Κατ’ αρχάς απεκδύομαι κάθε μορφής φεμινισμού και γυναικείου ενστίκτου και γράφω καθαρά ως σκεπτόμενος και βαθύτατα προβληματισμένος άνθρωπος. Η γυναίκα είναι σύμβολο ψυχικής δύναμης και γονιμότητας. Δίχως αυτή καμία μορφή ζωής δε θα υπήρχε. Είναι αγωνίστρια, μάνα, σύζυγος, αδελφή, κόρη, μαθήτρια, εργαζόμενη και πολλά ακόμη. Εντούτοις, αντικειμενοποιείται στο πλαίσιο της πατριαρχικής εξουσίας, η οποία είναι έκδηλη σε όλους σχεδόν τους πολιτισμούς. Πρόκειται, δηλαδή, για τη σχέση εξουσίας που διαμορφώνει έμφυλη κοινωνικοποίηση και πρακτικές, μέσα από τις οποίες οι γυναίκες αντιμετωπίζονται ως υποδεέστερες και ως αντικείμενα καταπίεσης, χρήσης και εκμετάλλευσης. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται σεξισμός και αφορά στην ιστορική, κοινωνική, πολιτική και πολιτισμική υποτίμηση των γυναικών. Έχει τις ρίζες του στις διακρίσεις λόγω φύλου και στους κοινωνικούς κανόνες που αποδέχονται τα έμφυλα στερεότυπα και τα διαιωνίζουν.

Οι γυναίκες ανεξαρτήτως ηλικίας, κοινωνικής τάξης, μόρφωσης και εισοδήματος συχνά γίνονται θύματα κακοποιητικής συμπεριφοράς από τον σύζυγο, τον πατέρα, τον γιο, ή τον αδελφό τους που τις θεωρεί κτήμα του. Τελευταίες μελέτες, μάλιστα, έδειξαν ότι εξαιτίας του εγκλεισμού τα φαινόμενα βίας σε βάρος γυναικών έχουν αυξηθεί ραγδαία σε παγκόσμιο επίπεδο. Γίνεται αντιληπτό πως για την εξάλειψη της  βίας δεν αρκεί απλά η συνεισφορά γυναικείων συλλόγων και θεσμών για τη στήριξη των θυμάτων, αλλά η προληπτική δράση.  Είναι αναγκαία η λήψη ουσιαστικών μέτρων και η θεσμοθέτηση άρθρων με ισχύ νόμου βάσει των οποίων θα τηρούνται απαρέγκλιτα τα όποια περιοριστικά μέτρα, η αστυνομία θα δρα άμεσα και προληπτικά σε καταγγελίες που αφορούν σε οποιαδήποτε μορφή βίας με στόχο το φαινόμενο να περιοριστεί και εν συνεχεία να εξαλειφθεί. Συνάμα επιβεβλημένη κρίνεται η εισαγωγή σεμιναριακού μαθήματος στα σχολεία, το οποίο θα πραγματεύεται τόσο την ουσιαστική ισότητα των φύλων, όσο και τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των ατόμων απέναντι στην κοινωνία και τους συνανθρώπους τους. Με αυτό τον τρόπο, από μικρή ηλικία το παιδί θα «εκπαιδεύεται» να αγαπά και να σέβεται τον πλησίον του ανεξαρτήτως φύλου, φυλής ή όποιας άλλης φαινομενικής διαφοράς.

Εν κατακλείδι, δεν αρκεί να κατακρίνουμε απλώς τη βία στα λόγια, αλλά χρειάζονται έργα και αποφάσεις καίριες και ικανές να την καταπνίξουν ουσιαστικά. Ελπίζω αυτή η μέρα να γίνει η αφετηρία για την ουσιαστική προστασία των γυναικών από κάθε μορφής βία, την προάσπιση των δικαιωμάτων τους και της αυτοδιάθεσής τους. Ελπίζουμε σε ένα λαμπρότερο και καλύτερο μέλλον χωρίς βία και έμφυλα στερεότυπα!

Κεντρική φωτογραφία: Ilaria Urbinati Illustrator

Τι σημαίνει να είσαι γυναίκα και θηλυκότητα στην Ελλάδα του σήμερα; Πώς πληγώνει η πατριαρχία τις ζωές μας; Πώς βιώνουμε τον σεξισμό και τα έμφυλα στερεότυπα; Η καθημερινότητα, τα βιώματα και οι σκέψεις οκτώ γυναικών, σε μια συζήτηση που επιθυμεί να συμβάλει σε μια βαθιά και αναγκαία πολιτισμική αλλαγή.

