Στα χρόνια της πανδημίας….

 Να σας καλωσορίσω! Αν και δεν μπορώ να σας έχω απέναντί μου…  Την ελευθερία στερηθήκαμε και στερούμαστε ακόμα! Πώς έχετε προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες του covid – 19; Η καθημερινότητα των δραστηριοτήτων σας έχει ανατραπεί;

Χαίρομαι ιδιαίτερα αυτή μας τη συνάντηση.

Ψυχολογικά, ναι. Με έχει επηρεάσει πολύ. Δεν είμαι ο άνθρωπος που μπαίνει σε καλούπια, που ανέχεται αβάσιμους κανόνες. Οπωσδήποτε, μια επιβεβλημένη κατάσταση στέρησης της ελευθερίας, και για να μην απαντώ με γενικότητες, στέρησης απλών, ουσιωδών, ωστόσο, καθημερινών δραστηριοτήτων, όπως είναι η φίμωση της ομιλίας δια της μάσκας, ως δήθεν προστατευτικού μέτρου, που σημαίνει στέρηση της στοιχειώδους επικοινωνίας, η έξοδος από το σπίτι, το κλείσιμο στο σπίτι, ο ψυχαναγκασμός υπακοής σε κανόνες αστήρικτους, είναι μια πολύ δυσάρεστη κατάσταση. Αλλά μιας και δεν είμαι άνθρωπος της διασκέδασης, της ταβέρνας, δεν αντέχω τη φασαρία, την πολυκοσμία, τη βαβούρα των κέντρων διασκέδασης, δεν μου έλειψαν οι βραδινές έξοδοι.   

Επειδή πιστεύω στο παρόν, δεν άφησα και δεν αφήνω το χρόνο άδειο. Αυτό τον καιρό του εγκλεισμού συνέχισα τις καθημερινές μου δραστηριότητες με περισσότερο θα έλεγα ενδιαφέρον. Αφοσιώθηκα στη δουλειά που ξέρω να κάνω καλά, να γράφω, δηλαδή και βγήκαν, αναπάντεχα δύο βιβλία, που κυκλοφορούν στην αγορά. Συγκεκριμένα, το 2020 έκλεισε με μια συλλογή διηγημάτων που ήρθε άξαφνα σαν δώρο στα τέλη Νοεμβρίου και εντελώς αναπάντεχα , παραμονή Πρωτοχρονιάς, ακριβώς την ώρα που άλλαζε ο Χρόνος ήρθε μέσω διαδικτύου ό, τι δεν θα μπορούσα να φανταστώ, ένα μελοποιημένο ποίημά μου, το πρώτο μιας σειράς που εξελίχτηκε γρήγορα σε ουσιαστική συνεργασία με τον ίδιο τον συνθέτη και ερμηνευτή και είναι σαν να πήρα τη ζωή μου από την αρχή. 

Μέσα στην ατμόσφαιρα, λοιπόν, αυτής της χαοτικής πραγματικότητας που διαμορφώνεται για όλους τους ανθρώπους, αναρωτιέμαι ποια μορφή έχει  η Ποίηση σε καιρούς πανδημίας και ποιος ο ρόλος των λειτουργών της

Η Πανδημία, όσο επικίνδυνη για τη ζωή των ανθρώπων κι αν είναι, μπόρα είναι και θα περάσει. Τώρα, αν είναι οικονομία της φύσης, σύμφωνα με τη μυθολογία και την Παλαιά Διαθήκη για να λιγοστέψουν οι άνθρωποι και για να τιμωρηθούν οι κακοί, δεν ξέρω, γιατί η μπόρα δεν κάνει διακρίσεις, σαρώνει τα πάντα.

Η Τέχνη γενικά και ιδιαίτερα η ποίηση είναι η έκφανση του ανθρώπινου πνεύματος, ό, τι πιο ωραίο και υψηλό δημιούργησε η φαντασία του του ανθρώπου. Βέβαια ποίηση σημαίνει δημιουργία, παραγωγή έργου. Και ποίημα είναι κάθε έργο.

Όμως, πόσο η πανδημία του covid – 19, όπως και κάθε συμφορά που πλήττει την κοινωνία, επηρεάζει αρνητικά την ποίηση, δεν είναι τόσο εύκολο να απαντηθεί. Οπωσδήποτε είναι ανασταλτικός παράγοντας. Ωστόσο, η συγκεκριμένη, όσο κι αν φαίνεται ακραίο αυτό που θα πω, σε πολύν κόσμο λειτούργησε θετικά με την έννοια ότι έφερε τα άτομα πιο κοντά έτσι ώστε να επαναπροσδιορίσουν τις μεταξύ τους σχέσεις, να πάρουν τη ζωή τους από την αρχή. Σε άλλους έδωσε την ευκαιρία να ασχοληθούν με τα προσωπικά τους έργα, στο διάστημα τούτο που βιώσαμε. Αν αυτό συνεχιστεί ο κόσμος θα σπάσει.

Σε καμιά περίπτωση, βέβαια δεν μπορώ να πω ότι με ενέπνευσε, απλώς δεν  επηρέασε ανασταλτικά τις δραστηριότητές μου σε καθηλωτικό σημείο. Αντέδρασα θετικά δουλεύοντας.

Δεν είναι ματαιότητα να συνεχίζεις να πιστεύεις, να γράφεις, να αγαπάς, να ονειρεύεσαι έναν καλύτερο κόσμο και ένα διαφορετικό αύριο, όταν απειλείται τόσο σοβαρά η ανθρώπινη ζωή και αναδεικνύεται η ματαιότητα της ανθρώπινης φύσης;  Mπορείς να υπάρχεις χωρίς κοινωνούς στις αλήθειες σου;

Πολύ σημαντική ερώτηση και οι προβληματισμοί σας καίριοι. Ο άνθρωπος βρίσκεται αντιμέτωπος με τη ματαιότητα από τη στιγμή της γέννησής του: έχει ήδη χάσει χρόνο από τη ζωή του. Ευτυχώς που δεν έχει συναίσθηση του γεγονότος αυτού  και προσπαθεί να δημιουργήσει έργο ή έργα για την όποια αιωνιότητά του, πέραν του αγώνα για επιβίωση και επιβεβαίωση και κυριαρχία επί των άλλων. Πιθανώς, και πολύ φοβάμαι πως, κίνητρο όλων των προσπάθειών μας είναι η υπαρξιακή αγωνία, ο αγώνας να εξασφαλίσουμε την αιωνιότητά μας, να υπερβούμε το ανυπέρβλητο, να καταργήσουμε  το θάνατο. Όμως, όσο σύντομη κι αν είναι η ζωή, ο άνθρωπος με αυτήν ακριβώς τη “μετάστασή” του στην άλλη πραγματικότητα, την μετά θάνατον, μετέχει στο έργο της δημιουργίας και της αιωνιότητάς του. Και γι’ αυτόν και μόνο το λόγο, πιστεύω σ’ ένα διαφορετικό μέλλον, ένα  καλύτερο αύριο για τον κόσμο.

Αναμνήσεις από τα χρόνια της αθωότητας  

Από τα χρόνια της αθωότητας, τι είναι εκείνο που ξεχωρίζετε και το κουβαλάτε μαζί σας;

Η σχέση μου με τη φύση, με το χώμα, με την απλή ζωή του χωριού, μια άλλη σχέση με το θάνατο, με τα πράγματα και με τους ανθρώπους της υπαίθρου. Κουβαλάω την αγάπη για τον ήλιο, το “Αρχαίο Κάλλος”, τα νερά και το φως της Ελληνικής Οικουμένης, τον πολιτισμό της πέτρας, όσο κι αν ακούγεται περίεργο, ο πολιτισμός είναι αποτυπωμένος στην πέτρα, στο μάρμαρο, στο χώμα της πατρίδας μου. Και το κυριότερο, δεν απώλεσα την παιδικότητά μου, την αθωότητα να θεωρώ τους ανθρώπους καλούς, να βλέπω τον κόσμο καθαρό, όπως βγήκε από τα χέρια του Δημιουργού.

Πώς θα περιγράφατε τη ζωή σας τότε σε μια αντικριστή κοινωνία, όπως εκείνη των παιδικών σας χρόνων, που ενδεχομένως οι άνθρωποι να μιλούσαν περισσότερο για πρόσωπα και λιγότερο για ιδέες;

Η ζωή στο χωριό, όπου πέρασα τα δέκα πρώτα παιδικά μου χρόνια, ήταν απλή και φυσική. Οι άνθρωποι δεν είχαν άλλες φιλοδοξίες πέραν εκείνων που είχαν και έχουν σχέση με την καθημερινότητά τους: να εξασφαλίσουν τα αναγκαία για τη συντήρηση της οικογένειας, να είναι γερά τα παιδιά, τα ζώα και τα φυτά τους. Κι ας με συγχωρήσουν οι ψυχές των αγαπημένων εκλιπόντων, νομίζω ότι δεν υπήρχαν διακρίσεις ανάμεσα στα παιδιά και στα ζώα και τα φυτά τους. Όλα ήταν στενά δεμένα με το ένστικτο της αυτοσυντήρησης και εξαρτημένα.  Όσο για πρόσωπα, τα μόνα που ενδιέφεραν τον κόσμο της υπαίθρου ήταν του παπά για κανένα γάμο, για τις συχνές βαφτίσεις και, πρωτίστως, για τις συχνές κηδείες, του δασκάλου, του χωροφύλακα και των βουλευτών για τα ρουσφέτια.  Για ιδέες ουδείς λόγος. Ιερογλυφικά.

  Συγγραφικό έργο

Το φάσμα των συγγραφικών σας δραστηριοτήτων ευρύ· εκτός από τις ποιητικές σας συλλογές, έχετε ασχοληθεί με την πεζογραφία και το «παιδικό βιβλίο! Πόσο δύσκολο εγχείρημα είναι η εναλλαγή από το ένα πεδίο στο άλλο;

Δεν ξέρω πώς ενεργούν οι άλλοι, εμένα πάντως, δεν μου δημιουργεί κανένα πρόβλημα η σύγχρονη ενασχόληση με διαφορετικά είδη γραφής. Όπως και στην κουζίνα μπορώ να κάνω δυο και τρία φαγητά συγχρόνως, εκμεταλλευόμενη τα κενά, έτσι και στο συγγραφικό μου έργο, δουλεύω παράλληλα ένα ποίημα, μια κριτική βιβλίου, απαντάω σε ερωτήσεις, βλέπω και καμιά σελίδα μυθιστορήματος… Μεταβαίνω από το ένα κείμενο στο άλλο, ανάλογα με τη διάθεσή μου. Αυτή η εναλλαγή των τοπίων με ανανεώνει, μου φέρνει καινούργιες ιδέες.

Στρέφοντας το βλέμμα προς τα πίσω, ποια είναι τα αισθήματα εκείνα που σας κυριαρχούν απαριθμώντας το έργο σας;

Όταν γυρίζω πίσω νιώθω θλίψη και χαρά μαζί, Τα συναισθήματα είναι γλυκόπικρα. Συνήθως, το παρελθόν, παρότι τα μικρά μου χρόνια είναι γεμάτα από φύση και ήλιο και φως, κουβαλούν και ανεξίτηλες, βασανιστικές μνήμες  από τον πόλεμο του ‘40,  από την Κατοχή και τον εμφύλιο, βλέπω τον παλιό κόσμο στον καθρέφτη του παρόντος, δυστυχώς ολόιδιο με τον καινούριο! Ο κόσμος δεν έχει κάνει ούτε ένα βήμα μπροστά στον πολιτισμό της ψυχής του παρά τις τόσες προόδους της τεχνολογίας και της πληροφορικής.

Όταν η λογική και η επιστήμη αδυνατούν να απαντήσουν στις αγωνίες του ανθρώπου, αρχίζει ο μύθος! Στο πρόσφατο παρελθόν έχετε ασχοληθεί και με τους Μύθους του Αισώπου, την Ελληνική Μυθολογία, τον Τρωικό Πόλεμο, τους Άθλους του Θησέα…Τι διδασκόμαστε από το μύθο και πόσο χρήσιμος είναι στη φαρέτρα της συγγραφή σας;

Η μυθολογία κάθε λαού είναι η ποιητική προσέγγιση και ερμηνεία του κόσμου. Ο άνθρωπος, από την πρώτη ώρα που συνειδητοποίησε την ύπαρξή του  μέσα σε έναν  άγνωστο, γεμάτο μυστικά και μυστήρια κόσμο, αισθανόμενος την αδυναμία και τη μικρότητά του μπροστά στην παντοδυναμία και το ανεξήγητο των φυσικών φαινομένων, δημιούργησε με τη φαντασία του προστάτες του, τους μεγάλους θεούς και μικρότερες θεότητες, καθ’ ομοίωσή του, με ξεχωριστή αρμοδιότητα τον καθένα.

Ο Αίσωπος του οποίου οι μύθοι έχουν  στο σύνολό τους ήρωες ζώα με ξεχωριστές ιδιότητες, είναι αλληγορικοί και διδακτικοί. Τα ζώα που πρωταγωνιστούν σε κάθε μύθο είναι επιλεγμένα και  “υποδύονται” χαρακτηριστικούς τύπους ανθρώπων, όπως η αλεπού για την πονηριά της, ο λαγός για τη δειλία και τους φόβους του… 

Το 2005 κυκλοφόρησε το Ένας ξένος στην οικογένειά μας με θέμα αντλημένο από την δεξαμενή της μεταναστευτικής λογοτεχνίας. Κατά πόσο αυτές οι αφηγήσεις βρίσκονται σε «ανοιχτή» επικοινωνία  με τον πραγματικό κόσμο μέσα στον οποίον διαμορφώνονται και αν αναδεικνύουν προβλήματα των παγκοσμιοποιημένων κοινωνιών μας;

Την προσφυγιά την έχω ζήσει από μικρό παιδί μέσα στον ίδιο μου τον τόπο. Στον Εμφύλιο αναγκαστήκαμε να παρατήσουμε το ωραίο μας διώροφο σπίτι στο χωριό και μια αρκετά μεγάλη περιουσία, τα μελίσσια μας και να κατεβούμε σαν “ανταρτόπληκτοι” στον κάμπο, να εγκατασταθούμε κακήν κακώς, μια πολυμελής οικογένεια εννέα ατόμων σε  ένα κατώι με όσα από τα πράγματά μας μπορέσαμε να πάρουμε μαζί μας και να ζήσουμε πάνω από μια δεκαετία το δικό μας Γολγοθά. Έτσι, όταν έγραψα το βιβλίο που αναφέρατε, αφορμή παίρνοντας από μια χτυπητή είδηση εφημερίδας, έβγαλα από μπέσα μου, όλα όσα είχα βιώσει ως παρείσαχτο προσφυγόπουλο στο σχολείο, στη γειτονιά, στο χωριό… Οι περιγραφές μου ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Άλλωστε το πρόβλημα “Προσφυγιά” είναι διαχρονικό και παγκόσμιο και με έχει απασχολήσει πριν κάποια χρόνια σε συγκεκριμένο άρθρο στο αφιέρωμα του περιοδικού “Ευθύνη”…

Στα σχολικά εγχειρίδια υπάρχουν αποσπάσματα από το έργο σας. Αναγνωρίζετε την παιδαγωγική τους αξία;

Ναι, υπάρχουν κάποια κείμενά μου σε παλιότερα βιβλία του Δημοτικού Σχολείου “Η γλώσσα μου”, δύο ποιήματα και δύο πεζά. Ως εκπαιδευτικός, αναγνωρίζω την παιδαγωγική τους αξία.

 Πρόσφατα κυκλοφόρησε  Η ηλικία της λήθης. Η λήθη έχει ηλικία;

Για να είμαι ειλικρινής, η φράση αυτή ως τίτλος έχει τεθεί το 1977 σε ποίημα γραμμένο στο Μεσολόγγι, που είναι το πρώτο ποίημα της ομώνυμης συλλογής. Από ποια αφορμή δεν θυμάμαι. Βρήκα το ποίημα σε κάποιο ξεχασμένο τετράδιο, το θεώρησα ενδιαφέρον και ιδού η συλλογή”Η ηλικία της λήθης”. Τώρα, όσον αφορά την ηλικία της, είμαι σαφής: Δεν έχει ηλικία η λήθη. Πού να θυμάται… 

Αντί επιλόγου

  Ποιο είναι το ζητούμενο της αληθινής ζωής;

Κι αυτό το πρόβλημα με έχει απασχολήσει στην ποίησή μου. Απαντώ ευθέως και κατηγορηματικά “Το ζητούμενο” για τον κόσμο είναι η ΑΓΑΠΗ. Χωρίς την αγάπη δεν είναι δυνατόν να υπάρξει ειρήνη, ελευθερία, ευημερία… Όσο επικρατεί ο παραλογισμός της παραγωγής και εμπορίας όπλων, για να αλληλοσκοτωνόμαστε, ο κόσμος θα είναι ίδιος  και χειρότερος. Αυτό που λείπει από τον κόσμο είναι η ΑΓΑΠΗ:

“…Το ζητούμενο για τον κόσμο είναι η αγάπη*

[…]Δειπνήσαμε με τις σάρκες ενός κόσμου που φεύγει

βουτηγμένος στο αίμα […]

Ο κόσμος κουράστηκε να υπομένει

απόκαμε στη δυστυχία και περιμένει πολλά από τον καθένα μας

από σένα κι από μένα

Από όλους κι από τα παιδιά.

Τραγουδάω έστω κι αν το τραγούδι μου δεν είναι γλυκό

Τραγουδάω για το Αύριο ενός καλύτερου κόσμου”

Το αιώνιο ζητούμενο είναι η ΑΓΑΠΗ. Όλα τα άλλα έρχονται μετά.

*Απόσπασμα από το ποίημα “Το ζητούμενο”, της συλλογής “Η ηλικία της λήθης”.

Ελένη Χωρεάνθη

Παλαιό Φάληρο, 18 Μαΐου 2021

Η Ελένη Χωρεάνθη γεννήθηκε στην Αγία Βαρβάρα, του νομού Αιτ/νίας. Σπούδασε Παιδαγωγικά στη Ρ.Π. Ακαδημία, μετεκπαιδεύτηκε δε στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Διακρίθηκε και αναγνωρίσθηκε για το πολυσχιδές συγγραφικό της έργο στην ποίηση, πεζογραφία, δοκίμιο, θέατρο, κριτική μελέτη, μετάφραση. Ιδιαίτερο μέλημά της υπήρξε η σπουδή της Γλώσσας μας. Κείμενά της έχουν δημοσιευθεί και δημοσιεύονται στα εγκυρότερα παιδαγωγικά και λογοτεχνικά περιοδικά, ενώ άρθρα της φιλοξενούνται στον αθηναϊκό και επαρχιακό Τύπο.

Μήπως το πρώτο πράγμα που κάνετε μόλις ξυπνήσετε και το τελευταίο πριν κοιμηθείτε είναι να κοιτάξετε το κινητό σας; Παίρνετε συχνά το τηλέφωνό σας στα χέρια, απλώς για να το τσεκάρετε, και πριν το καταλάβετε έχει περάσει μισή ώρα; Λέτε κι εσείς ότι θέλετε να ξοδεύετε λιγότερο χρόνο στο κινητό σας – αλλά δεν έχετε ιδέα πώς να το πετύχετε; Αν ναι, τότε αυτό το βιβλίο είναι γραμμένο για εσάς.

Η βραβευμένη δημοσιογράφος Catherine Price παρουσιάζει έναν απλό, πρακτικό τρόπο προκειμένου να χωρίσετε με το κινητό σας – και στη συνέχεια να τα ξαναβρείτε μαζί του. Ο στόχος: μία μακροχρόνια σχέση που θα σας κάνει να νιώθετε καλά. Θα ανακαλύψετε πώς τα κινητά και οι εφαρμογές τους είναι σχεδιασμένα ώστε να μας εθίζουν και θα μάθετε ότι ο χρόνος που περνάμε χρησιμοποιώντας τα βλάπτει την ικανότητά μας να συγκεντρωνόμαστε, να σκεφτόμαστε σε βάθος και να δημιουργούμε καινούργιες αναμνήσεις. Κάνοντας τις απαραίτητες αλλαγές στις ρυθμίσεις του κινητού σας, θα αλλάξετε και τον τρόπο σκέψης σας, ανακτώντας τον έλεγχο της ζωής σας.

Ένα απαραίτητο βιβλίο για κάθε χρήστη κινητού τηλεφώνου.

– «Η Price είναι η Marie Kondo του μυαλού μας. Για πρώτη φορά εδώ και πολύ καιρό, αρχίζω να νιώθω ξανά σαν άνθρωπος». – The New York Times
–«Ένας αναλυτικός οδηγός βήμα βήμα, για να αφιερώνετε λιγότερο χρόνο στο κινητό σας και περισσότερο στα πράγματα που αγαπάτε». – Booklist
–«Η Price αναλύει τον τρόπο με τον οποίο το κινητό επιδρά στην προσωπική και επαγγελματική ζωή μας και δίνει πρακτικές συμβουλές ώστε να αποκτήσουμε μια πιο υγιή σχέση με την τεχνολογία – δίχως να γίνουμε τεχνοφοβικοί». – Refinery29
–«Το πιο σημαντικό βιβλίο που διάβασα εδώ και χρόνια. Θα αλλάξει τη ζωή σας». – The Pool
–«Ένας ανεκτίμητος οδηγός που θα σας βοηθήσει να χρησιμοποιείτε το κινητό σας σαν εργαλείο – και όχι σαν πειρασμό». – Pandora Sykes

Δείτε την ομιλία της Catherine Price που διοργάνωσε το Fortune Magazine εδώ
Θέλεις να συμμετάσχεις σε ένα 3ήμερο mini detox πρόγραμμα από το κινητό σου; Η Catherine Price σού δείχνει τον τρόπο εδώ
Διαβάστε απόσπασμα από το βιβλίο στον ακόλουθο σύνδεσμο εδώ

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Key Books

Λίγα Λόγια για τη Συγγραφέα

Η Catherine Price είναι συγγραφέας και επιστημονική αρθρογράφος. Έχει συνεργαστεί με τους New York Times, το Popular Science, το O: The Oprah Magazine, τους Los Angeles Times, το Slate κ.ά. Έχει γράψει, μεταξύ άλλων, τα βιβλία Vitamania: How Vitamins Revolutionized the Way We Think About Food και 101 Places Not to See Before You Die. Έχει αποφοιτήσει από το Yale και το Berkeley. Έχει λάβει υπoτροφίες από το Middlebury, το Société de Chimie Industrielle και το ΜΙΤ, και της έχει απονεμηθεί το βραβείο Gobind Behari Lal για την επιστημονική αρθρογραφία της. Περισσότερα για την ίδια και τη δουλειά της στο catherine-price.com.

Μια αιφνίδια νέα καθημερινότητα, μια ακανόνιστη ροή σε ολόκληρο σχεδόν τον πλανήτη. Πώς προσεγγίζουν τα πράγματα οι συγγραφείς;

Ζητήσαμε από τέσσερις λογοτέχνες να συνεισφέρουν την οπτική τους γωνία, να καταθέσουν το δικό τους σχόλιο για ότι συμβαίνει γύρω μας, για την χρονιά που έφυγε, για αυτήν που έφτασε.

2021: Η αρχή μιας νέας εξορίας / Ολυμπία Τσικαρδάνη, Φιλόλογος, ποιήτρια, συγγραφέας.

Η ουσία της σύγχρονης πολιτικής πρακτικής, σε παγκόσμιο επίπεδο, είναι ο αφανισμός κάθε μορφής σκέψης και αντίστασης.

 Δεν σου επιτρέπεται να θαυμάζεις, να οραματίζεσαι, να σχηματίζεις βεβαιότητες για το τι είναι καλό ή κακό, τι δίκαιο και τι άδικο.

Υποσκάπτει, συστηματικά και απροκάλυπτα, κάθε πεποίθηση που πίστευες ως δική σου. Σου αφαιρεί τα σταθερά σημεία αναφοράς της ταυτότητάς σου και σε αναγκάζει να υποτάσσεσαι στην ιδέα της συνεχούς συμμόρφωσης σε ένα μονοπώλιο όρων και εννοιών που αποδεικνύεται πολύ προσοδοφόρο για κείνους που το επιβάλλουν.

Σου στερούν τη γνώση του εαυτού σου, σκορπίζοντας την αμφιβολία με όπλο την ενοχοποίηση. 

Σου αφαιρούν τη μνήμη διασπείροντας τη σύγχυση.

Σου θολώνουν την κρίση, ανάγοντας σε αγαθό την ακρισία και την αποστασιοποίηση, την αβουλία και  την αδράνεια.

Εκπαιδεύεσαι στην  αναγκαστική αποδοχή αποφάσεων που θέλουν να πιστέψεις ότι δεν μπορείς να  ελέγξεις.

Πρόκειται για ένα σταμάτημα του βηματισμού της ιστορίας που επιτυγχάνεται με την επιβολή μιας μεταμοντέρνας μακιαβελικής ηθικής περί εξουσίας. Πίσω ολοταχώς σε «αυτοκρατορικές» αυθαιρεσίες, σε φιμωμένες φωνές και ψευδεπίγραφες δημοκρατίες.

Και το χειρότερο, δεν σου επιτρέπεται να λύσεις  τα δεσμά της απλής επιβίωσης για να μην έχεις την πολυτέλεια να σκεφτείς. Με μαεστρία, σου είπαν πως πρέπει να είσαι ευέλικτος, γιατί ήδη ετοιμαζόταν ένας κόσμος στον οποίο δεν μπορείς να ορίσεις εσύ το πλάνο της ζωής σου. 

Έτσι ο σύγχρονος κόσμος γίνεται ένα νέο είδος εξορίας.

Σε διώχνει από το παρελθόν σου κατηγορώντας το.

Σε διώχνει από τον τόπο σου φτωχαίνοντάς τον.

Σε διώχνει από τις βεβαιότητές σου, μετατρέποντάς τες σε νοσηρή αμφιβολία.

Σε διώχνει από το πάθος των ιδεών που νοηματοδοτούν την ύπαρξη.

Σε διώχνει από την ουσία του πολιτικού βίου που είναι η ενεργός συμμετοχή.

Σε διώχνει από την  πίστη στην κοινωνική αγωνιστικότητα που διεκδικεί έναν καλύτερο κόσμο. Εκπαιδεύεσαι συνεχώς στην υποταγή στο πρωτογενές αίσθημα της αυτοσυντήρησης  που υποκινεί το δευτερογενές αίσθημα του φόβου. Είναι πιο εύκολη η υποδούλωση, όταν δεν υπάρχει ελεύθερο πνεύμα, ούτε πάλη συνείδησης.  

Στο τέλος, σε διώχνει από τον ίδιο σου τον εαυτό, αδειάζοντάς τον από κάθε τι που σε ορίζει ως Άνθρωπο… Ανθρώπινες σχέσεις, ταξίδια, όνειρα, μόρφωση, εργασία. Ο άνθρωπος της νέας χιλιετίας ζει σ’ έναν κόσμο αδιανόητης δυσανεξίας σε κάθε μορφή ελευθερίας. 

Ζει, έγκλειστος, τρομοκρατημένος, χωρίς φωνή αντίστασης και απομονωμένος. Δηλαδή… εξόριστος. 

Δημήτρης Παπακωνσταντίνου, ποιητής 

Πομπή

Ούτε καλοί ούτε κακοί μονάχα άνθρωποι

μικρά ανώνυμα μυρμήγκια διψασμένα

για μια μικρή σταλαγματιά δροσιάς στο χώμα μας

για έναν τοσοδά μικρό βώλο φαγάκι

τόσο μα τόσο τυχεροί που οι ανάγκες μας

ήτανε πάντα ταπεινές και χωματένιες:

μες στη φωλιά μας όταν έπιανε βροχή

στα δέντρα γύρω σαν ο Μάης τραγουδούσε.

Κι ούτε μυστήρια βαθιά άγνωστα ανείπωτα

μήτε και όνειρα φωτιά να καιν στον ύπνο,

–βαριά αρρώστια του μυαλού– όλοι το ξέρουνε

όποιος γυρεύει τον χαμό, φτερά ζητάει.

Μα καταγής πιο ασφαλείς τον χρόνο σπρώχναμε

σωριάζοντας το βιος μας στα λαγούμια

δίχως μιλιά, δίχως τραγούδια, δίχως βάσανα

μόνο δεξιά ζερβά κουνώντας τις κεραίες

ρυθμίζαμε την κίνηση στ’ ανήλιαγα

κι η εφ’ ενός ζυγού πομπή αργοκυλούσε.

……………………………………………………………………………………………………………………………………

Άχρωμες μέρες

Έρχονταν έπειτα σκυφτές μέρες ανώνυμες

ερήμην να διαβούν να προσπεράσουν

μες στη γαλάζια τους ομίχλη δίχως πρόσωπο

κάποιους χειμώνες σκοτεινούς, δίχως μια λέξη.

Αυτές θρηνώ:

Την άμμο μπρος στα πόδια –νέα έρημο–

και τις κλεψύδρες του καιρού π’ όλο στερεύαν.

Πόσο ανώφελα ξεδιάντροπα προσπέρασαν

πόσο μου λήστεψαν το βιος

δίχως αγάπη.

Γιώργος Δελιόπουλος, ποιητής / Ένα σύντομο ποιητικό σχόλιο εν μέσω καραντίνας, Σάββατο γραμμένο του Λαζάρου, το πανδημικό έτος 2020.

ανήμερα των ζωντανών

Κάθε πρωί ανοίγω τις κουρτίνες 

ακούω στην καμπάνα τον Θεό 

να λέει καλημέρα 

και στα μάτια ξημερώνει ο ουρανός

Κάθε πρωί ανάβει πράσινο η πόλη

αφήνουν όλοι τη σιωπή στα μαξιλάρια 

τρέχουνε με τις κόρνες

επάνω κάτω στην επόμενη στιγμή

Κάθε πρωί διπλώνω εφιάλτες 

τινάζω τα σεντόνια στο μπαλκόνι 

κι όταν λιαστούν τα όνειρα 

στρώνεται απ’ την αρχή ο κόσμος καθαρός 

Κάθε πρωί νίπτω τας χείρας μου 

τις γάζες σιδερώνω στον καθρέφτη 

κι ο Λάζαρός μου βγαίνει έξω

κάθε πρωί ανήμερα των ζωντανών. 

Χρήστος Σπυρόπουλος, ποιητής

Aγχωνία

Ποια είναι η εικόνα που έχετε για την απόλυτη ευτυχία;  

Μια ζεστή ανοιχτή αγκαλιά.

Ποιος είναι ο μεγαλύτερος φόβος σας; 

Η εξάρτηση.

Ποιο εν ζωή πρόσωπο εκτιμάτε περισσότερο;  

Τη μητέρα μου.

Σε ποιο πράγμα προδώσατε τον εαυτό σας και μετανιώνετε περισσότερο γι’ αυτό; 

Στο ότι δεν έχω κάνει ακόμα οικογένεια.

Για ποια προδοσία του εαυτού τους οικτίρετε τους άλλους;  

Στο ότι έχουν κάνει οικογένεια.

Ποιο εν ζωή πρόσωπο σιχαίνεστε περισσότερο;  

Τους ανά τον κόσμο φασίστες.

Ποιο είναι το αγαπημένο σας απόφθεγμα;  

«Το δε ζητούμενον τ αλωτόν, εκφεύγει δε το αμελούμενον». (σσ. Αυτό που ζητάς το κατορθώνεις, σου ξεφεύγει αυτό που αμελείς). Από τον «Οιδίποδα Τύραννο» του Σοφοκλή.

Τι νοσταλγείτε περισσότερο; 

Τον πατέρα μου.

Ποιο είναι το πιο εξωφρενικό πράγμα που έχετε κάνει; 

Το ότι ανέλαβα την ευθύνη ενός θεάτρου σε καιρό κρίσης.

Ποιο είναι το αγαπημένο σας ταξίδι; 

Στη γη των προγόνων μου: στην Κρήτη και στο Μεσολόγγι.

Ποια θεωρείτε την πιο υπερεκτιμημένη αρετή;  

Την ειλικρίνεια.

Ποιο είναι το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό σας;  

Η γενναιοδωρία.
 

Ποιο χαρακτηριστικό προτιμάτε περισσότερο σε κάποιον;  

Την ευγένεια.

Τι θεωρείτε πιο σημαντικό στους φίλους σας; 

Την ίδια τη φιλία τους.

Ποια είναι η καλύτερη συμβουλή που σας έχουν δώσει;  

Μην τα σκέφτεσαι.

Πότε κλάψατε για τελευταία φορά;  

Χθες, στη σκηνή.

Ποιος είναι ο μεγαλύτερος μύθος για τη διασημότητα; 

Ότι αρκεί κι ότι διαρκεί.

Διαλέξτε πέντε λέξεις που περιγράφουν τον εαυτό σας; 

Ηθοποιός, φίλος, γιος, αδερφός, άνθρωπος.

Ποιοι είναι οι δύο καλύτεροί σας φίλοι;  

Η παιδική μου φίλη και ο «συνστρατιώτης» μου.

Ποια μουσική θα θέλατε να παίξουν στην κηδεία σας; 

«Και προχωρούσα μέσα στη νύχτα χωρίς να με ξέρει κανένας κι ούτε κανένας ούτε κανένας με γνώριζε, με γνώριζε…». «Δρόμοι Παλιοί» του Μίκη Θεοδωράκη.

Τι θεωρείτε ως έσχατο βαθμό δυστυχίας;  

Την πλάνη του μυαλού.

Πού θα θέλατε να ζείτε;  

Στην οδό Μαυρομματαίων, όπου ζω.

Ποια είναι η αγαπημένη σας απασχόληση; 

Το θέατρο.

Σε ποιες περιπτώσεις λέτε ψέματα;  

‘Οταν έχω παρακολουθήσει μια κακή παράσταση.

Ποιες λέξεις ή φράσεις χρησιμοποιείτε υπερβολικά; 

«Πως είσαι» «Τι γίνεται;» «Πως είμαστε;».

Πότε και πού υπήρξατε ευτυχισμένος;  

Με την ανιδιοτελή αγάπη του παππού και της γιαγιάς μου.

Ποιο ταλέντο θα θέλατε να είχατε;  

Του συνθέτη.

Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας συγγραφείς;  

Η Λούλα Αναγνωστάκη και ο Γιώργος Χειμωνάς.

Ποιος είναι ο αγαπημένος σας φανταστικός ήρωας; 

Ο Άγιος Βασίλης.

Ποιοι είναι οι πραγματικοί ήρωες σας; 

Όσοι μάχονται. Παλεύουν. Δεν το βάζουν κάτω αλλά παραμένουν άνθρωποι.

Ποια είναι τα αγαπημένα σας ονόματα;  

Έλλη, Γιώργος, Αθηνά.

Τι απεχθάνεστε περισσότερο;  

Την υποκρισία.

Ποια είναι η παρούσα διανοητική σας κατάσταση;  

Ασταθής.
 

Αν μπορούσατε να αλλάξετε κάτι στον εαυτό σας, τι θα ήταν αυτό; 

Τη διατροφή μου.

Αν μπορούσατε να αλλάξετε κάτι στην οικογένεια σας, τι θα ήταν αυτό;    

Να έμενε η αδερφή μου στην Ελλάδα… Να μην είχε φύγει τόσο νωρίς ο πατέρας μου από τη ζωή. Να μπορούσαμε να ξανακαθίσουμε όλοι μαζί σ’ ένα τραπέζι.

Ποια θεωρείτε τη μεγαλύτερή σας επιτυχία;  

Το ότι δε με νοιάζουν τα υλικά αγαθά. Ή μάλλον καλύτερα το ότι δεν προσκολλάμαι σε αυτά.

Αν μπορούσατε να διαλέξετε πώς να επιστρέψετε στη ζωή, τι θα θέλετε να είστε;  

Ένα τραγούδι.

Info 

Ο Μάνος Καρατζογιάννης είναι ηθοποιός, σκηνοθέτης, συγγραφέας, καθηγητής υποκριτικής και καλλιτεχνικός διευθυντής του Θεάτρου Σταθμός ενώ φέτος συμμετέχει στην παράσταση Αντιγόνη του Σοφοκλή, ένα από τα κορυφαία κείμενα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, σε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη. 

Λίγα λόγια για την Σοφία Νικολαΐδου

__________

Άντερσεν: Είμαι ο Χανς  Κρίστιαν , γεννήθηκα σε μια πόλη της Δανίας , στο  Όδενσε στις 2 Απριλίου 1805. Η οικογένεια μου ήταν πολύ φτωχή, η μητέρα μου ήταν πλύστρα και ο πατέρας  μου έφτιαχνε παπούτσια.

Πατέρας: Γιε μου δεν ξέρω αν ακολουθήσεις τη δική μου τέχνη, μα ό,τι και να κάνεις, να το κάνεις με αγάπη και μεράκι!

Άντερσεν: Δεν έγινα τελικά παπουτσής, αυτό που κληρονόμησα από τον πατέρα μου ήταν η τέχνη να φτιάχνω ιστορίες, με επηρέασε τόσο βαθιά ο ρομαντισμός του και η μεγάλη φαντασίαπου διέθετε, πράγμα που καθόρισε όλη τη ζωή μου. Πρώτη φορά πήγαμε μαζί θέατρο, αργότερα ο  πατέρας μου έφτιαξε κουκλοθέατρο, μαριονέτες και μοναχός μου έστηνα ολόκληρες παραστάσεις με δικές μου ιδέες. 

Η μάνα μου ήταν μεγαλόσωμη και δυνατή γυναίκα, αναγκάστηκε να ξενοπλένει από τότε που έφυγε ο πατέρας από τη ζωή.

Μάνα: Κούραση όλη μέρα για ένα κομμάτι ψωμί! Αχ! Αν δε μας παρατούσε ο πατέρας σου θα ΄ταν καλύτερα τα πράγματα… Δε μ΄ άκουσε, δε μ΄ άκουσε, έψαχνε για νέες περιπέτειες, τι περιπέτεια να  ‘ναι ο πόλεμος;

Πατέρας: Φεύγω… Έχω χρέος προς την πατρίδα και οφείλω να την υπερασπίσω.

Άντερσεν: Ο πατέρας μου επέστρεψε μετά από δυο χρόνια, φανερά εξαντλημένος, καταπονημένος. Μετά από λίγο μας άφησε και η μάνα μου ξαναπαντρεύτηκε, γεγονός που μ΄ έκανε να κλειστώ ακόμη περισσότερο στον εαυτό μου. Μοναδική μου διέξοδος οι βόλτες μου στις όχθες του ποταμού και οι επισκέψεις μου στο γηροκομείο να δω τη γιαγιά μου. Συναντούσα γριούλες, η καθεμιά είχε τη δική της ιστορία, ώρες περνούσα μαζί τους, μου ‘διναν τροφή να πλάθω τις δικές μου. Η έμπνευση μου είχε πολλές πηγές, αναμνήσεις από την παιδική ηλικία, οι εμπειρίες από ταξίδια, καταγραφές από την καθημερινή ζωή. 

Μάνα: Καλές οι ιστορίες και τα παραμύθια αλλά αυτά δε θα σου δώσουν να φας. Μάθε μια τέχνη αγόρι μου, μεγάλωσες πια , έφθασες σχεδόν 15 .

Άντερσεν: Τα όνειρα μου με κρατούν ζωντανό, δεν υποχωρώ, όσες δυσκολίες και να έρθουν, να το θυμάστε εγώ μια μέρα θα πραγματοποιήσω το όνειρο μου και θα γίνω διάσημος! 

Μάνα: Αχ! Ξεροκέφαλος σαν τον πατέρα σου… Τι να πω η κακομοίρα; Στο καλό αγόρι μου…

Άντερσεν: Αντίο μάνα, αντίο γιαγιά, τα όνειρα μου με καρτερούν στην Κοπεγχάγη και γω πρέπει να τα ακολουθήσω… Η αγάπη μου για το θέατρο και η καλή μου φωνή με βοήθησαν κι έγινα δεκτός ως μαθητευόμενος σ΄ ένα θέατρο της πρωτεύουσας. Μια μέρα όμως αρρώστησα, έχασα τη φωνή μου και απολύθηκα μετά από δυο χρόνια. Φτωχός, δίχως να ξέρω καμιά τέχνη, χωρίς καμιά βοήθεια από κανένα συγγενή, θα ΄πρεπε κανονικά να ΄χα χαθεί… Αλλά ξέρετε είχα μια παράξενη αυτοπεποίθηση, τόσο παράξενη που έκανε κάποιους ανθρώπους να με προσέξουν όπως ο γενικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου , ο Jonas Collin.

Τζόνας Κόλιν.: Χανς είσαι ένας θαυμάσιος νεαρός που διαθέτει κάτι δυσεύρετο, μια σπάνια τόλμη, θα πας μπροστά νεαρέ μου!  

Άντερσεν: Στην ηλικία των 18, ο κ. Κόλιν  φρόντισε να πάω σχολείο. Τα πράγματα εκεί κι αν ήταν δύσκολα! Αισθανόμουν τόσο άσχημα, οι συμμαθητές μου ήταν μικρότερης ηλικίας.  Με θεωρούσαν περίεργο, αλλόκοτο, παράξενο, ένιωθα σαν το ασχημόπαπο που το πείραζαν, κορόιδευαν, το έσπρωχναν γιατί απλά ήμουν διαφορετικός!

Αλλαγή σκηνικού, παραμύθι « Το ασχημόπαπο»

Παπάκι 1: Πως είσαι έτσι;

Παπάκι 2: Γιατί είσαι έτσι; Δεν ταιριάζεις εδώ;

Παπάκι 1: Είσαι πολύ άσχημος!

Άντερσεν: Δεν είμαι άσχημος, είμαι απλά διαφορετικός από σας.

Παπάκι 2: Ακριβώς! Αυτήν η διαφορετικότητα σου σε κάνει κακάσχημο!

Παπάκι 1: Να φύγεις από δω! Δε σε θέλουμε!

Άντερσεν: Θα φύγω… Μάλιστα έχω τη φαντασία μου και τις ιδέες μου παρέα!

Παπάκι 2: Εγώ μόνο εσένα βλέπω εδώ πέρα!

Παπάκι 1: Νέους φίλους απέκτησες; 

Παπάκι 2: Ωχ! Λες αυτήν η φαντασία να είναι κολλητική; Να φύγεις, να φύγεις!

Άντερσεν: Έφυγα στεναχωρημένος, πικραμένος, πήδηξα τον μαντρότοιχο, μόνος. Πόσο χειρότερα θα ΄ναι στον έξω κόσμο;

Δυσκολεύτηκα πολύ, κυνηγοί και σκυλιά με κυνήγησαν, μια κοντοποδαρούσα κότα κι ένας γάτος γεμάτος με ψύλλους με έδιωξαν από ένα σπίτι που πίστευα θα βρω μια γωνιά. Χειμώνας, πείνα, κρύο, ατέλειωτες κοροϊδίες, ώσπου ήρθε η άνοιξη και ξεπρόβαλα από τη φωλιά μου. Το πρώτο πράγμα που αντίκρισα μπροστά μου ήταν τρεις κύκνοι.

Κύκνος: Είσαι πολύ όμορφος, έλα έλα μαζί μας!

 Άντερσεν: Εγώ όμορφος; Μη με κοροϊδεύετε!

Κύκνος: Είσαι αδελφός μας, είσαι πολύ όμορφος, κοίτα τον εαυτό σου στη λίμνη!

Άντερσεν: Μα πως; Πως έγινε αυτό;

Κύκνος: Είσαι ένας κύκνος! Άνοιξε τα άσπρα φτερά σου και πέτα ψηλά!

Αλλαγή σκηνικού

Τζόνας Κόλιν: Χανς άνοιξε τα φτερά σου, θα γίνεις σπουδαίος, πιστεύω σε σένα!

Άντερσεν: Όταν έγινα 25 χρονών τελείωσα το σχολείο και αφοσιώθηκα στο γράψιμο. Έγραψα ποιήματα, οι ποιητικές μου συλλογές έχουν ιδιαίτερη σημασία  για τη δανέζικη λογοτεχνία.

Στα 26 μου έκανα το πρώτο μου ταξίδι στη Βόρεια Γερμανία, “τα ταξίδια είναι ζωή”,ταξίδεψα σε πολλές χώρες, από τη Μεσόγειο μέχρι τον Βορρά, επισκέφτηκα την Ιταλία,την Ελλάδα, την Τουρκία, την Ελβετία. Το τοπίο της Ελβετίας μ’ εντυπωσίασε τόσο πολύ που έπειτα έγραψα τη “ Μικρή γοργόνα”. Στην Αγγλία είχα την τύχη να γνωρίσω τον Κάρολο Ντίκενς. Δεν παντρεύτηκα ποτέ. Στα 30 μου εκδόθηκε το πρώτο μου βιβλίο με παραμύθια.

Έγραψα πολλά μυθιστορήματα, θεατρικά έργα. Όλοι βέβαια με γνωρίζετε από τα παραμύθια μου. 

Η Βασιλική Οικογένεια με παρασημοφόρησε και με τίμησαν με πολλά διπλώματα. Η πόλη μου, το Όδενσε φωταγωγήθηκε και έκανε ειδική πομπή προς τιμή μου. Σήμερα το σπίτι μου μετατράπηκε σε μουσείο και πλήθος κόσμου το επισκέπτεται.

Ο αριθμός των παραμυθιών συνολικά ήταν 168, μεταφράστηκαν σχεδόν σ΄ όλες τις γλώσσες.

Ακούστε, δείτε γύρω σας, κάθε στοιχείο της φύσης, κάθε ζώο, κάθε λουλούδι είναι πρόθυμα να σας διηγηθούν από κάτι, αυτό που χρειάζεστε είναι χαρτί και μολύβι.

Και σήμερα με τιμάτε γιορτάζοντας τη γενέθλια μου μέρα  2 Απριλίου ως Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου.

Παραμύθια: Το ασχημόπαπο. Το κοριτσάκι με τα σπίρτα. Τα καινούρια ρούχα του βασιλιά.

Ο μολυβένιος στρατιώτης. Η μικρή γοργόνα. Ο τοσοδούλα. Το αηδόνι. Τα κόκκινα παπούτσια. Το ιπτάμενο μπαούλο. Το βουνό των ξωτικών. Το παλιό φανάρι. Ο χοιροβοσκός. 

Τι ρόλο παίζει η αλήθεια στην ζωή σου;

Πρωταρχικό ρόλο. Όταν η αλήθεια πρωταγωνιστεί τότε η ζωή μας έχει γερές βάσεις. Αν χτίζεις γερές βάσεις τότε έχεις τις πιθανότητες με το μέρος σου ώστε να έχεις διάρκεια. Είτε μιλάμε για τις ανθρώπινες σχέσεις, είτε μιλάμε για την επαγγελματική μας σταδιοδρομία.

 Έχεις χαθεί ποτέ στα μονοπάτια σου;

Αν έχω χαθεί; Αμέτρητες φορές. Ευτυχώς μ’ επαναφέρω γιατί είναι καλό να χάνεσαι, αρκεί να επιστρέφεις με απαντήσεις.

Ομολογουμένως, η ζωή παίζει παράξενα παιχνίδια, πόσο προετοιμασμένοι είμαστε άραγε σε μια επικείμενη νίκη ή ήττα;     

Αναλόγως. Ο καθένας δουλεύει καθημερινά με τον εαυτό του και για τον εαυτό του. Αν καταφέρεις να βρεις τη συνοχή του εαυτού σου, όλος ο κόσμος βγάζει νόημα. Έτσι μπορείς να διαχειριστείς οτιδήποτε θετικό ή αρνητικό.

 Πως αποφάσισες να γίνεις συγγραφέας; Είναι η συγγραφή ένα είδος ψυχοθεραπείας;

 Δεν αποφάσισα. Ήμουν Συγγραφέας πριν γεννηθώ. Οι λέξεις μου με οδηγούν και βιώνω την προσωπική μου ιστορία.

 Τι είναι έμπνευση για σένα; Πότε σε επισκέπτεται συνήθως;

 Έμπνευση είναι να μπορείς να γράψεις όποτε θέλεις να γράψεις. Δε σηκώνει ανάλυση ή εξήγηση όπως στα σεμινάρια Δημιουργικής Γραφής. Αν δεν έχεις έμπνευση δεν έχεις ταλέντο να γράψεις, όσες λέξεις και να γνωρίζεις. Κι αν θέλεις το πάω και παρακάτω. Πολλές φορές δεν αρκεί μόνο η έμπνευση για να γράψεις ένα καλό βιβλίο. Είναι αναγκαία η συνοχή για να δώσει στην έμπνευση την αξία που της αρμόζει. Το ταλέντο του Συγγραφέα είναι σαν αυτό του μαέστρου της ορχήστρας. Βάζει σε αρμονία τον ήχο και ξέρει πότε μπαίνουν τα κρουστά και πότε τα πνευστά.

Είναι η έκδοση των βιβλίων σου, ένα από τα όνειρά που έγιναν πραγματικότητα; Στις μέρες μας ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι δεν κάνουν όνειρα πια, λόγω των δυσμενών συνθηκών διαβίωσης.

Κατά την προσωπική μου άποψη είναι. Αποσυμπιέζεις την ψυχή σου. Ξελαφρώνεις από πολλά που έχουν μαζευτεί μέσα σου και πολλές φορές τη λύση, σου τη δίνουν οι ήρωες που δημιουργείς ή οι λέξεις που γράφεις.

