Το 1973 όταν ο πόλεμος του Γιομ Κιπούρ οδήγησε σε ένα πετρελαϊκό εμπάργκο, η παγκόσμια οικονομία βίωσε ισχυρές πιέσεις και ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε σε διψήφια επίπεδα. Τότε το πετρέλαιο κάλυπτε περίπου το 50% του ενεργειακού μείγματος, με το ποσοστό έκτοτε να έχει μειωθεί κοντά στο 33%.

Ακόμη και πριν αρχίσει η «πράσινη» επανάσταση πολλές μεγάλες βιομηχανίες είχαν εγκαταλείψει το πετρέλαιο για να στραφούν στον άνθρακα και το φυσικό αέριο. Μελέτη του Columbia University πέρυσι έδειξε ότι η οικονομική ανάπτυξη που απαιτούσε πριν από 50 χρόνια ένα βαρέλι πετρέλαιο, σήμερα επιτυγχάνεται με λιγότερο από μισό. Ωστόσο το πετρέλαιο εξακολουθεί να «λαδώνει» τη μηχανή της παγκόσμιας οικονομίας. Όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του το Reuters

Το 2020 τα lockdown της πανδημίας είχαν οδηγήσει σε δραστική μείωση της κατανάλωσης πετρελαίου. Τότε κάποιοι πίστεψαν ότι δόθηκε η μεγάλη ευκαιρία για να περιοριστεί δραστικά η χρήση του. Ωστόσο το 2021 η ζήτηση έκανε και πάλι άλμα, χωρίς η προσφορά να αυξηθεί στον ίδιο βαθμό.

Η ανισορροπία προσφοράς – ζήτησης σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν οδηγήσει σε άνοδο των τιμών του πετρελαίου κατά 50% από τις αρχές του έτους. Έχουν δε διαψεύδει τις ελπίδες που εξέφραζαν πέρυσι οι κεντρικές τράπεζες ότι το “σοκ του πληθωρισμού” θα ήταν προσωρινό.

Στις ΗΠΑ η Fed υπολογίζει ότι για κάθε αύξηση της τιμής κατά 10 δολάρια το βαρέλι η ανάπτυξη του ΑΕΠ μειώνεται κατά 0,1% και ο πληθωρισμός αυξάνεται κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες. Στην Ευρωζώνη η ΕΚΤ επίσης υπολογίζει ότι κάθε αύξηση της τιμής κατά 10 δολάρια επιταχύνει τον πληθωρισμό κατά 0,1 με 0,2 μονάδες.

Η τιμή της βενζίνης έχει εκτιναχθεί σε δυσθεώρητα ύψη ανά την Ευρώπη και οι κυβερνήσεις η μία μετά την άλλη λαμβάνουν μέτρα ανακούφισης. Άκρως επώδυνες είναι οι επιπτώσεις και στην Ασία. Το φάρμακο είναι μάλλον η σταδιακή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, τονίζουν αναλυτές. Αλλά αυτό το φάρμακο έχει και παρενέργειες.

*naftemporiki.gr 

Η χονδρική τιμή του φυσικού αερίου  στην ευρωπαϊκή αγορά αυξάνεται πάνω από 10% λόγω της κρίσης στην Ουκρανία, σύμφωνα  με στοιχεία του χρηματιστηρίου ICE του Λονδίνου. Στο άνοιγμα, τα συμβόλαια αυξήθηκαν στα 934,7 δολάρια (συν 10,2%) στα 1000 κυβικά μέτρα, από την τιμή διακανονισμού της προηγούμενης ημέρας που είχε διαμορφωθεί στα 847,9 δολάρια.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου άρχισαν να αυξάνονται σημαντικά το περασμένο καλοκαίρι: μέχρι το τέλος Αυγούστου, η τιμή είχε αυξηθεί από 250-300 δολάρια σε 600 δολάρια.Τον Οκτώβριο για πρώτη φορά ξεπέρασαν τα 1000 δολάρια και στις 21 Δεκεμβρίου η τιμή έφτασε στο ιστορικό μέγιστο των 2.190 δολαρίων. Στη συνέχεια ακολούθησε κάποια υποχώρηση, αλλά οι τιμές παραμένουν σταθερά υψηλές, κάτι που δεν έχει παρατηρηθεί σε ολόκληρη την ιστορία της λειτουργίας των κόμβων φυσικού αερίου στην Ευρώπη.

Οι ειδικοί το αποδίδουν σε διάφορους παράγοντες: χαμηλά επίπεδα πλήρωσης στις ευρωπαϊκές υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης, περιορισμένη προσφορά από μεγάλους προμηθευτές και υψηλή ζήτηση για υγροποιημένο φυσικό αέριο στην Ασία.

Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν κατηγορήσει επανειλημμένα τη Ρωσία ότι προκαλεί ενεργειακή κρίση, αλλά η Μόσχα υποστηρίζει ότι οι αυξήσεις στις τιμές οφείλονται στην άρνηση των Ευρωπαίων να συνάψουν μακροπρόθεσμες συμβάσεις για την προμήθεια πρώτων υλών.

Την ίδια ώρα η τιμή του πετρελαίου μπρεντ ξεπέρασε τα 97 δολάρια ανά βαρέλι για πρώτη φορά από τις 30 Σεπτεμβρίου 2014. Η τιμή του μπρεντ αυξήθηκε στα 97,4 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από τις 30 Σεπτεμβρίου 2014. Από κοντά και το αμερικανικό αργό στα 94,4 δολάρια.

Οι επενδυτές εκφράζουν φόβους για ενεργειακή κρίση που «θα είχε μακροοικονομικό αντίκτυπο, για παράδειγμα διαταράσσοντας τις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου προς την Ευρώπη ή με ευρύτερους περιορισμούς στα γεωργικά προϊόντα και τις βιομηχανικές πρώτες ύλες», εκτιμά  ο Μαρκ Χέφελε της UBS. Αν και οπως υπενθυμίζει, «ιστορικά, η αναταραχή στην αγορά λόγω των συγκρούσεων μεταξύ των εθνών είναι γενικά βραχύβια».

*naftemporiki.gr