Πώς θα σας φαινόταν να αρχίσουμε να φανταζόμαστε έναν κόσμο που λειτουργεί ισότιμα προς όλα τα φύλα; Στις 25 Νοεμβρίου, Παγκόσμια Hμέρα για την Εξάλειψη της Βίας Κατά των Γυναικών, η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση προσκαλεί το κοινό στο Onassis YouTube Channel σε μια διαδικτυακή συζήτηση για την πατριαρχία, τον σεξισμό και την έμφυλη βία στην ελληνική κοινωνία. H συζήτηση διεξάγεται στο πλαίσιο της σειράς ψηφιακών συζητήσεων για την ελληνική κοινωνία, ”Society Uncensored”. Οκτώ γυναίκες, με ετερόκλητες καταβολές και εμπειρίες, συζητούν στη Στέγη για τα βιώματά τους ως θηλυκότητες. Μία μαιευτήρας-γυναικολόγος, διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, μία δημοσιογράφος–σεναριογράφος, μία δικηγόρος, μία κοινωνιολόγος-ψυχοθεραπεύτρια, μία τρανς σεξεργάτρια, η υπεύθυνη επικοινωνίας του Κέντρου Διοτίμα και μία δημόσια υπάλληλος, αφηγούνται ιστορίες που πρέπει να ακουστούν.

Από το συγκλονιστικό κίνημα στην Πολωνία για το δικαίωμα στην άμβλωση μέχρι τις τεράστιες διαδηλώσεις για τις γυναικοκτονίες στη Λατινική Αμερική και το παγκόσμιο κίνημα #Metoo, γυναίκες και θηλυκότητες σε όλο τον πλανήτη διεκδικούν μια ζωή χωρίς βία, φόβο και καταπίεση. Το ίδιο και στην Ελλάδα, όπου τα περιστατικά της έμφυλης βίας κάθε άλλο παρά μειώνονται. Τα έμφυλα στερεότυπα, ο σεξισμός, οι τοξικές αρρενωπότητες, το victim blaming και η κουλτούρα του βιασμού γίνονται αισθητά καθημερινά μέσα από την ευρύτερη κανονικοποίηση τους, αλλά και την ανοχή της κοινωνίας, των media και των θεσμών. Αυτή τη φορά όμως, οι γυναίκες μιλούν ανοιχτά για όλα όσα η κοινωνία δυσκολεύται να ακούσει.

Με αφορμή τις υποθέσεις της Ελένης Τοπαλούδη, της Σούζαν Ήτον και του/της Ζακ/Zackie (Ζακ Κωστόπουλου), οι συμμετέχουσες μοιράζονται καθημερινές εμπειρίες σεξισμού, ενώ μιλούν για τα έμφυλα στερεότυπα με τα οποία μεγάλωσαν και συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν στην προσωπική και επαγγελματική τους ζωή. Ανακαλούν μνήμες περιστατικών έμφυλης βίας και παράλληλα προσεγγίζουν το αποτύπωμα της κακοποίησης στη συλλογική συνείδηση, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη θεσμική αντιμετώπιση που συχνά επανατραυματίζει τα θύματα έμφυλης βίας.

Οι συμμετέχουσες συζητούν για το συλλογικό τραύμα της έμφυλης βίας, όπως γίνεται αισθητό και μέσα από μια εμπεδωμένη κουλτούρα κοινωνικής ανοχής.  Η συζήτηση αναδεικνύει το αβάσταχτο φορτίο του victim blaming και της κουλτούρας του βιασμού που χαρακτηρίζει την ελληνική κοινωνία. Μέσα από τα προσωπικά τους βιώματα και την έμφυλη βία που τις (α-)κινητοποιεί σε διαφορετικό βαθμό, επεξεργάζονται πώς μπορούν να αντιδράσουν, να ενδυναμωθούν και να στήσουν κοινότητες αλληλεγγύης και υποστήριξης, ώστε να σπάσουν τον κύκλο της βίας, να αποβάλουν την ντροπή και να μη νιώθουν μόνες.

Συμμετέχουν

Ήβη Καϊσερλή: Τρανς γυναίκα, σεξεργάτρια
Νατάσα Κεφαλληνού: Υπεύθυνη Επικοινωνίας, Κέντρο Διοτίμα
Γιάννα Κουκά: Δημόσιος υπάλληλος
Ευτυχία Λεοντίδου: Μαιευτήρ-Γυναικολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών
Μαρία Λούκα: Δημοσιογράφος – σεναριογράφος
Κλειώ Παπαπαντολέων: Δικηγόρος
Βάλια Τσιριγώτη: Κοινωνιολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια

Συντονισμός συζήτησης: Στεύη Κίτσου – Δικηγόρος, Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου

Συντελεστές

Επιμέλεια: Πάσκουα Βοργιά, Δημήτρης Θεοδωρόπουλος, Νατάσα Κεφαλληνού, Στεύη Κίτσου, Μαρία Λούκα, Μαριτίνα Παπαμήτρου
Οργάνωση παραγωγής: Πάσκουα Βοργιά, Σμαράγδα Δογάνη
Επίβλεψη κινηματογράφησης και οπτικοακουστικού υλικού: Χρήστος Σαρρής
Συνεργείο βιντεοσκόπησης και μοντάζ: ALASKA
Εκτέλεση παραγωγής: Νικήτας Βασιλάκης
Μια παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση

Με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους