Πενήντα εκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν σε σύγχρονη δουλεία το 2021, σύμφωνα με τις τελευταίες Παγκόσμιες εκτιμήσεις της σύγχρονης δουλείας . Από αυτούς τους ανθρώπους, 28 εκατομμύρια ήταν σε καταναγκαστική εργασία και 22 εκατομμύρια παγιδεύτηκαν σε καταναγκαστικούς γάμους.

Ο αριθμός των ανθρώπων στη σύγχρονη δουλεία έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία πέντε χρόνια. 10 εκατομμύρια περισσότεροι άνθρωποι βρίσκονταν σε σύγχρονη δουλεία το 2021 σε σύγκριση με τις παγκόσμιες εκτιμήσεις του 2016. Οι γυναίκες και τα παιδιά παραμένουν δυσανάλογα ευάλωτα.

Η σύγχρονη δουλεία εμφανίζεται σχεδόν σε κάθε χώρα του κόσμου και διασχίζει εθνοτικές, πολιτιστικές και θρησκευτικές γραμμές. Περισσότερο από το ήμισυ (52%) του συνόλου της καταναγκαστικής εργασίας και το ένα τέταρτο όλων των καταναγκαστικών γάμων μπορούν να βρεθούν σε χώρες ανώτερου-μεσαίου εισοδήματος ή υψηλού εισοδήματος.

Καταναγκαστική εργασία

Οι περισσότερες περιπτώσεις καταναγκαστικής εργασίας (86%) εντοπίζονται στον ιδιωτικό τομέα. Η καταναγκαστική εργασία σε τομείς άλλους από την εμπορική σεξουαλική εκμετάλλευση αντιπροσωπεύει το 63% του συνόλου της καταναγκαστικής εργασίας, ενώ η καταναγκαστική εμπορική σεξουαλική εκμετάλλευση αντιπροσωπεύει το 23% του συνόλου της καταναγκαστικής εργασίας. Σχεδόν τέσσερις στους πέντε από αυτούς που βρίσκονται σε καταναγκαστική εμπορική σεξουαλική εκμετάλλευση είναι γυναίκες ή κορίτσια.

Η καταναγκαστική εργασία που επιβάλλεται από το κράτος αντιπροσωπεύει το 14% των ανθρώπων σε καταναγκαστική εργασία.

Σχεδόν ένας στους οκτώ από όλους όσους βρίσκονται σε καταναγκαστική εργασία είναι παιδιά (3,3 εκατομμύρια). Περισσότεροι από τους μισούς από αυτούς βρίσκονται σε εμπορική σεξουαλική εκμετάλλευση.

Καταναγκαστικός γάμος

Εκτιμάται ότι 22 εκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν σε αναγκαστικό γάμο οποιαδήποτε ημέρα το 2021. Αυτό δείχνει αύξηση 6,6 εκατομμυρίων από τις παγκόσμιες εκτιμήσεις του 2016.

Η πραγματική συχνότητα των καταναγκαστικών γάμων, ιδίως όσον αφορά παιδιά ηλικίας 16 ετών και κάτω, είναι πιθανότατα πολύ μεγαλύτερη από ό, τι μπορούν να συλλάβουν οι τρέχουσες εκτιμήσεις. Αυτές βασίζονται σε έναν στενό ορισμό και δεν περιλαμβάνουν όλους τους γάμους παιδιών. Οι παιδικοί γάμοι θεωρούνται αναγκαστικοί επειδή ένα παιδί δεν μπορεί νόμιμα να δώσει τη συγκατάθεσή του να παντρευτεί.

