Το ένα τρίτο των παγετώνων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της Unesco θα έχει εξαφανιστεί ως το 2050 «όποιο κι αν είναι το κλιματικό σενάριο», προειδοποίησε σήμερα η οργάνωση του ΟΗΕ, ζητώντας «να μειωθούν άμεσα οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα» προκειμένου να διατηρηθούν τα εναπομείναντα δύο τρίτα. Η έκθεση αφορά 18.600 παγετώνες συνολικού μεγέθους 66.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων που βρίσκονται σε 50 χώρους παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, δηλαδή το 10% της συνολικής επιφάνειας των παγετώνων στη Γη, «αντιπροσωπευτικών» της κατάστασης των παγετώνων παγκοσμίως, διευκρίνισε η Unesco.

Σύμφωνα με έκθεση της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC) που δημοσιεύθηκε την άνοιξη, το λιώσιμο των παγετώνων και του χιονιού αποτελεί μία από τις δέκα μεγαλύτερες απειλές της κλιματικής αλλαγής. Οι παγετώνες παγκόσμιας κληρονομιάς λιώνουν με ρυθμούς 58 δισεκ. τόνους πάγου ετησίως, δηλαδή όσος όγκος νερού χρησιμοποιούν ετησίως η Γαλλία και η Ισπανία, συμβάλλοντας στην άνοδο της επιφάνειας της θάλασσας, επεσήμανε η Unesco.

Τα δύο τρίτα των παγετώνων αυτών «θα μπορούσαν να σωθούν, αν περιορίσουμε την άνοδο της θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό Κελσίου», πρόσθεσε. Η διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα (COP27), που θα διεξαχθεί από τις 6 ως τις 18 Νοεμβρίου στο Σαρμ ελ Σέιχ της Αιγύπτου, θα είναι «κρίσιμης σημασίας για την εξεύρεση λύσεων», υπογράμμισε η Οντρεΐ Αζουλέ, διευθύντρια της Unesco.

Όλοι οι παγετώνες της Αφρικής που έχουν περιληφθεί στον κατάλογο μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς της Unesco «πιθανότατα θα εξαφανιστούν» ως το 2050, κυρίως αυτοί στο Εθνικό Πάρκο του Κιλιμάντζαρο στην Τανζανία. Στην Ευρώπη οι παγετώνες στα Πυρηναία, στη Γαλλία και την Ισπανία, αναμένεται να εξαφανιστούν, όπως και αυτοί στις Δολομιτικές Άλπεις στην Ιταλία αλλά και στα εθνικά πάρκα Γέλοουστοουν και Γιοσέμιτι στις ΗΠΑ.

Ο όγκος των παγετώνων στην προστατευόμενη περιοχή των Τριών Παράλληλων Ποταμών στην επαρχία Γιουνάν της Κίνας μειώθηκε κατά το ήμισυ και αυτή τη στιγμή λιώνουν γρηγορότερα από τους υπόλοιπους. «Περίπου το 50% των παγετώνων παγκόσμιας κληρονομιάς ενδέχεται να έχει εξαφανιστεί σχεδόν εντελώς ως το 2100, με βάση το σενάριο σύμφωνα με το οποίο οι εκπομπές αερίων θα παραμείνουν στο υφιστάμενο επίπεδο», προειδοποίησε η Unesco. Εκτός από την έκκληση για «δραστική» μείωση των αερίων του θερμοκηπίου, η Unesco ζητεί να δημιουργηθεί «ένα παγκόσμιο ταμείο για την εποπτεία και τη διατήρηση των παγετώνων».

Ο φάκελος θα αξιολογηθεί σε πρώτη φάση από την Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και, μετά την αποστολή παρατηρήσεων, αναμένεται να υποβληθεί στην οριστική του μορφή στις αρχές του 2023.

Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, το αποτέλεσμα της αξιολόγησης θα ανακοινωθεί το επόμενο το καλοκαίρι.

Η κατάθεση του φακέλου είναι το αποτέλεσμα μίας μακράς διαδικασίας, καθώς η υποψηφιότητα του Ολύμπου κατατέθηκε στην δοκιμαστική λίστα υποψηφιοτήτων το 2014.

Σημειώνεται ότι στην Ελλάδα, σήμερα, μόλις δύο περιοχές είναι εγγεγραμμένες στον Κατάλογο Μνημείων Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς: τα Μετέωρα και το Άγιον Όρος.

Παγκοσμίως, ο Κατάλογος περιλαμβάνει 1.155 Μνημεία. Για να ενταχθεί μία περιοχή πρέπει να πληροί μία σειρά κριτηρίων που σχετίζονται με τα στοιχεία της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, τα γεωλογικά-μορφολογικά χαρακτηριστικά, την πλούσια βιοποικιλότητα και την ύπαρξη σημαντικών οικολογικών-βιολογικών διεργασιών για την εξέλιξη της ζωής.

Η ένταξη μίας περιοχής στον Κατάλογο Μνημείων Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς της UNESCO συνοδεύεται από σημαντικά πολλαπλασιαστικά οφέλη για την τοπική κοινωνία, που συνδέονται με την αύξηση της αναγνωρισιμότητας και της τουριστικής κίνησης, ενώ ταυτόχρονα υπάρχουν αυστηροί κανόνες για την προστασία και διαχείρισή της.

Ο Όλυμπος το ψηλότερο βουνό της χώρας με ύψος 2.918 μ., έγινε το 1938 ο πρώτος Εθνικός Δρυμός της Ελλάδας, ενώ από το 1981 έχει χαρακτηριστεί ως Απόθεμα Βιόσφαιρας της UNESCO. Το 2021 ανακηρύχθηκε με Προεδρικό Διάταγμα ως Εθνικό Πάρκο.

Η περιοχή του Ολύμπου θεωρείται «ο παράδεισος των βοτανολόγων» με 1.700 είδη και υποείδη φυτών, τα οποία αντιπροσωπεύουν το 25% της ελληνικής χλωρίδας. Ο δε αριθμός των 26 ενδημικών φυτών του Ολύμπου, αποτελεί τον μεγαλύτερο αριθμό ενδημικών φυτών που απαντάται σε οποιοδήποτε άλλο ελληνικό βουνό.

Ο Όλυμπος αποτελεί σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού.

Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε «Όνομα σύμβολο, από τα πλέον αναγνωρίσιμα διεθνώς, ο Ολύμπος, είναι συνδεδεμένος με τη μυθολογία του ελληνικού δωδεκαθέου, ενώ ξεχωρίζει για την πολύτιμη βιοποικιλότητά του. Αποτελεί τον ιδανικό συνδυασμό φύσης, μυθολογίας και ιστορίας. Σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προωθούμε την ένταξη του Ολύμπου στα φυσικά τοπία της UNESCO, ώστε να συμβάλλει ουσιαστικά στη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας μας».

Ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιώργος Αμυράς, δήλωσε «Πέρσι εκδόθηκε το Προεδρικό Διάταγμα για την προστασία και τη διαχείριση της φύσης και του τοπίου του Ολύμπου. Τώρα, σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, κάνουμε ακόμα ένα σημαντικό βήμα ώστε το μυθικό βουνό να αναγνωριστεί παγκοσμίως από την UNESCO και να αποτελέσει ένα ισχυρό σύμβολο για την αειφόρο και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη της χώρας».

Ο Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, Πέτρος Βαρελίδης, δήλωσε: «Η υποψηφιότητα του Ολύμπου είναι ιδιαίτερα σημαντική γιατί συνδυάζει την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά του μοναδικού αυτού τόπου με την εξαιρετικά υψηλή του βιοποικιλότητα, για την προώθηση του βιώσιμου τουρισμού και την ανάδειξη και προστασία της περιοχής».

«Σύμφωνα με τους ελέγχους που έχουν κάνει οι ειδικοί μας, 152 πολιτιστικά μνημεία έχουν καταστραφεί εν μέρει ή ολοσχερώς εξαιτίας των μαχών, ανάμεσά τους 70 θρησκευτικοί χώροι, 30 ιστορικά κτίρια, 18 πολιτιστικά κέντρα, 12 Μουσεία και 7 βιβλιοθήκες», επεσήμανε η υπηρεσία του ΟΗΕ σε ανακοίνωσή της. Οι περισσότερες καταστροφές έχουν σημειωθεί σε τρεις επαρχίες: το Ντονέτσκ, το Χάρκοβο και το Κίεβο, διευκρίνισε.

