H ενδομητρίωση είναι μια καλοήθης γυναικολογική πάθηση που ορίζεται από την παρουσία και εμφύτευση ενδομητρικού ιστού σε θέσεις εκτός από τη φυσιολογική που είναι το εσωτερικό της μήτρας (ή ενδομήτριο). Εκτιμάται ότι προσβάλλει περίπου το 2-10% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας (15-45 ετών) και τα επίσημα στοιχεία κάνουν λόγο για περισσότερες από 176 εκατομμύρια γυναίκες σε όλο τον κόσμο που πάσχουν από αυτή.

Δυστυχώς είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από υποδιάγνωση και καθυστέρηση στη διάγνωσή της, με μέσο όρο τα 7 με 10 έτη από την έναρξη των συμπτωμάτων ως την εύρεση της κατάλληλης θεραπείας. Παράλληλα, παρά τις συνεχείς προσπάθειες ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης που γίνονται μέσα από τα ΜΜΕ, από καμπάνιες και εκστρατείες, πολύς κόσμος αγνοεί τις πραγματικές αιτίες της και υποθέτει ότι πρόκειται για μια γυναικολογική ασθένεια, πιθανώς σεξουαλικά μεταδιδόμενη – πράγμα το οποίο δεν αληθεύει.

Τι προκαλεί την ενδομητρίωση;

Σύμφωνα με τον Μαιευτήρα-Γυναικολόγο, Δημοσθένη Δώδο, η ενδομητρίωση προκαλείται όταν το ενδομήτριο, δηλαδή ο ιστός που υπό κανονικές συνθήκες περιβάλλει την εσωτερική επιφάνεια της μήτρας, βρεθεί εκτός αυτής – πιο συχνά στην κοιλιά, στις ωοθήκες, στις σάλπιγγες, στους συνδέσμους που περιβάλλουν τη μήτρα, στην περιοχή μεταξύ του κόλπου και του ορθού, στην ουροδόχο κύστη, στο έντερο, στον τράχηλο της μήτρας και σε πολλά άλλα σημεία και όργανα του γυναικείου οργανισμού.

Όπως εξηγεί στην Popaganda, «Αυτός ο μετατοπισμένος ιστός έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργούνται παραμορφώσεις στη φυσιολογική ανατομία των οργάνων και δυσλειτουργίες που σχετίζονται με τον έμμηνο κύκλο. Κάθε μήνα ο ιστός της μήτρας αναπτύσσεται, διασπάται και αποβάλλεται. Φυσιολογικά, αυτή η διαδικασία ολοκληρώνεται μέσω της ροής του αίματος της περιόδου και την έξοδο από τον οργανισμό μέσω του κόλπου, όμως στην περίπτωση της ενδομητρίωσης το αίμα δεν μπορεί να βρει φυσιολογική διέξοδο. Έτσι έχουμε την πρόκληση εσωτερικής αιμορραγίας και φλεγμονών που συνοδεύονται από πολύ ισχυρούς πόνους, σχηματισμό ουλώδους ιστού, συμφύσεις και εντερικά προβλήματα».

Τα συνηθέστερα συμπτώματα της πάθησης

Αναλύοντας τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης, ο κ. Δώδος επισημαίνει πως ένα από τα πιο επώδυνα είναι ο πυελικός πόνος, που συνήθως σχετίζεται με την έμμηνο ρύση. «Αν και πολλές γυναίκες βιώνουν κράμπες κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως, εκείνες με ενδομητρίωση συνήθως περιγράφουν τον εμμηνορροϊκό πόνο ως πολύ χειρότερο από το συνηθισμένο. Ο πόνος μπορεί επίσης να αυξηθεί με την πάροδο του χρόνου και να οδηγήσει σε οσφυαλγία, ισχιαλγία, επώδυνη σεξουαλική επαφή (δυσπαρευνία), πόνο κατά τις κινήσεις του εντέρου ή/και κατά την αφόδευση, πόνο κατά την ούρηση, κοιλιακό φούσκωμα, ναυτία (που μπορεί να οδηγήσει σε εμετό), τεινεσμό (αίσθημα ατελούς κένωσης) διάρροια και/ή δυσκοιλιότητα, ακανόνιστο εμμηνορρυσιακό κύκλο, βαριά εμμηνορρυσία, διαφυγή αίματος ανάμεσα στις περιόδους, έντονη κόπωση, ακόμη και υπογονιμότητα».

Μια γυναίκα με ενδομητρίωση μπορεί να έχει όλα, ένα ή και κανένα από τα παραπάνω συμπτώματα, σύμφωνα με τον γνωστό γυναικολόγο. Ωστόσο, η ένταση του πόνου δεν αποτελεί πάντα αξιόπιστο δείκτη της σοβαρότητας της κατάστασης, καθώς μια γυναίκα μπορεί να έχει ήπια ενδομητρίωση με έντονο πόνο ή προχωρημένη ενδομητρίωση με ελάχιστο ή καθόλου πόνο.

Η περίπτωση της αγονίας

Ένα από τα συμπτώματα της προχωρημένης ενδομητρίωσης το οποίο προκαλεί ανησυχία στις γυναίκες, είναι εκείνο της αγονίας. Όπως εξηγεί ο κ. Δώδος, «Περίπου το ένα τρίτο έως το 50% των γυναικών με ενδομητρίωση δυσκολεύονται να μείνουν έγκυες. Για να καταλάβουμε το γιατί, για να υπάρξει εγκυμοσύνη, ένα ωάριο πρέπει να απελευθερωθεί από μια ωοθήκη, να ταξιδέψει μέσω της γειτονικής σάλπιγγας, να γονιμοποιηθεί από ένα σπερματοζωάριο και να προσκολληθεί στο τοίχωμα της μήτρας για να ξεκινήσει η ανάπτυξη. Η ενδομητρίωση μπορεί να φράξει τον σωλήνα και να εμποδίσει το ωάριο και το σπέρμα να ενωθούν. Φαίνεται επίσης πως η πάθηση επηρεάζει τη γονιμότητα με λιγότερο άμεσους τρόπους, όπως καταστρέφοντας το σπέρμα ή το ωάριο».

«Ακόμα κι έτσι, πρέπει να τονίσουμε πως, χάρη στην εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνολογίας, πολλές γυναίκες με ήπια έως μέτρια ενδομητρίωση μπορούν να συλλάβουν κανονικά και να ολοκληρώσουν ομαλά την εγκυμοσύνη τους. Στην περίπτωση αυτή, συμβουλεύουμε τις παθούσες που θέλουν να φέρουν στον κόσμο ένα παιδί να μην καθυστερήσουν να το κάνουν, καθώς υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο η κατάσταση της ενδομητρίωσης να αλλάξει και να επιδεινωθεί με την πάροδο του χρόνου. Δεδομένου όμως ότι ζούμε σε μια κοινωνία που ακόμη συνδέει το γυναικείο κορμί με την τεκνοποίηση, το να πούμε στις γυναίκες που σκέφτονται να κάνουν παιδιά στο μέλλον, να το κάνουν όσο πιο άμεσα γίνεται, είναι ιδιαίτερα ψυχοπιεστικό», προσθέτει ο ίδιος.

Ο ψυχολογικός αντίκτυπος της ενδομητρίωσης

Ο τρόπος με τον οποίο η ενδομητρίωση επηρεάζει την ποιότητα ζωής των γυναικών που υποφέρουν από αυτήν, κυρίως λόγω του χρόνιου πόνου, συνδέεται σημαντικά με τις ψυχολογικές μεταπτώσεις, ακόμα και την ανάπτυξη ψυχικών διαταραχών σε βάθος χρόνου, όπως η αγχώδης διαταραχή και η κατάθλιψη. Ο πόνος μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα του ύπνου, να αυξήσει το στρες, και να μειώσει τα επίπεδα δραστηριότητας. Η ύπαρξη της ενδομητρίωσης στην πύελο με την πάροδο του χρόνου δημιουργεί μια χρόνια φλεγμονή, εξαιτίας της οποίας πολλές γυναίκες, πέρα από τα συμπτώματα και τον πόνο που βιώνουν, δηλώνουν αρκετά συχνά καταβεβλημένες και κουρασμένες, τόσο σωματικά όσο και ψυχικά.