Ο καταναγκαστικός γάμος συνδέεται στενά με μακροχρόνιες πατριαρχικές στάσεις και πρακτικές και είναι ιδιαίτερα συγκεκριμένος για το πλαίσιο. Η συντριπτική πλειοψηφία των αναγκαστικών γάμων (πάνω από το 85%) οδηγήθηκε από την οικογενειακή πίεση. Αν και τα δύο τρίτα (65%) των αναγκαστικών γάμων βρίσκονται στην Ασία και τον Ειρηνικό, όταν εξετάζεται το μέγεθος του περιφερειακού πληθυσμού, ο επιπολασμός είναι υψηλότερος στα αραβικά κράτη, με 4,8 άτομα στα 1.000 στην περιοχή σε αναγκαστικούς γάμους.

Μετανάστες ιδιαίτερα ευάλωτοι στην καταναγκαστική εργασία

Οι μετανάστες εργαζόμενοι έχουν πάνω από τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες να βρίσκονται σε καταναγκαστική εργασία από ό,τι οι ενήλικοι μη μετανάστες εργαζόμενοι. Ενώ η μετανάστευση εργατικού δυναμικού έχει σε μεγάλο βαθμό θετική επίδραση στα άτομα, τα νοικοκυριά, τις κοινότητες και τις κοινωνίες, το εύρημα αυτό καταδεικνύει πώς οι μετανάστες είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στην καταναγκαστική εργασία και την εμπορία ανθρώπων, είτε λόγω παράτυπης ή κακώς διοικούμενης μετανάστευσης, είτε λόγω αθέμιτων και ανήθικων πρακτικών πρόσληψης.

«Είναι συγκλονιστικό το γεγονός ότι η κατάσταση της σύγχρονης δουλείας δεν βελτιώνεται. Τίποτα δεν μπορεί να δικαιολογήσει τη συνέχιση αυτής της θεμελιώδους παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», δήλωσε ο Γενικός Διευθυντής της ΔΟΕ, Guy Ryder. «Ξέρουμε τι πρέπει να γίνει και ξέρουμε ότι μπορεί να γίνει. Οι αποτελεσματικές εθνικές πολιτικές και ρυθμίσεις είναι θεμελιώδους σημασίας. Αλλά οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να το κάνουν αυτό μόνες τους. Τα διεθνή πρότυπα παρέχουν μια σταθερή βάση και απαιτείται μια προσέγγιση με όλα τα χέρια. Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις, οι οργανώσεις εργοδοτών, η κοινωνία των πολιτών και οι απλοί άνθρωποι έχουν όλοι κρίσιμο ρόλο να διαδραματίσουν.»

Ο António Vitorino, Γενικός Διευθυντής του ΔΟΜ, δήλωσε: «Αυτή η έκθεση υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη να διασφαλιστεί ότι όλη η μετανάστευση είναι ασφαλής, ομαλή και τακτική. Η μείωση της ευπάθειας των μεταναστών στην καταναγκαστική εργασία και την εμπορία ανθρώπων εξαρτάται πρωτίστως από τα εθνικά πολιτικά και νομικά πλαίσια που σέβονται, προστατεύουν και εκπληρώνουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες όλων των μεταναστών – και δυνητικών μεταναστών – σε όλα τα στάδια της μεταναστευτικής διαδικασίας, ανεξάρτητα από το μεταναστευτικό τους καθεστώς. Ολόκληρη η κοινωνία πρέπει να συνεργαστεί για να αντιστρέψει αυτές τις συγκλονιστικές τάσεις, μεταξύ άλλων μέσω της εφαρμογής του Παγκόσμιου Συμφώνου για τη Μετανάστευση».

 

Η Grace Forrest, ιδρυτική διευθύντρια του Walk Free, δήλωσε: «Η σύγχρονη δουλεία είναι το αντίθετο της βιώσιμης ανάπτυξης. Ωστόσο, το 2022, συνεχίζει να στηρίζει την παγκόσμια οικονομία μας. Είναι ένα ανθρωπογενές πρόβλημα, που συνδέεται τόσο με την ιστορική δουλεία όσο και με τη συνεχιζόμενη διαρθρωτική ανισότητα. Σε μια εποχή επιδεινούμενων κρίσεων, η γνήσια πολιτική βούληση είναι το κλειδί για τον τερματισμό αυτών των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

Τερματισμός της σύγχρονης δουλείας

H έκθεση προτείνει μια σειρά συνιστώμενων δράσεων οι οποίες, από κοινού και γρήγορα, θα σηματοδοτήσουν σημαντική πρόοδο προς τον τερματισμό της σύγχρονης δουλείας. Περιλαμβάνουν:

• βελτίωση και επιβολή της νομοθεσίας και των επιθεωρήσεων εργασίας,
• τερματισμός της καταναγκαστικής εργασίας που επιβάλλεται από το κράτος,
• αυστηρότερα μέτρα για την καταπολέμηση της καταναγκαστικής εργασίας και της εμπορίας ανθρώπων στις επιχειρήσεις και τις αλυσίδες εφοδιασμού
• επέκταση της κοινωνικής προστασίας και ενίσχυση της νομικής προστασίας, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης της νόμιμης ηλικίας γάμου στα 18 έτη χωρίς εξαίρεση.

Άλλα μέτρα περιλαμβάνουν την αντιμετώπιση του αυξημένου κινδύνου εμπορίας ανθρώπων και καταναγκαστικής εργασίας για τους διακινούμενους εργαζόμενους, την προώθηση δίκαιων και δεοντολογικών προσλήψεων και τη μεγαλύτερη στήριξη για τις γυναίκες, τα κορίτσια και τα ευάλωτα άτομα.

https://www.ilo.org/global/lang–en/index.htm

H παγκοσμιοποίηση και η άνοδος πολυεθνικών εταιρειών έχουν μεταμορφώσει σημαντικά τις παγκόσμιες αγορές εργασίας και παραγωγής. Η Βιομηχανία της μόδας έχει δημιουργήσει μια καταναλωτική βουλιμία. Από το 1990 έως σήμερα η κατανάλωση ρούχων σημείωσε αύξηση 500% ενώ είναι αδιαφανής, με εκτεταμένη εκμετάλλευση ανθρώπων στις εφοδιαστικές της αλυσίδες.

Ποτέ ξανά στην ανθρωπότητα δεν είχαμε τόσους πολλούς ανθρώπους στον πλανήτη μας να ζουν σε συνθήκες δουλείας με τον κλάδο της «γρήγορης μόδας» να γιγαντώνεται σε κολοσσό ενώ στο βωμό του επενδύονται αμύθητα κεφάλαια. Ο ιδρυτής του ομίλου inditex (Zara) είναι στην λίστα με τους πιο πλούσιους ανθρώπους στον κόσμο.

Τι συμβαίνει πίσω από τις πανέμορφες βιτρίνες;

Ποια στάδια προηγήθηκαν πριν τα ρούχα φτάσουν στα χέρια μας;

Ποιος τα έφτιαξε;

Πόσο πληρώθηκε γι’αυτό;

Σε ποια χώρα φτιάχτηκαν;

Υπό ποιες συνθήκες;

Κάθε μέρα, καθώς ντυνόμαστε φοράμε τα ατελείωτα κυκλώματα εκμετάλλευσης ανθρώπων που εργάζονται στην βιομηχανία της  γρήγορης μόδας.

Πώς μπορεί ένα T-shirt να κοστίζει λιγότερο από έναν καφέ;

Καθώς εμείς πληρώνουμε 5 ευρώ για ένα μπλουζάκι  και νομίζουμε πως βρήκαμε την τέλεια προσφορά οι εργαζόμενοι στην άλλη πλευρά του πλανήτη δεν κερδίζουν ούτε τα προς το ζήν.  Εάν οι άνθρωποι γνώριζαν τι συμβαίνει θα έπαιρναν περισσότερο συνειδητές αποφάσεις για τις αγορές των ρούχων τους; Πόσο θα κόστιζε μια μπλούζα εάν οι εργαζόμενοι πληρώνονταν ώστε να ζουν αξιοπρεπώς;

