυμούν για να δραστηριοποιούνται, όπως για παράδειγμα η ίδρυση δικτύων νέων. Σαφώς τα τελευταία χρόνια παρατηρείται και ποσοστό νεανικής αποχής από τις εκλογικές διαδικασίες, ή από τη δημόσια σφαίρα. Η ατομική αλλαγή  και κινητοποίηση θα συνθέσει τη συλλογική δράση και θα γίνει αυτή η φλόγα της αλλαγής που προσομονούμε για τον τόπο μας.

Ήδη από τον Μάρτιο του 2014 ο συντάκτης του παρόντος άρθρου είχε τονίσει δημοσίως την σημασία ανάδειξης και εκλογής του Συμπαραστάτη πολίτη και επιχείρησης, υπογραμμίζοντας την χρυσή ευκαιρία για ανάδειξη και επίλυση των προβλημάτων του πολίτη απέναντι σε φαινόμενα κακοδιοίκησης Δήμων και Περιφερειών και προσκαλώντας τους πολίτες να δηλώσουν την ενεργό στήριξη τους, μέσω της συμμετοχής στην ειδικώς διαμορφωμένη διαδικτυακή σελίδα ψηφοφορίας. Για την ιστορία, στην περιοχή μας είχαμε την ευτυχή συγκυρία ο θεσμός να λειτουργεί τόσο σε επίπεδο Περιφέρειας όσο και Δήμου Κοζάνης με τον διορισμό αντίστοιχων διαμεσολαβητών. Αντίστοιχα, σε εθνικό επίπεδο η παρουσία τους ήταν 33 συμπαραστάτες σε δήμους και 7 σε περιφέρειες. Η μη επιτυχία του θεσμού μπορεί να αποδοθεί σε διάφορους λόγους· για παράδειγμα, στην έλλειψη σχετικής κουλτούρας στην δημόσια διοίκηση και στους πολίτες, κυρίως όμως στην εξαιρετικά δύσκολη αναζήτηση ισορροπιών, δεδομένου ότι απαιτούνταν η συμφωνία του 66% των δημοτικών συμβουλίων για την εκλογή συμπαραστάτη.
Ο Καλλικράτης όμως αποτελεί παρελθόν και ανάμεσα στις αλλαγές και νεοτερισμούς που έφερε, είναι και η αντικατάσταση του Συμπαραστάτη από τον θεσμό του Διαμεσολαβητή.
Σε τι όμως διαφέρει ο θεσμός;
Το θετικό είναι πως φαίνεται να διατηρείται η φιλοσοφία της εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών πολιτών και ΟΤΑ κατά τα λοιπά όμως φαίνεται πως η εγγύτητα και η εν γένει συνεργατικότητα με τους πολίτες αποδυναμώνεται. Προβλέπονται πλέον λιγότερα πρόσωπα τα οποία θα αναδειχθούν με διαφορετική σε σχέση με την παλιά διαδικασία. Επιπλέον, κατόπιν αρχικής επιλογής από τον Δήμαρχο, η τελική απόφαση λαμβάνεται από εκπροσώπους της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων, ενώ για τους περιφερειακούς, η εκλογή θα γίνεται από τα περιφερειακά συμβούλια (όπως και προηγουμένως) αλλά με απλή και όχι ενισχυμένη πλειοψηφία. Η επιλογή αυτή του νομοθέτη ενδεχομένως να σχετίζεται με το γεγονός ότι, για τους λόγους που αναφέρονται παραπάνω, σε πολλές περιπτώσεις – ίσως στην συντριπτική πλειοψηφία- δεν κατέστη εφικτό να βρεθούν οι αναγκαίες συναινέσεις σε τοπικό επίπεδο, ώστε θέσεις είτε τελικά να μην προκηρυχθούν (γεγονός που καθιστά υπόλογους τους εν ενεργεία Δημάρχους) είτε να προκηρυχθούν αλλά τελικώς να μην καταστεί εφικτή η επιλογή συμπαραστάτη.
Η πιο σημαντική αλλαγή που παρατηρείται πλέον -και η οποία φαίνεται να βρίσκεται στην σωστή, καταρχήν, κατεύθυνση- είναι η απαίτηση αυξημένων προσόντων με ειδικότερη αναφορά σε εξειδικευμένα πτυχία και εμπειρία. Κριτική, βέβαια, ήδη ασκείται στο ότι τα προσόντα είναι μάλλον περιοριστικά αναφερόμενα στο άρθρο 152, καθόσον φαίνεται πως εξαιρούνται επιστήμες και απόφοιτοι σχολών, ενώ δεν υπάρχουν προβλέψεις για την διασφάλιση ήδη υφιστάμενης εργασιακής θέσης σε περίπτωση στελεχών ιδιωτικού τομέα.
Τα παραπάνω, ενδεχομένως να αποκλείσουν αξιόλογες υποψηφιότητες, συγχρόνως όμως μπορεί να αποτελέσουν πόλο έλξης ισχυρών, με βάση τουλάχιστον τα βιογραφικά, υποψηφιοτήτων.
Από τα παραπάνω, προκύπτει ότι ο νομοθέτης επέλεξε μια κατεύθυνση γεωγραφικής, καταρχήν, συρρίκνωσης του θεσμού, όπως άλλωστε κατέδειξε ο χάρτης κάλυψης του θεσμού σε πανελλήνιο επίπεδο. Προφανώς και είναι προτιμότερο να υπάρξει μεγαλύτερο ποσοστό κάλυψης των θέσεων, ακόμη και εάν αυτό σημαίνει λιγότερες θέσεις προς κάλυψη, ώστε σε κάθε περίπτωση περισσότεροι πολίτες να βρίσκουν καταφύγιο στις υπηρεσίες του διαμεσολαβητή. Μένει να αποδεχθεί στην πράξη εάν οι νέες τροποποιήσεις θα θωρακίσουν ακόμη περισσότερο το δίκτυ προστασίας του πολίτη έναντι της κακοδιοίκησης του δημοσίου ή θα χρειαστεί να περάσει μια ακόμη θητεία αναζήτησης ισορροπιών και διορθωτικών κινήσεων με σκοπό την εγχώρια ενίσχυση ενός μοντέρνου και τόσο απαραίτητου πανευρωπαϊκού θεσμού.

Ο Ζήσης Βρίκος είναι Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω, κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στο Εμπορικό Δίκαιο του Πανεπιστημίου του Λονδίνο