«Τα επανειλημμένα πλήγματα στα ουκρανικά πολιτιστικά μνημεία πρέπει να σταματήσουν», δήλωσε η Οντρέ Αζουλέ, γενική διευθύντρια της Unesco. «Η πολιτιστική κληρονομιά, υπό όλες τις μορφές της, δεν θα πρέπει να γίνεται στόχος», πρόσθεσε.

Στα μέσα Απριλίου, ο Λαζάρ Ελουντού Ασόμο, διευθυντής του κέντρου παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της Unesco, είχε δηλώσει ότι περίπου 100 πολιτιστικά μνημεία είχαν υποστεί ζημιές ή είχαν καταστραφεί, ανάμεσά τους «ιστορικά μνημεία, κάποια από τα οποία χρονολογούνται από τον 11ο και τον 12ο αιώνα, και άλλα της σοβιετικής εποχής».

«Επίσης υπάρχουν εκκλησίες, καθεδρικοί ναοί με μοναδικά αντικείμενα, θέατρα όπως αυτό της Μαριούπολης, βιβλιοθήκες και άλλα κτήρια με αρχεία, κτήρια που ανεγέρθηκαν στο απόγειο της ιστορίας της Ουκρανίας», είχε προσθέσει, χαρακτηρίζοντας τις καταστροφές «δραματικές».

Η Ουκρανία και η Ρωσία, που έχουν υπογράψει τη Σύμβαση της Χάγης του 1954, έχουν υποχρέωση να προστατεύουν την πολιτιστική κληρονομιά σε περίπτωση ένοπλης σύγκρουσης, υπενθύμισε η Αζουλέ.

Τα επτά μνημεία στην Ουκρανία που έχουν χαρακτηριστεί παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς δεν έχουν υποστεί ζημιές μέχρι στιγμής, σημείωσε η Unesco.

Αξιοποιώντας μια σειρά από μελέτες σκοπιμότητας και μετά από διαρκείς επικοινωνιακές προσπάθειες, ο δήμαρχος της Σαμοθράκης με την ομόφωνη υποστήριξη του δημοτικού συμβουλίου, υπέβαλε αίτηση για την ένταξη της Σαμοθράκης στο Διεθνές Δίκτυο Αποθεμάτων Βιόσφαιρας (UNESCO-ΜΑΒ), η οποία προς το παρόν εκκρεμεί, ενώ το δημοτικό συμβούλιο έχει δεσμευτεί να ακολουθήσει ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα προς την κατεύθυνση της αειφορίας. Το μέλλον του νησιού ως Απόθεμα Βιόσφαιρας συνδυάζει την προστασία και ανάδειξη του περιβάλλοντος με τον βιοπορισμό και την υποστήριξη της κοινότητας, και δίνει προοπτικές για το μέλλον των νέων.

Αποτελεί παράλληλα ένα ανοιχτό κάλεσμα και πλαίσιο το οποίο θα παίρνει σάρκα και οστά στο μέτρο που οι κάτοικοι και οι επισκέπτες της Σαμοθράκης θα επενδύσουν τις ελπίδες και τον ενθουσιασμό τους σε αυτήν την προσπάθεια. Ελπίζουμε η περίπτωση της Σαμοθράκης να αποτελέσει μοντέλο αειφορίας, να εμπνεύσει και να επηρεάσει κι άλλες περιοχές προς αντίστοιχους σκοπούς.

Σε τοπική δράση δημιουργήθηκαν ο σύλλογος “Βιώσιμη Σαμοθράκη” και η κοινωνική συνεταιριστική επιχείρηση «Ζαθέη».