Fast Fashion- Γρήγορη Μόδα

Χρησιμοποιούμε τον όρο fast fashion για να περιγράψουμε συλλογές ρούχων που είναι βασισμένες στις τελευταίες τάσεις.  Ο όρος «Γρήγορη μόδα» δεν σημαίνει τίποτα άλλο από την ταχεία απορρόφηση όλων των ιδεών από την πασαρέλα στα μαγαζιά κι από εκεί στην ντουλάπα μας. Μεγάλες εταιρίες ρούχων  δημιούργησαν ένα επιχειρησιακό μοντέλο στο οποίο  προωθούν  μαζικά φτηνά ρούχα για κάθε γούστο σε χαμηλές τιμές. Το μότο της; Νέα, γρήγορα και φθηνά!

Η βιομηχανία της μόδας είναι η δεύτερη πιο ρυπογόνος και η δεύτερη σε εκμετάλλευση ανθρώπων βιομηχανία. Παράλληλα, η βιομηχανία της γρήγορης μόδας σήμερα αποκαλείται και ως trashion αφού τουλάχιστον 92 εκατομμύρια τόνοι ρούχων πετιούνται ετησίως. Από αυτά το 70% καταλήγει σε χώρους υγειονομικής ταφής ή καίγεται και λιγότερο από το 1% χρησιμοποιείται για την κατασκευή νέων ρούχων.

Ποιος και πώς έφτιαξε τα ρούχα μου;

75 εκατομμύρια άνθρωποι φτιάχνουν σήμερα τα ρούχα μας ενώ περίπου το 80% είναι γυναίκες. Η πλειοψηφία των εργατριών  αυτών βγάζει λιγότερα από 3 δολάρια την ημέρα. Οι άνθρωποι που φτιάχνουν τα ρούχα μας υπόκεινται σε εκμετάλλευση, λεκτική και σωματική κακοποίηση, εργάζονται σε μη ασφαλείς συνθήκες, με ελάχιστη αμοιβή ενώ τα παγκόσμια Brands και οι όμιλοι τους δεν αναλαμβάνουν επαρκή ευθύνη ούτε για τους μισθούς ούτε για τις συνθήκες εργασίας εργαζομένων τους.

Το περιτύλιγμα

Η μόδα εκμεταλλεύτηκε άμεσα τον παγκοσμιοποιημένο κόσμο του 21ου  αιώνα και υπολογίζεται πως έχει ετήσια έσοδα τουλάχιστον 3 τρις δολάρια. Η φτώχεια, η έλλειψη θέσεων εργασίας, η ανύπαρκτη εκπαίδευση, η αδυναμία για κράτος δικαίου, η διαφθορά και η άμεση εξάρτηση της οικονομίας από φθηνά εργατικά χέρια οδήγησε σε μια συγχρονη δουλεία με εκμεταλλευτικές εργασιακές πρακτικές.

Tα Sweatshops και το σκλαβοπάζαρο της μόδας

Η συμμετοχή πολυεθνικών εταιρειών στη «σκοτεινή πλευρά» της εκβιομηχάνισης είναι πλέον η νόρμα.Το Sweatshop είναι από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα εδώ και χρόνια, ένα παγκόσμιο ζήτημα  που σχετίζεται με  όλους μας, σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης. Καθώς οι ανάγκες  είναι αυξημένες και οι τιμές πρέπει να διατηρηθούν χαμηλές, οι εταιρείες, διατηρούν τα εργοστάσια παραγωγής τους σε αναπτυσσόμενες χώρες. Πολλές μελέτες, ντοκιμαντέρ, αποκαλυπτικά ρεπορτάζ έχουν δείξει πως η  εμπειρία του εργαζόμενου εμπεριέχει μια σκοτεινή πραγματικότητα. Τα μεγαλύτερα «αμαρτήματα  της μόδας» διαπράττονται πριν ακόμη φτάσουν τα ρούχα στα καταστήματα.