γυναικολόγος που την παρακολουθούσε έως τότε επέμενε πως δεν υπάρχει κάποιο εύρημα και πως δεν χρειάζεται να κάνει κάποια περαιτέρω εξέταση πέραν του κολπικού υπέρηχου. Όπως εξιστορεί η ίδια, «Είχα προαίσθημα, καταλάβαινα πως δεν είχα απλά δύσκολη περίοδο. Η κοιλιά μου ήταν συνεχώς πρησμένη, πονούσα κατά τη σεξουαλική επαφή και ο πόνος στην ωορρηξία ήταν εξίσου έντονος με εκείνον της περιόδου. Αποφάσισα να αλλάξω γυναικολόγο και μετά από αρκετές εξετάσεις βρέθηκα με τέσσερις κύστες, τρεις στη μία ωοθήκη και μία στην άλλη».

«Στην περίπτωσή μου, χρειάστηκε να χειρουργηθώ για να αφαιρεθούν οι κύστες και να ανακουφιστώ από τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης. Μετά το χειρουργείο η ανάρρωση ήταν σχετικά ομαλή, και βοήθησε πολύ η αλλαγή στη διατροφή μου και η ενασχόλησή μου με τη γυμναστική. Αυτή τη στιγμή, αν εξαιρέσεις την κόπωση που νιώθω και την ατονία, ο πόνος είναι πολύ λιγότερος ακόμη και κατά την περίοδο και το πρήξιμο έχει περιοριστεί. Παράλληλα ακολουθώ ορμονική θεραπεία και συνεχίζω να αθλούμαι και να προσέχω τη διατροφή μου. Σε συνδυασμό με την ψυχοθεραπεία που κάνω εδώ και τρία χρόνια, δεν νιώθω το άγχος που ένιωθα πριν χειρουργηθώ. Τότε ζούσα μέσα στην αβεβαιότητα, δεν ήξερα τι μου ξημέρωνε η κάθε μέρα και πόσο θα πονούσα».

Και σε επαγγελματικό επίπεδο όμως, η Αλεξάνδρα είχε αντιμετωπίσει αρκετές δυσκολίες πριν χειρουργηθεί. «Δεν μπορούσα να παίρνω άδεια ασθενείας κάθε δύο εβδομάδες για όσες μέρες κρατούσε η περίοδος. Αναγκάστηκα να παίρνω ενέσιμα παυσίπονα που ήταν πιο δραστικά, ώστε να μπορώ με όση δύναμη διέθετα, να πάω στη δουλειά και να τα βγάλω πέρα. Ντρεπόμουν να μιλήσω γι’ αυτό που περνούσα γιατί αφουγκραζόμουν πως δεν υπήρχε αποδοχή και κατανόηση. Στην Ελλάδα δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη η κουλτούρα της άδειας για λόγους εμμήνου ρύσεως και ενδομητρίωσης. Έχουμε ακόμα δρόμο», καταλήγει.

Η Ισπανία ανοίγει τον δρόμο για την άδεια εμμηνόρροιας

Πράγματι, όπως παρουσιάζεται σε βίντεο των συνεργατών μας από το Sphera Network σχετικά με το βίωμα της ενδομητρίωσης, σε αντίθεση με την Ισπανία, μια χώρα που έχει νομιμοποιήσει από τον Μάιο του 2022 την άδεια εμμηνόρροιας, στην οποία περιλαμβάνεται και η πάθηση της ενδομητρίωσης, στην Ελλάδα όπως και σε καμία άλλη χώρα στον κόσμο δεν έχει ψηφιστεί σχετικό νομοσχέδιο. Κάποια βήματα έχουν αρχίσει να γίνονται στη Γαλλία, όπου αν και δεν υπάρχει ακόμη σχετική νομοθεσία, δύο εταιρείες στην Toulouse και το Montpellier πειραματίζονται με την ενδοεταιρική εισαγωγή της άδειας εμμήνου ρύσεως.

Η δημιουργία αντίστοιχου νομοσχεδίου στην Ελλάδα, καθώς και δημόσιων μονάδων υγείας με εξειδίκευση στην ενδομητρίωση – όπως έχει αρχίσει να συμβαίνει στο εξωτερικό – αλλά και η εξασφάλιση κάποιων δωρεάν χειρουργείων σε γυναίκες που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να χειρουργηθούν σε ιδιωτικά νοσοκομεία, θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην αποδαιμονοποίηση της πάθησης και στην εξασφάλιση μιας ομαλότερης και ασφαλέστερης καθημερινότητας για τις γυναίκες με ενδομητρίωση.

*popaganda.gr

Σκοπός των λεγόμενων «Endomarchers» είναι η ευαισθητοποίηση του κόσμου σχετικά με την Ενδομητρίωση. Κάθε χρόνο πραγματοποιούνται αγώνες δρόμου και πορείες σε πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο. Παράλληλα η καμπάνια «ενδυναμώνεται» με τη διοργάνωση εκδηλώσεων, ομιλιών για να αναδειχθεί το πρόβλημα και να προωθηθεί επικοινωνιακά η στήριξή του αγώνα κατά της Ενδομητρίωσης.
Το Worldwide Endomarch προσκάλεσε λοιπόν τον πλανήτη να συμμετέχει στην κοινή αυτή προσπάθεια ορίζοντας έναν Επικεφαλής ανά χώρα.
Το σλόγκαν της καμπάνιας του ENDOMARCH WORLDWIDE είναι: “ITS TIME TO END THE SILENCE!” Το Endomarch Worldwide τονίζει: “Οι γυναίκες θα πρέπει να πάψουν επιτέλους να σιωπούν και να ντρέπονται. Ήρθε η ώρα να μιλήσουν ανοιχτά για τη Γυναικεία Υγεία και τις Γυναικολογικές Παθήσεις!”

Το κοινό του Endomarch περιλαμβάνει γυναίκες νεαρής και μεγαλύτερης ηλικίας που πάσχουν ή μη από την ασθένεια, άνδρες ευαισθητοποιημένους για την Ενδομητρίωση και γενικότερα την υγεία των γυναικών, γενικό κοινό και δρομείς και αθλητές που λαμβάνουν μέρος στην πορεία και στους αγώνες δρόμου.

Σήμερα στο Κίνημα Endomarch συμμετέχουν πάνω από 63 πόλεις/χώρες, όπως Αγγλία, Αργεντινή, Αυστραλία, Αυστρία, Βέλγιο, Βραζιλία, Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Ελβετία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ΗΠΑ, Ινδία, Ιράν, Ιρλανδία, Ισπανία, Ισραήλ, Ιταλία, Καναδά, Κουβέιτ, Μαλαισία, Μεξικό, Μπαχρέιν, Νέα Ζηλανδία, Νιγηρία, Νορβηγία, Νότια Ιρλανδία, Ουγγαρία, Παναμάς, Περού, Πολωνία, Πορτογαλία, Πουέρτο Ρίκο, Ρωσία, Σερβία, Σουηδία, Τζαμάικα, Τουρκία, Φιλανδία, Φιλιππίνες, Χιλή… κ.α.

Πως ξεκίνησε το Παγκόσμιο κίνημα του Endomarch:

Το Πανεπιστήμιο του Stanford και ο καθηγητής Μαιευτικής, Γυναικολογίας και Γενικής Χειρουργικής του Πανεπιστημίου, Δρ. Camran Nezhat, FACOG, FACS, ξεκίνησαν το 2014 από την Ουάσινγκτον ένα παγκόσμιο «κίνημα» ευαισθητοποίησης του κόσμου, το οποίο πλέον έχει εξαπλωθεί σε όλο τον πλανήτη.

Ο Δρ. Nezhat και η ομάδα του έχουν εδώ και πολλές δεκαετίες αφιερώσει το έργο τους στην υγεία των γυναικών. Κατά τη διάρκεια αυτών των ετών ο ίδιος γνώρισε γυναίκες, που έχουν υποφέρει σωματικά και ψυχολογικά λόγω της Ενδομητρίωσης. Προκειμένου να αντιμετωπίσει αυτή την ανάγκη της κοινωνίας, ανέλαβε να αναπτύξει τεχνολογίες διάγνωσης και αντιμετώπισης της Ενδομητρίωσης και να ενημερώσει τον κόσμο γι’ αυτή την «αόρατη» επιδημία, ώστε εκατομμύρια γυναίκες και νεαρά κορίτσια να έχουν τη δυνατότητα διάγνωσης, ποιοτικής ιατρικής αντιμετώπισης και θεραπείας στο μέλλον.

Η ενδομητρίωση είναι μια πολύ συχνή κατάσταση κατά την οποία κύτταρα από το ενδομήτριο (το εσωτερικό της μήτρας) αναπτύσσονται σε άλλα σημεία μέσα στο σώμα, συνήθως γύρω από τη μήτρα, τις ωοθήκες, τις σάλπιγγες ή στο περιτόναιο. Η ενδομητρίωση δεν είναι κάποιου είδους λοίμωξη ούτε κάποιας μορφής κακοήθεια.

Τα κύρια συμπτώματα της ενδομητρίωσης είναι:

• πόνος στην περιοχή της κοιλιάς ή της λεκάνης,
• πόνος κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής ή μετά,
• πόνος κατά τη διάρκεια της περιόδου (δυσμηνόρροια)
• έντονη αιμορραγία κατά την περίοδο,
• υπογονιμότητα.

Η ενδομητρίωση σε αριθμούς:

• Επηρεάζει 1 στις 10 γυναίκες κυρίως κατά την αναπαραγωγική τους ηλικία.
• Περίπου 50% από τις γυναίκες με ενδομητρίωση έχουν χρόνιο πυελικό πόνο, ενώ το 70% του πόνου εντοπίζεται στην έμμηνο ρύση.
• 50% των γυναικών με ενδομητρίωση παρουσιάζουν υπογονιμότητα.
• Περίπου το 25% των γυναικών δεν έχουν συμπτώματα.

Ζούμε σε κοινωνίες που έχουμε κανονικοποιήσει το πόνο και επισκεφτόμαστε επαγγελματίες υγείας που μας λένε ότι είναι λογικό να πονάς στην περίοδο, επειδή όλες πονάτε, επομένως πάρε παυσίπονο για να σου περάσει. Το παυσίπονο κάνει αυτό ακριβώς που λέει (=παυει τον πόνο).

‘Εχουμε μάθει να μην δίνουμε σημασία στον πόνο, αλλα να τον σιωπούμε ενώ το σώμα μας δίνει σημάδια ότι χρήζει της προσοχής μας. Έχουμε μάθει να μην πηγαίνουμε στην ρίζα του προβλήματος, αλλά να αποδεχόμαστε μια διάγνωση και τις συνέπειες αυτής.

Η ενδομητρίωση επηρεάζει το 10-15% όλων των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας και το 70% των γυναικών με χρόνιο πυελικό πόνο. Δυστυχώς, για πολλές από αυτές τις γυναίκες υπάρχει συχνά καθυστέρηση στη διάγνωση της ενδομητρίωσης με αποτέλεσμα την άσκοπη ταλαιπωρία και μειωμένη ποιότητα ζωής. Σε ασθενείς ηλικίας 18–45 ετών, η διάγνωση της ενδομητρίωσης μπορεί να πάρει κατά μέσο όρο 6-10 χρόνια , επειδή ακριβώς τα συμπτώματα της απορρίπτονται ”σαν κακή περίοδος”.

Οι περισσότερες γυναίκες με ενδομητρίωση αναφέρουν την έναρξη των συμπτωμάτων κατά την εφηβεία. Αυτο το οποίο οδηγεί είτε σε χειρουργεία είτε σε μειωμένη ποιότητα ζωής αργότερα, είναι η έλλειψη γνώσης τόσο απο τους ασθενείς που δεν γνωρίζουν το Α και το Ω του εμμηνου κύκλου της και το να ακούνε το σώμα τους καθώς και απο επαγγελματίες υγείας που δεν αφιερώνουν αρκετό χρόνο για να διερευνήσουν επαρκώς έναν ασθενή.

Η πρόληψη, η έγκαιρη παραπομπή, η διάγνωση, ο εντοπισμός της νόσου, οι αλλαγές στο τρόπο ζωής και η θεραπεία μεσω της διατροφής, πρακτικών τρόπων ζωής, συμπληρωμάτων και ιατρικών πρακτικών μπορεί να μετριάσουν τον πόνο, να αποτρέψουν την εξέλιξη της νόσου και έτσι οι γυναίκες να διατηρήσουν τη γονιμότητα τους με την εγκυμοσύνη για όσες το επιθυμούν να είναι πιο εύκολη.

Πηγή: www.thesun.co.uk