Σύλλογος “Βιώσιμη Σαμοθράκη”

Ο σύλλογος “Βιώσιμη Σαμοθράκη” ξεκίνησε από την ανάγκη μιας ομάδας κατοίκων του νησιού να βελτιώσει τις συνθήκες διαβίωσης στο νησί και να αντιμετωπίσει, στο βαθμό του δυνατού, τα έντονα κοινωνικο-οικονομικά και περιβαλλοντικά προβλήματα που υπάρχουν. Στόχος του συλλόγου είναι η δημιουργία μιας αμφίδρομης σχέσης όπου οι κάτοικοι του νησιού θα μπορούν να αξιοποιήσουν την επιστημονική γνώση προς όφελός τους.

Οι περισσότεροι κάτοικοι του νησιού ακόμη θυμούνται τα χρόνια κατά τα οποία ο σεβασμός προς τη φύση και τον άνθρωπο συνδυαζόταν ισορροπημένα με την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων. Και αν γυρίσουμε ακόμη πιο πίσω στο χρόνο, θα βρούμε καιρούς κατά τους οποίους το νησί είχε έντονη εξαγωγική δραστηριότητα αγαθών σε μια εποχή όπου δεν υπήρχε καν συντονισμένη ακτοπλοϊκή δραστηριότητα.

Κοινωνική συνεταιριστική επιχείρηση «Ζαθέη»

«Ζαθέη Σαμοθράκη ένθα και όργια φρικτά Θεών άρρητα βροτοΐσιν».

Σεπτή και Αγιότατη ονομάζει ο Όμηρος λοιπόν «στόλιζε» την Σαμοθράκη με το επίθετο «Ζαθέη», μια Ιερά χώρα, όπου τελετές προκαλούν ρίγος φόβου γίνονται για χάρη των θεών οι οποίες είναι απόρρητες στους κοινούς θνητούς, τα επονομαζόμενα «Καβείρια μυστήρια».

Η κοινωνική συνεταιριστική επιχείρηση «Ζαθέη» βρίσκεται στις εγκαταστάσεις του δημοτικού κάμπινγκ της Σαμοθράκης, στη θέση Πλατιά των Θέρμων. όπου λειτουργούν το μίνι μάρκετ και το καφέ της Πλατιάς. Στη Ζαθέη μπορείτε να βρείτε φρέσκα τοπικά προϊόντα, χειροποίητο ψωμί και γιαούρτι, αυγά ελευθέρας βοσκής, μέλι με τα αρώματα της τοπικής χλωρίδας, σπιτικά γλυκά και μαρμελάδες με ντόπια και ενδημικά φρούτα. Μπορείτε επίσης να δοκιμάσετε σπιτικό πρωινό ή ένα κρύο σνακ φτιαγμένο με τοπικά προϊόντα.

Η Βασιλική της La Sagrada

Η SagradaFamilia, είναι η μεγάλη ρωμαιοκαθολική εκκλησία στη Βαρκελώνη, σχεδιασμένη από τον Καταλανό αρχιτέκτονα Αντόνι Γκαουντί. Η εκκλησία σήμερα παραμένει ημιτελής, ωστόσο αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η κατασκευή της SagradaFamilia ξεκίνησε το 1882, ενώ το 1883 το έργο ανέλαβε ο Γκαουντί μεταμορφώνοντας το με το αρχιτεκτονικό και μηχανικό του στυλ, συνδυάζοντας το γοτθικό ρυθμό και μορφές Μοντερνισμού με φιλόδοξες διαρθρωτικές κολόνες και αψίδες. Σχετικά με το θέμα της μακροχρόνιας κατασκευής, ο Γκαουντί λέγεται ότι είπε “Ο πελάτης μου δεν βιάζεται”. Ο Γκαουντί πέθανε το 1926 όταν το λιγότερο από το ένα τέταρτο του έργου είχε ολοκληρωθεί.  Η αναμενόμενη ημερομηνία ολοκλήρωσης είναι το 2026, όταν θα γιορταστεί η 100η επέτειος από το θάνατο του Γκαουντί.

Μέγαρο Καταλανικής Μουσικής

Το Μέγαρο Καταλανικής Μουσικής είναι αίθουσα συναυλιών στη Βαρκελώνη, Ισπανία. Σχεδιάστηκε σε καταλανικό ρυθμό μοντερνίστα από τον αρχιτέκτονα Λιουίς Ντομένεκ ι Μοντανέρ. Το 1997, το Μέγαρο Καταλανικής Μουσικής ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Σήμερα, περισσότεροι από μισό εκατομμύριο θεατές το χρόνο παρακολουθούν στο μέγαρο μουσικές δρώμενα, τα οποία κυμαίνονται από συμφωνική μουσική μέχρι τζαζ  και κανσό (καταλανικό τραγούδι). Το σχέδιο του Παλάου είναι τυπικό του καταλανικού μοντερνισμού, με τις καμπύλες να κυριαρχούν, τα δυναμικά σχέδια να προτιμόνται έναντι των στατικών μορφών και την πλούσια διακόσμηση να βασίζεται κυρίως σε φυτικά και άλλα οργανικά μοτίβα. Ο σχεδιασμός επίσης περιλαμβάνει τη χρήση των πιο σύγχρονων υλικών και τεχνολογιών που ήταν διαθέσιμες στην αρχή του 20ού αιώνα.

Κόρδοβα

Χτισμένη από τους Ρωμαίους και συγκεκριμένα από τον Κλαύδιο Μαρκέλλο γνώρισε πολύ μεγάλη ακμή τον 10ο αιώνα, οπότε την όρισαν οι Άραβες πρωτεύουσα του Al-Andalus, της σημερινής δηλαδή Ιβηρικής χερσονήσου.

Το ιστορικό κέντρο της πόλης ανακηρύχθηκε το 1984 Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO. Η ίδια η πόλη αποτελεί αμάλγαμα διαφορετικών πολιτισμών και θρησκειών κατά το πέρασμα των αιώνων και την μακραίωνη ιστορία της. Διασημότερο αξιοθέατό της το Μεγάλο Τζαμί.

Γρανάδα

Η πόλη των αντιθέσεων. Δυο λόφοι, δυο ποτάμια, μεσαιωνικά σπίτια και στο ψηλότερο σημείο το Κόκκινο Φρούριο, το παλάτι των Μαυριτανών σουλτάνων γνωστό ως Αλάμπρα.Με τις κορυφές της Sierra Nevada (χιονισμένη οροσειρά) σε απόσταση αναπνοής και τις παραλίες της Costa del Sol (ακτή του ήλιου) είναι από τις λίγες πόλεις του κόσμου στις οποίες μπορεί κανείς να κάνει σκι και μπάνιο στη θάλασσα την ίδια μέρα.

Μυτερά καμπαναριά, κόκκινες σκεπές , πυργίσκοι, λουλούδια και κυπαρίσσια στριμώχνονται μεταξύ τους. Η Αλάμπρα,  το παλάτι Χενεραλίφε και η γειτονιά Αλμπαϊσίν ανήκουν στην λίστα της Unesco από το 1984.

Πυρηναία – Όρος Περντού / Εθνικό πάρκο της Ορδέσα και του Μόντε Περδίδο

Τα Καταλανικά Πυρηναία αρχίζουν –ή τελειώνουν– με την Costa Brava και ειδικά με το κακοτράχαλο Capde Creus, όπου το μοναστήρι Sant Perede Rodes στάθηκε επί πολλά χρόνια σαν ένα ακραίο, προχωρημένο φυλάκιο πάνω από τη θάλασσα.

Το Μον Περντί (3.352) έχει συμπεριληφθεί  σαν διασυνοριακό Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς από την Unesco.Το Εθνικό Πάρκο της Ορδέσα και του Μόντε Περδίδο (ParquenacionaldeOrdesa y MontePerdido) είναι ένας Εθνικός Δρυμός που βρίσκεται στα Πυρηναία όρη της επαρχίας της Ουέσκαςκαι υπάρχει ως Εθνικό Πάρκο στην κοιλάδα της Ορδέσα από το 1918. Η προστατευόμενη περιοχή του πάρκου διευρύνθηκε το 1982. Έχει συμπεριληφθεί από το 1997 στην Unesco στο Απόθεμα Βιόσφαιρας των Ορδέσα-Βινιαμάλα.