Εκδίδεις ο ίδιος τα βιβλία σου, πόσο εύκολο εγχείρημα είναι αυτό στην Ελλάδα του σήμερα; Πήρες ρίσκο ή ήταν μια καλά ζυγισμένη απόφαση;

Στην Ελλάδα του 2019 όλα φαντάζουν δύσκολα και ακατόρθωτα. Όμως δεν ισχύει αυτό. Αν έχεις αγάπη, ταλέντο, θέληση, υπομονή και πίστη γι’ αυτό που κάνεις τότε με μικρά καθημερινά κατορθώματα κανένα εγχείρημα δε μοιάζει δύσκολο. Ήταν μία καλά ζυγισμένη απόφαση διότι θέλω να ζήσω από το ταλέντο μου.

 Ποιες παγίδες μπορεί να κρύβει το γεγονός πως είσαι “αφεντικό του εαυτού σου”;  

Η παγίδα έγκειται στο γεγονός ότι ο δημιουργός έρχεται σε σύγκρουση με τον επιχειρηματία. Άλλες φορές τα βρίσκουν και άλλες διαφωνούν έντονα.

Τα βιβλία σου κρύβουν μια σπάνια ευαισθησία και ένα βαθύ ψυχισμό, χωρίς περιστροφές περιγράφεις σκέψεις, πρόσωπα, καταστάσεις και βιώματα. Πως νιώθεις όταν οι αναγνώστες  βρίσκουν κομμάτια του εαυτού τους μέσα σ’ αυτά;  

 Είναι κυρίαρχο το συναίσθημα της ευγνωμοσύνης όταν μπορείς μέσω των λέξεων σου να βοηθάς ανθρώπους ν’ αναγνωρίσουν κομμάτια τους εαυτού τους. Με κάνει χαρούμενο που μπορώ με τα βιβλία μου να ωθώ τους αναγνώστες μου να έρχονται πιο κοντά στα “θέλω” τους.

Ποια είναι τα σχέδια σου για την νέα χρονιά;        

Τα σχέδια μου για τη φετινή χρονιά είναι να συνεχιστεί η περιοδεία του 2ου βιβλίου στην Ελλάδα και το εξωτερικό, να συμμετάσχω σε κοινωνικές εκδηλώσεις, να οργανώσω παρουσιάσεις φιλανθρωπικού χαρακτήρα, να κάνω ομιλίες και σεμινάρια αυτοβελτίωσης. Για το τέλος της χρονιάς σκέφτομαι την κυκλοφορία του 3ου μου βιβλίου.

Tέλος, εάν σου ζητούσα να κρατήσεις 5 μονάχα λέξεις από το πλούσιο λεξιλόγιο μας, ποιες θα ήταν αυτές;

Βυσσοδομώ, τολμάω, κυνηγάω, προσπαθώ. Ζω.

Η εκδήλωση

Μια εκδήλωση αφιερωμένη στο έργο του Αμερικανοεβραίου συγγραφέα, με θέμα «Ο Φίλιπ Ροθ και η Εβραϊκότητα», θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 26 Νοεμβρίου στις 19:30 στο Αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη [Πειραιώς 138].

Τη συζήτηση, την οποία διοργανώνει το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο Ελλάδος, θα συντονίσει ο Καθηγητής Μωυσής Ελισάφ, Πρόεδρος της Ι.Κ. Ιωαννίνων και μέλος του Δ.Σ. του ΚΙΣΕ. Για τον Φίλιπ Ροθ θα μιλήσουν ο Σταύρος Ζουμπουλάκης, συγγραφέας και Πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης, ο Ηλίας Μαγκλίνης, δημοσιογράφος, συγγραφέας και η Κατερίνα Σχινά, κριτικός λογοτεχνίας, συγγραφέας και μεταφράστρια.

Στην υποδοχή του Μουσείου θα υπάρχει έκθεση και διάθεση βιβλίων του Φίλιπ Ροθ από τον εκδοτικό οίκο Πόλις.

Mini Bio

Ο Φίλιπ Ροθ, Αμερικανός συγγραφέας εβραϊκής καταγωγής, γεννήθηκε στις 19 Μαρτίου 1933 στο Νιούαρκ του Νιού Τζέρσεϊ.   Σπούδασε αγγλική φιλολογία στα Πανεπιστήμια του Bucknell και του Σικάγο. Διετέλεσε καθηγητής της συγκριτικής λογοτεχνίας στα πανεπιστήμια του Πρίνστον, της Νέας Υόρκης και της Πενσυλβανίας. Διηύθυνε τη σειρά «Συγγραφείς της άλλης Ευρώπης» στις εκδόσεις Penguin και γνώρισε στο αμερικανικό κοινό συγγραφείς όπως ο Bruno Schulz και ο Μίλαν Κούντερα. Πολυγραφότατος, έγραψε συνολικά 31 βιβλία.

Έγινε γνωστός στο ευρύ κοινό με τη συλλογή διηγημάτων «Αντίο Κολόμπους», το 1959, που τιμήθηκε με το National Book Award for Fiction. Στα πολυάριθμα βραβεία του που ακολούθησαν περιλαμβάνονται το National Book Critics Circle Award το 1987 για το μυθιστόρημα «Αντιζωή», το ίδιο βραβείο το 1991 για το αυτοβιογραφικό αφήγημα «Πατρική κληρονομιά», το PEN/Faulkner Award το 1994 για το μυθιστόρημα «Επιχείρηση Σάυλωκ», το National Book Award το 1995 για «Το θέατρο του Σάμπαθ», το βραβείο Pulitzer το 1997 για το «Αμερικανικό ειδύλλιο», το PEN/Faulkner Award το 2001 για «Το ανθρώπινο στίγμα» (που μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο), το PEN/Faulkner Award το 2007 για τον «Καθένα». Επίσης τού απονεμήθηκε το National Medal of Arts το 1998, το Gold Medal for Fiction της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Γραμμάτων το 2001 και δύο από τα πιο έγκυρα βραβεία PEN, για το σύνολο του έργου του: το 2006 το βραβείο PEN/Nabokov και το 2007 το βραβείο PEN/Saul Bellow for Achievement in American Fiction.

Το 2011 τιμήθηκε με το διεθνές βραβείο Man Booker International επίσης για το σύνολο του έργου του. Ήταν ο μόνος αμερικανός συγγραφέας που εκδόθηκαν τα «Άπαντά» του σε πλήρη και οριστική έκδοση από τη Library of America, ενώ ήταν εν ζωή. To 2012 δήλωσε στο περιοδικό «Les Inrockuptibles» ότι, αφού ξαναδιάβασε όλα τα έργα του, αποφάσισε να αποσυρθεί από το γράψιμο της πεζογραφίας (τελευταίο του μυθιστόρημα το «Νέμεσις», αγγλ. έκδ. 2010). Έφυγε από τη ζωή στη Ν. Υόρκη στις 22 Μαΐου 2018, από καρδιακή ανεπάρκεια, σε ηλικία 85 ετών.

Info

Ο Φίλιπ Ροθ και η Εβραϊκότητα Μουσείου Μπενάκη [Πειραιώς 138]

Δευτέρα 26 Νοεμβρίου 2018

19:30

Είσοδος ελεύθερη