Ένα sweatshop πρέπει να γίνει κατανοητό ως ένα πολύπλοκο σύστημα εργατικής υποταγής και κοινωνικής καταπίεσης, μια «κρυφή πανδημία» ενώ ταυτόρονα αντιμετωπίζονται  από πολλούς ως  «βιομηχανικό έγκλημα» που εγείρει οικονομικά,  εργασιακά, περιβαλλοντικά, κοινωνικά  προβλήματα.  Πρώτα απ ‘όλα όμως παραβιάζονταιτα ανθρώπινα δικαιώματα.

Γυναικεία Εργασία

Η βιομηχανία ενδυμάτων είναι ιστορικά μια από τις βιομηχανίες που κυριαρχείται από γυναίκες -το 70% του εργατικού δυναμικού στην Κίνα αποτελείται απο γυναίκες -στο Μπαγκλαντές το 85%  ενώ  στην Καμπότζη φτάνει έως και το 90%.

Στον βωμό της “γρήγορης” μόδας οι εργαζόμενες είναι αναγκασμένες να δουλεύουν κάτω από πίεση ακόμη και με άσκηση  σωματικής βίας.  Οι εργασιακές τους συμβάσεις καταπατούνται και οι εργοδότες τις αναγκάζουν να συχνά σε τεστ εγκυμοσύνης και σε ακραίες περιπτώσεις ακόμη και σε  στείρωση για να αποφύγουν την υποστήριξη της άδειας μητρότητας και των  κατάλληλων παροχών.

Παιδική εργασία

Η Ινδία, η δεύτερη χώρα με τον υψηλότερο δείκτη παιδικής εργασίας μετά την Κίνα, δε διαθέτει επαρκές νομοθετικό πλαίσιο για την παιδική εργασία αφού το πλαίσιο αυτό δεν αποτελεί προτεραιότητα για την πολιτεία. Τα παιδιά αποτελούν ιδανικές περιπτώσεις και είναι εύκολοι στόχοι καθώς δεν έχουν πολλές απαιτήσεις, δεν  διαμαρτύρονται όσο οι ενήλικες.

Σύμφωνα με το ILO (International Labour Organization):

-218 εκατομμύρια παιδιά εργάζονται

-152 εκατομμύρια είναι θύματα καταναγκαστικής εργασίας και τα μισά από αυτά εργάζονται υπό τρομακτικές συνθήκες.

-88 εκατομμύρια αγόρια και 64 εκατομμύρια κορίτσια

Διχασμός

Παρόλα αυτά όμως η ύπαρξη των sweatshop διχάζει. Οι υποστηρικτές επισημαίνουν πως τα sweatshops προσφέρουν εισοδηματική επιλογή ενώ ακόμα και αν παραβιάζουν δικαιώματα δημιουργούν οφέλη αφού οι «Χαμηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας είναι καλύτερες από καμία θέση εργασίας».

Το κύριο πρόβλημα εντοπίζεται στην έλλειψη πληροφόρησης. Εάν οι άνθρωποι γνώριζαν τι συμβαίνει, θα έπαιρναν περισσότερο συνειδητές αποφάσεις για τις αγορές των ρούχων τους. Ως εργαλεία σε αυτή την εκστρατεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης με το επιθυμητό αποτέλεσμα να είναι η γνώση και η ευαισθητοποίηση των πολιτών κατά τέτοιων συμπεριφορών. H συμμετοχή των πολιτών μέσω της δημιουργίας κοινωνικής κουλτούρας είναι ένας επίσης καθοριστικός παράγοντας.

Γι’ αυτό λοιπόν ρωτάμε πριν αγοράσουμε κάτι #WhoMademyClothes;